Adhyaya 3

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਧਰਣੀ (ਪ੍ਰਿਥਵੀ) ਨੂੰ ਪੁਰਾਵ੍ਰਿੱਤਾਂਤ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੇਂਕਟਾਚਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਮਿਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ/ਹਰੀ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਲਪਾਂਤ ਤੱਕ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੇਵਾਜ्ञਾ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇ ਪੂਜਣਯ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਧਰਣੀ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ—ਜੇ ਭਗਵਾਨ ਮਰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲੇਗੀ? ਤਦ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਅਗਸਤ੍ਯ ਦੀ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਅਤੇ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਗੋਚਰ ਹੋਣ; ਭਗਵਾਨ ਵਿਮਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਕਾਲਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਮਿਤ੍ਰਵਰਮਾ ਦਾ ਉਤਥਾਨ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਆਕਾਸ਼ਰਾਜ ਤੱਕ ਦੀ ਵੰਸ਼ਪਰੰਪਰਾ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਯਜ੍ਞ ਲਈ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਪਦਮਾਵਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਧੀ ਮੰਨ ਕੇ ਰਾਣੀ ਧਰਣੀ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਣੀ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿਚ ਵਸੁਦਾਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜਧਰਮ, ਵੈਧਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।