Adhyaya 24

Verse 1

श्रीमार्कंडेय उवाच । पितॄणां प्रेतरूपाणां कृत्वा वाक्यं महीपते । चंद्रशर्मा द्विजश्रेष्ठो द्वारकां समुपागतः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ! ਪ੍ਰੇਤ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 2

रुक्मिणीसहितः कृष्णो यत्र तिष्ठति चान्वहम् । यत्र तिष्ठंति तीर्थानि तत्र यातो द्विजोत्तमः

ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਥਾਂ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰੁਕਮਿਣੀ ਸਮੇਤ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਿੱਤ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਤੀਰਥ ਆਪ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 3

यत्र तिष्ठंति यज्ञाश्च यत्र तिष्ठंति देवताः । यत्र तिष्ठंति ऋषयो मुनयो योगवित्तमाः

ਉਹੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਯੱਗ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਯੋਗ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਾਣਕਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁਨੀ ਅਡੋਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 4

या पुरी सिद्धगंधर्वैः सेव्यते किंनरैर्नरेः । अप्सरोगणयक्षैश्च द्वारका सर्वकामदा

ਉਹ ਪੁਰੀ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭੀ ਭੂਸ਼ਿਤ—ਉਹੀ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 5

स्वर्गारोहणनिश्रेणी वहते यत्र गोमती । सा पुरी मोक्षदा नृणां दृष्टा विप्रवरेण हि

ਜਿੱਥੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਪੁਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 6

यस्याः सीमां प्रविष्टस्य ब्रह्महत्यादिपातकम् । नश्यते दर्शनादेव तां पुरीं को न सेवते

ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਪੁਰੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਭੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਆਦਿ ਮਹਾਪਾਪ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਐਸੀ ਪੁਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਭਕਤੀ ਕੌਣ ਨਾ ਕਰੇ?

Verse 7

गत्वा कृष्णपुरीं दृष्ट्वा गोमतीं चैव सागरम् । मन्ये कृतार्थमात्मानं जीवितं यौवनं धनम्

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਪੁਰੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ, ਗੋਮਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ, ਯੌਵਨ ਅਤੇ ਧਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਏ।

Verse 8

दृष्ट्वा कृष्णपुरीं रम्यां कृष्णस्य मुखपंकजम् । धन्योऽहं कृत्यकृत्योहं सभाग्योऽहं धरातले

ਰਮਣੀਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਪੁਰੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ-ਸਮ ਮੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋਇਆ; ਮੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰੇ ਹੋਏ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।

Verse 9

दृष्ट्वा कृष्णमुखं रम्यं रुक्मिणीं द्वारकां पुरीम् । तीर्थकोटिसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम्

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ, ਰੁਕਮਿਣੀ ਅਤੇ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਰੋੜਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?

Verse 10

पुण्यैर्लक्षसहस्रैस्तु प्राप्ता द्वारवती शुभा । शुक्ला वैशाखमासे तु संप्राप्ता मधुसूदनी

ਲੱਖਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਦੁਆਰਵਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਧੁਸੂਦਨੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ/ਕਾਲ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 11

द्वादशी त्रिस्पृशानाम पापकोटिशतापहा । धन्याः सर्वे मनुष्यास्ते वैशाखे मधुसूदनी

ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਿਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਮਧੁਸੂਦਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਹਨ।

Verse 12

संप्राप्ता त्रिस्पृशा यैस्तु बुधवारेण संयुता । न यज्ञैस्तु न वेदैस्तु न तीर्थैः कोटिसेवितैः । प्राप्यते तत्फलं नैव द्वारकायां यथा नृणाम्

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤ੍ਰਿਸਪਰਸ਼ਾ (ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਫਲ ਨਾ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ—ਜੋ ਫਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 13

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो गोमतीतीरमाश्रितः । उपस्पृश्य यथान्यायं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਥਾਵਿਧਿ ਆਚਮਨ ਆਦਿ ਸ਼ੁੱਧਿਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 14

