Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

तृतीये शांभवीनाम चतुर्थे विश्वरूपिणी । पञ्चमे नंदिनीनाम षष्ठे चैव गणांबिका

Transliteration

tṛtīye śāṃbhavīnāma caturthe viśvarūpiṇī | pañcame naṃdinīnāma ṣaṣṭhe caiva gaṇāṃbikā

Translation

ਤੀਜੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ‘ਸ਼ਾਂਭਵੀ’ ਸੀ; ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ‘ਵਿਸ਼ਵਰੂਪিণੀ’—ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੈ। ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ‘ਨੰਦਿਨੀ’; ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ‘ਗਣਾਂਬਿਕਾ’—ਗਣਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ।

Word by Word

• तृतीये: in the third (kalpa)
• तृतीये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the third')

• शाम्भवी: Śāmbhavī
• शाम्भवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शाम्भवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper name)

• नाम: named; by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्ययम्; नामार्थक-निपातः (quotative: 'by name/namely')

• चतुर्थे: in the fourth (kalpa)
• चतुर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the fourth')

• विश्वरूपिणी: Viśvarūpiṇī (she of universal form)
• विश्वरूपिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्व + रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य रूपम् यस्याः)

• पञ्चमे: in the fifth (kalpa)
• पञ्चमे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the fifth')

• नन्दिनी: Nandinī
• नन्दिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper name)

• नाम: named; by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्ययम्; नामार्थक-निपातः (quotative: 'by name/namely')

• षष्ठे: in the sixth (kalpa)
• षष्ठे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: षष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the sixth')

• च: and
• च: None (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• एव: indeed; just
• एव: None (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)

• गणाम्बिका: Gaṇāmbikā (mother of the gaṇas)
• गणाम्बिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण + अम्बिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गणानाम् अम्बिका)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī

Visual Art Cues

Scene: Four-icon sequence of Devī: Śāmbhavī beside Śiva; Viśvarūpiṇī as a cosmic-bodied goddess containing galaxies; Nandinī as auspicious, gentle bestower; Gaṇāmbikā surrounded by gaṇas, protecting and guiding them.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī (Pārvatī)
• Śāmbhavī
• Viśvarūpiṇī
• Nandinī
• Gaṇāmbikā
• Gaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The one Goddess is praised by many names, each highlighting a distinct cosmic role—Śiva’s power, universal form, auspiciousness, and guardianship of sacred hosts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where such name-glorification forms part of the māhātmya teaching tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it supports devotional recitation and contemplation of Devī’s epithets.