Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

सोमार्हावश्विनावेतावद्यप्रभृति भार्गव । भविष्यतः सर्वमेतद्वचः सत्यं ब्रवीमि ते

Transliteration

somārhāvaśvināvetāvadyaprabhṛti bhārgava | bhaviṣyataḥ sarvametadvacaḥ satyaṃ bravīmi te

Translation

“ਹੇ ਭਾਰਗਵ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਸੋਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਸਭ ਅਵਸ਼੍ਯ ਹੋਵੇਗਾ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।”

Word by Word

• सोमार्हौ: worthy of Soma
• सोमार्हौ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सोम + अर्ह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; तत्पुरुष (सोमस्य अर्हौ) विशेषणम् (to अश्विनौ)

• अश्विनौ: the two Aśvins
• अश्विनौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

• एतौ: these two
• एतौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

• अद्य: today
• अद्य: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb)

• प्रभृति: from (this time) onward
• प्रभृति: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भकालवाचक (from now onward)

• भार्गव: O Bhārgava
• भार्गव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• भविष्यतः: will be (shall become)
• भविष्यतः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) + लृट्/भविष्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भविष्यत्-शब्दः (future participle/nominalized); पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्तृपदेन ‘will be’ अर्थे

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karman (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्म/विधेयविशेषणम्

• एतत्: this
• एतत्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इत्यस्य विशेष्य/अन्वय

• वचः: statement/word
• वचः: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Karman (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषणम् (to वचः)

• ब्रवीमि: I say
• ब्रवीमि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (enclitic)

Speaker

Śatakratu (Indra) (reported within the narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra solemnly declares to Cyavana that the Aśvins will henceforth be Soma-worthy, affirming the truth of his promise.

Characters & Entities

• Cyavana (Bhārgava)
• Aśvins (Nāsatyas)
• Soma
• Śatakratu (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma in ritual life includes fairness—rightful participants must receive their due share.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, as the sacred frame for the Cyavana–Aśvins–Indra episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

It affirms eligibility for Soma in yajña—recognizing the Aśvins’ sacrificial right.