कृत्वा स्नानं यथोक्तं तु संतर्प्य पितृदेवताः । चक्रतीर्थात्समादाय शिलांश्चक्रांकिताञ्छुभान् । पूजिताः पुरुषसूक्तेन यथोक्तविधिना नृप

ਯਥੋਕਤ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਤੋਂ ਸੁਭ ਸ਼ਿਲਾਵਾਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਜੋ ਚਕ੍ਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਸਨ। ਫਿਰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੁਰੁਸ਼ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

Verse 15

शिवपूजा कृता पश्चात्संस्मृत्य पितृभाषितम् । दत्त्वा पिंडोदकं सम्यक्पितॄणां विधिपूर्वकम्

ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਧਿਪੂਰਵਕ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਉਦਕ ਦਾ ਸਮੁੱਚਿਤ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 16

विलेपनं च वस्त्राणि पुष्पाणि धूपदीपको । नैवेद्यानि मनोज्ञानि कंदमूलफलानि च

ਉਸ ਨੇ ਲੇਪਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਪੁਸ਼ਪ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਪ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਵੀ—ਕੰਦ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਫਲ ਆਦਿ।

Verse 17

तांबूलं च सकर्पूरं कृत्वा नीराजनादिकम् । प्रदक्षिणां नमस्कारं स्तुतिपूर्वं पुनःपुनः

ਉਸ ਨੇ ਕਪੂਰ ਮਿਲਿਆ ਤੰਬੂਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਨੀਰਾਜਨ (ਆਰਤੀ) ਆਦਿਕ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ-ਸਹਿਤ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 18

क्षमापयित्वा देवेशं चक्रे जागरणं ततः । यामत्रये व्यतीते तु चंद्रशर्मा ह्युवाच ह

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਕੋਲੋਂ ਖਿਮਾ ਮੰਗ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਜਾਗਰਣ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਯਾਮ ਬੀਤ ਗਏ, ਤਦ ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।

Verse 19

आतुरस्य च दीनस्य शृणु कृष्ण वचो मम । संसारभयसंत्रस्तं मां त्वमुद्धर केशव

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਆਤੁਰ ਤੇ ਦਿਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੈ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਉੱਧਾਰੋ।

Verse 20

त्वत्पादांबुज भक्तानां न दुःखं पापिनामपि । किं पुनः पापहीनानां द्वादशीसेविनां नृणाम्

ਤੇਰੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਜੋ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਅਧਿਕ!

Verse 21

दशमीवेधजं पापं कथितं मम पूर्वजैः । दुष्कृतं नाशमायातु त्वत्प्रसादाज्जनार्द्दन

ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਦਸ਼ਮੀ-ਵੇਧ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪਾਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਰਕ੍ਰਿਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 22

सविद्धं त्वद्दिनं कृष्ण यत्कृतं जागरं हरे । तत्पापं विलयं यातु यथालवणमंभसि

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਹਰੀ—ਜੇ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦਾ ਮੇਰਾ ਜਾਗਰਣ ‘ਸਵਿੱਧ’ ਹੋ ਕੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਲੂਣ ਵਾਂਗ ਘੁਲ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 23

सविद्धं वासरं यस्मा त्कृतं मम पितामहैः । प्रेतत्वं तेन संप्राप्तं महादुःखप्रसाधकम्

ਮੇਰੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ‘ਸਵਿੱਧ’ ਹੋਇਆ ਵਾਸਰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ; ਉਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 24

यथा प्रेतत्वनिर्मुक्ता मम पूर्वपितामहाः । मुक्तिं प्रयांति देवेश तथा कुरु जगत्पते

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਹੇ ਜਗਤਪਤੇ—ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵ ਪਿਤਾਮਹ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਤਿਵੇਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਕਰ।

Verse 25

पुनरेव यदुश्रेष्ठ प्रसादं कर्तुमर्हसि । अविद्यामोहितेनापि न कृतं तव पूजनम्

ਹੇ ਯਦੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਇਕ ਵਾਰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਅਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

Verse 26

मया पापेन देवेश शिवभक्तिः समाश्रिता । तव भक्तिः कृता नैव न कृतं तव वासरम्

ਹੇ ਦੇਵેશ, ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ; ਪਰ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਤੇਰਾ ਵਾਸਰ ਮਨਾਇਆ।

Verse 27

न दृष्टा द्वारका कृष्ण न स्नातो गोमतीजले । न दृष्टं पादपद्मं च त्वदीयं मोक्षदा यकम्

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਮੈਂ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ; ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਮੋਖਸ਼-ਦਾਤਾ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।

Verse 28

न कृता द्वारकायात्रा दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् । विफलं सुकृतं जातं यन्मया समुपार्जितम्

ਮੈਂ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮੈਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 29

मत्पूर्वजैस्तु कथितं सर्वमेव सुरेश्वर । तत्पुण्यं मा वृथा यातु प्रसादात्तव केशव

ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ! ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੰਨ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।

Verse 30

दृष्टं तु तव वक्त्रं च दुर्ल्लभं भुवनत्रये । तन्नास्ति देवकीपुत्र पुराणेषु श्रुतं मया

ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮੁਖੜਾ ਦੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਕੀ-ਪੁੱਤਰ! ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐਸਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਲਭ ਹੈ।

Verse 31

सापराधास्तु ये केचिच्छिशुपालादयः स्मृताः । त्वत्करेण हताः कोपान्मुक्तिं प्राप्ता महीवराः

ਜੋ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਆਦਿ—ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ।

Verse 32

अद्यप्रभृति कर्त्तव्यं पूजनं प्रत्यहं च तत् । पलार्धेनापि विद्धं स्याद्भोक्तव्यं वासरे तव

ਅੱਜ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਪੂਜਾ ਨਿੱਤ ਕਰਨੀ ਯੋਗ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਵਰਤ ਅੱਧ ਪਲ ਭਰ ਵੀ ਖੰਡਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 33

त्वत्प्रिया च मया कार्य्या द्वादशी व्रतसंयुता । भक्तिर्भागवतानां च कार्य्या प्राणैर्द्धनैरपि

ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ; ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ (ਭਾਗਵਤਾਂ) ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ ਪਾਲਾਂਗਾ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 34

नित्यं नामसहस्रं तु पठनीयं तव प्रियम् । पूजा तु तुलसीपत्रैर्मया कार्या सदैव हि

ਨਿੱਤ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਸਦਾ ਹੀ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 35

तुलसीकाष्ठसंभूता माला धार्य्या सदा मया । नृत्यं गीतं च कर्त्तव्यं संप्राप्ते जागरे तव

ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਜਾਗਰ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 36

द्वारकायां प्रकर्त्तव्यं प्रत्यहं गमनं मया । त्वत्कथाश्रवणार्थं च नित्यं पुस्तकवाचनम्

ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨ ਜਾਣਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 37

नित्यं पादोदकं मूर्ध्ना मया धार्यं सुभक्तितः । नैवेद्यभक्षणं चैव करिष्यामि सुभक्तितः

ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਧੋਏ ਜਲ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਧਾਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਨੈਵੇਦ੍ਯ (ਪ੍ਰਸਾਦ) ਭੋਗਾਂਗਾ।

Verse 38

निर्माल्यं शिरसा धार्य्यं त्वदीयं सादरं मया । तव दत्त्वा यदिष्टं तु भक्षणीयं सदा मया

ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਿਰਮਾਲ੍ਯ—ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁਸ਼ਪ—ਮੱਥੇ ਧਾਰਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਭੋਗਾਂਗਾ।

Verse 39

तथा तथा प्रकर्त्तव्यं येन तुष्टिर्भवेत्तव । तथ्यमेतन्मया कृष्ण तवाग्रे परिकीर्तितम्

ਮੈਂ ਹਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਹ ਸੱਚ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ।

Verse 40

श्रीकृष्ण उवाच । साधुसाधु महाभाग चन्द्रशर्मन्द्विजोत्तम । आगमिष्यंति मल्लोके त्वया सह पितामहाः

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ! ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਨ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ—ਤੂੰ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾਮਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ।”

Verse 41

पश्य प्रेतत्वनिर्मुक्ता मत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । आकाशे गरुडारूढास्तव पूर्वपितामहाः

“ਵੇਖ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ—ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪੂਰਵ ਪਿਤਾਮਹ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹਨ।”

Verse 42

पितामहा ऊचुः । त्वत्प्रसादाद्वयं पुत्र मुक्तिं प्राप्ता न संशयः । प्रेतयोनेर्विनिर्मुक्ताः कृष्णवक्त्रावलोकनात्

ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਿਆ।

Verse 43

धन्यास्ते मानुषे लोके पुत्रपौत्रप्रपौत्रकाः । दृष्ट्वा श्रीसोमनाथं तु कृष्णं पश्यंति द्वारकाम्

ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ—ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਤੇ ਪਰਪੌਤਰੇ ਸਮੇਤ—ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸੋਮਨਾਥ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 44

धन्या च विधवा नारी कृष्णयात्रां करोति या । उद्धरिष्यति लोकेऽस्मिन्कुलानां निरयाच्छतम्

ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਨਾਰੀ ਵੀ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੌ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਦੇਵੇਗੀ।

Verse 45

श्वपचोऽपि करोत्येवं यात्रां च हरिशांकरीम् । स याति परमां मुक्तिं पितृभिः परिवारितः

ਸ਼ਵਪਚ ਵੀ ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 46

यः पुनस्तीर्थसंन्यासं कृत्वा तिष्ठति तत्र वै । विष्णुलोकान्निवृत्तिर्न कल्पकोटिशतैरपि

ਫਿਰ ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਧਾਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੁਲੋਕ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦਾ—ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸੌ ਕਰੋੜਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 47

वंचितास्ते न सन्देहो दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् । दृष्टं कृष्णमुखं नैव न स्नाता गोमतीजले

ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਲੋਕ ਠੱਗੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤਾਂ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ।

Verse 48

किं जलैर्बहुभिः पुण्यैस्तीर्थकोटिसमुद्भवैः । दृष्ट्वा सोमेश्वरं यस्तु द्वारकां नैव गच्छति । धिक्कुर्वंति च तं पापं पितरो दिवि संस्थिताः

ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਅਨੇਕ ਪੁੰਨ-ਜਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੋ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਿਤਰ ਧਿਕਕਾਰਦੇ ਹਨ।

Verse 49

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं दृष्ट्वा पुनः शिवम् । सौपर्णे कथितं पुण्यं यात्राशतसमुद्भवम्

ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ—ਇਹ ਪੁੰਨ, ਜੋ ਸੌ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਸੌਪਰਨ (ਗਰੁੜ-ਸੰਬੰਧੀ) ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 50

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं नैव प्रपश्यति । मोहाद्व्यर्थगतं तस्य सर्वं संसारकर्म वै

ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਸੰਸਾਰਕ ਕਰਮ-ਉਦਮ ਸਭ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 51

आगत्य यः प्रभासे च कृष्णं पश्यति वै नरः । प्रभासायुतसंख्यं तु फलमाप्नोति यत्नतः

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 52

यस्मात्सर्वाणि तीर्थानि सर्वे देवास्तथा मखाः । द्वारकायां समायांति त्रिकालं कृष्णसंनिधौ

ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਤੀਰਥ, ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਯੱਗ-ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ—ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 53

तीर्थैर्नानाविधैः पुत्र तत्स्थानैः किं प्रयोजनम् । फलं समस्ततीर्थानां दृष्ट्वा द्वारवतीं लभेत्

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਕੇਵਲ ਦੁਆਰਵਤੀ (ਦੁਆਰਕਾ) ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ-ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 54

हते कंसे जरासन्धे नरके च निपातिते । उत्तारिते भुवो भारे कृष्णो देवकिनंदनः । चक्रे द्वारवतीं रम्यां सन्निधौ सागरस्य च

ਜਦੋਂ ਕੰਸ ਅਤੇ ਜਰਾਸੰਧ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਨਰਕਾਸੁਰ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਦੇਵਕੀ-ਨੰਦਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੁੰਦਰ ਦੁਆਰਵਤੀ ਨਗਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।

Verse 55

स्थितः प्रीतमनाः कृष्णो लप्स्यते कामिनीसुखम्

ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰੇਮ-ਸੰਗਤ ਦਾ ਸੁਖ, ਪ੍ਰਿਯਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

Verse 56

ब्रह्माग्निवायुसूर्याश्च वासवाद्या दिवौकसः । मर्त्त्या विप्राश्च राजानः पातालात्पन्नगेश्वराः

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ; ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਸੁਰਲੋਕ-ਵਾਸੀ; ਮਰਤ ਲੋਕ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਰਾਜੇ; ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ—ਸਭ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 57

नद्यो नदाश्च शैलाश्च वनान्युपवनानि च । पुरग्रामा ह्यरण्यानि सागराश्च सरांसि च

ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੇ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਉਪਵਨ; ਨਗਰ ਤੇ ਪਿੰਡ, ਅਰਣ੍ਯ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ—ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਥੇ ਜਿਵੇਂ ਸਾਕਾਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ।

Verse 58

यक्षाश्चासुरगंधर्वाः सिद्धा विद्याधरास्तथा । रम्भाद्यप्सरसश्चैव प्रह्लादाद्या दितेः सुताः । रक्षा विभीषणाद्याश्च धनदो रक्ष नायकः

ਯਕ੍ਸ਼, ਅਸੁਰ ਤੇ ਗੰਧਰਵ; ਸਿੱਧ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ; ਰੰਭਾ ਆਦਿ ਅਪਸਰਾਵਾਂ; ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਆਦਿ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਆਦਿ ਰਾਖਸ਼ਸ; ਅਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ)—ਸਭ ਉੱਥੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

Verse 59

ऋषयो मुनयः सिद्धाः सनकाद्याश्च योगिनः । ग्रहा ऋक्षाणि योगाश्च ध्रुवः परमवैष्णवः

ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁਨੀ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿ ਯੋਗੀ; ਗ੍ਰਹ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਯੋਗ; ਅਤੇ ਪਰਮ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧ੍ਰੁਵ—ਸਭ ਉੱਥੇ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ।

Verse 60

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु तिष्ठते स्थाणुजंगमम् । श्रीकृष्णसन्निधौ नित्यं प्रत्यहं तिष्ठते सदा

ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ—ਅਚਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਲ—ਉਹ ਸਦਾ, ਹਰ ਦਿਨ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 61

न त्यजंति पुरीं पुण्यां द्वारकां कृष्णसेविताम् । सा त्वया सेविता पुत्र सांप्रतं कृष्णदर्शनात् । पिशाचयोनिनिर्मुक्ता यास्यामः परमां गतिम्

ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਸੇਵਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰੀ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ। ਤੂੰ ਵੀ, ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਿਸ਼ਾਚ-ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂਗੇ।

Verse 62

द्वादशीवेधजंपापं द्वारकायाः प्रभावतः । नष्टं पुत्र न सन्देहः संप्राप्ताः परमं पदम्

ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ‘ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ-ਵੇਧ’ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਅਸੀਂ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।

Verse 63

द्वादशीवेधसम्भूतं यत्त्वया पापमर्जितम् । कृष्णस्य दर्शनात्क्षीणं न जह्यं द्वादशीव्रतम्

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵੇਧ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਕਮਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੀਂ।

Verse 64

रक्षणीयं प्रयत्नेन वेधो दशमिसम्भवः । नो चेत्पुत्र न संदेहः प्रेतयोनिमवाप्स्यसि

ਦਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਵੇਧ ਦੇ ਓਵਰਲੈਪ ਤੋਂ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬਚਾਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਯੋਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।

Verse 65

त्रैलोक्य संभवं पापं तेषां भवति भूतले । सशल्यं ये प्रकुर्वंति वासरं कृष्णसंज्ञकम्

ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਾਸਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਸਮੇਤ (ਸਸ਼ਲ੍ਯ) ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪਾਪ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਆ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 66

प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति सशल्यं वासरं हरेः । ये कुर्वंति न ते यांति मन्वतरशतैर्दिवम्

ਹਰੀ ਦੇ ਵਾਸਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਸਮੇਤ (ਸਸ਼ਲ੍ਯ) ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।

Verse 67

प्रेतत्वं दुःसहं पुत्र दुःसहा यमयातना । तस्मात्पुत्र न कर्त्तव्यं सशल्यं द्वादशीव्रतम्

ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਅਸਹਿ ਹੈ ਅਤੇ ਯਮ ਦੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਵੀ ਅਸਹਿ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਦੋਸ਼ ਸਮੇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 68

कारयंति हि ये त्वज्ञाः कूटयुक्ताश्च हेतुकाः । प्रेतयोनिं प्रयास्यंति पितृभिः सह सर्वतः

ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਪਟ-ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਬਹਾਨੇਬਾਜ਼ ਹਨ, ਅਤੇ ਐਸੇ ਦੋਸ਼ੀ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਯੋਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 69

द्वादशी दशमीविद्धा संतानप्रविनाशिनी । ध्वंसिनी पूर्वपुण्यानां कृष्णभक्तिविनाशिनी

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਜੇ ਦਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਵਿਧ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪੂਰਵ ਪੁੰਨਾਂ ਨੂੰ ਧੁੰਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 70

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामः प्रसादाद्रुक्मिणीपतेः । प्राप्तं विष्णुपदं पुत्र अपुनर्भवसंज्ञकम्

ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ; ਅਸੀਂ ਰੁਕਮਿਣੀਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਪੁਨਰਭਵ, ਅਰਥਾਤ ਪੁਨਰਜਨਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 71

श्रीकृष्ण उवाच । चंद्रशर्मन्प्रसन्नोऽहं तव भक्त्या द्विजोत्तम । शैवभावप्रपन्नोऽपि यस्त्वं जातोऽसि वैष्णवः

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਸ਼ੈਵ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਤੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ।

Verse 72

नवसप्ततिवर्षाणि न कृतं वासरे मम । संपूर्णं मत्प्रसादेन तव जातं न संशयः

ਉਨੱਸੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ/ਵ੍ਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 73

एकेनैवोपवासेन त्रिस्पृशासंभवेन हि । द्वारकायाः प्रसादेन मद्दृष्ट्यालोकनेन हि

ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਭ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਿਸ਼ਾ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ—ਦੁਆਰਕਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਤਮਿਕ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 74

अविद्यामोहितेनैव शिवभक्त्या ममार्चनम् । न कृतं मत्प्रसादेन कृतं चैव भविष्यति

ਅਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਅਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਤੱਥਾਪਿ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸੰਪੰਨ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 75

वैशाखे यैरहं दृष्टो द्वारकायां द्विजोत्तम । त्रिस्पृशावासरे चैव वंजुलीवासरे तथा

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਜੋ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਜੁਲੀ ਦੇ ਦਿਨ—ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹਨ।

Verse 76

उन्मीलिनीदिने प्राप्ते प्राप्ते वा पक्षवर्द्धिनी । नैतेषां चापराधोऽस्ति यद्यपि ब्रह्मघातकाः

ਜਦੋਂ ਉਨਮੀਲਿਨੀ ਨਾਮ ਦਾ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਵਰੱਧਿਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।

Verse 77

जन्मप्रभृति पुण्यस्य प्रकृतस्यापि भूसुर । मत्पुरीदर्शनेनापि फलभागी भवेन्नरः

ਹੇ ਭੂਸੁਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਜਨਮ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪੁੰਨ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪੁਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 78

दृष्ट्वा समस्ततीर्थानि प्रभासादीनि भूतले । मत्पुरीदर्शनेनैव पृष्ट्वाऽपीह भवेत्फलम्

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਆਦਿ ਸਮਸਤ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਣ ਉਪਰਾਂਤ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਫਲ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਪੁਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਸਿਰਫ਼ ਪੁੱਛੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ।

Verse 79

माहात्म्यं द्वारकायास्तु मद्दिने यत्र तत्र वा । पठेन्मम पुरीं पुण्यां लभते मत्प्रसादतः

ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦਾ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਪੁੰਨ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 80

मत्पुरीं वसतां पुण्यं त्रिकालं मम दर्शनात् । तत्फलं समवाप्नोति यस्त्विदं पठते कलौ

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਓਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਾਲ ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 81

कलौ काशी च मथुरा ह्यवंती च द्विजोत्तम । अयोध्या च तथा माया कांची चैव च मत्पुरी

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ੀ, ਮਥੁਰਾ, ਅਵੰਤੀ, ਅਯੋਧਿਆ, ਮਾਇਆ (ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ), ਕਾਂਚੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪੁਰੀ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਹਨ।

Verse 82

शालिग्रामभवं चैव बदरी च तथोत्तमा । कुरुक्षेत्रं भृगुक्षेत्रं पुष्करं शुभसंज्ञकम्

ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਅਤੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਬਦਰੀ ਵੀ; ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਭ੍ਰਿਗੁਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸ਼ਕਰ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੀਰਥ ਹਨ।

Verse 83

प्रयागं च प्रभासं च क्षेत्रं वै हाटकेश्वरम् । गंगाद्वारं शौकरं च गंगासागरसंगमम्

ਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ; ਗੰਗਾਦ੍ਵਾਰ (ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ), ਸ਼ੌਕਰ ਅਤੇ ਗੰਗਾ-ਸਾਗਰ ਦਾ ਸੰਗਮ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਮ ਹਨ।

Verse 84

नैमिषं दण्डकारण्यं तथा वृन्दावनं द्विज । सैंधवं चार्बुदाख्यं च सर्वाण्यायतनानि च

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨੈਮਿਸ਼, ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ; ਸੈਂਧਵ ਅਤੇ ਅਰਬੁਦ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ (ਆਬੂ ਪਰਬਤ)—ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼੍ਰਮ-ਧਾਮ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 85

वनानि मागधादीनि पुष्कराणि द्विजोत्तम । शैलराजादयः शैला हिमाद्रिप्रमुखा हि ये

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਾਗਧ ਆਦਿ ਦੇ ਵਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸ਼ਕਰ-ਤੀਰਥ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ—ਸ਼ੈਲਰਾਜ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿ (ਹਿਮਾਲਯ) ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹਨ—ਸਭ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਵੇਸ਼ਿਤ ਹਨ।

Verse 86

गंगादयश्च सरितो भूतले संति यानि वै । तीर्थानि त्रिषु कालेषु समानि द्वारकापुरः

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ—ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ (ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ) ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਪੁਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਦੁਆਰਕਾ-ਪੁਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।

Verse 87

कलिना कलितं सर्वं वर्जयित्वा तु मत्पुरीम् । विप्र वर्षशते प्राप्ते मत्पुर्यां मम दर्शने

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਲੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ, ਮੇਰੀ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮੇਂ…

Verse 88

तव मृत्युर्महीदेव मत्प्रसादाद्भविष्यति । त्रिस्पृशावासरे प्राप्ते वैशाखे शुक्लपक्षतः

ਹੇ ਧਰਤੀਦੇਵ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਿਸ਼ਾ ਦਾ ਦਿਨ ਆਵੇ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ…

Verse 89

संगमे बुधवारस्य दिवा भूमौ ममाग्रतः । दशमं द्वारमासाद्य तव प्राणस्य निर्गमम् । भविष्यति न संदेहो मत्प्रसादेन भूसुर

ਸੰਗਮ ਵੇਲੇ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ—‘ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ’ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਭੂਸੁਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 90

स्वस्थानं गच्छ विप्रेंद्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि । मद्भक्तानां युगांतेऽपि विनाशो नोपपद्यते

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾ; ਤੂੰ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਯੁਗਾਂਤ ਵਿੱਚ ਭੀ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 91

मद्भक्तिं वहतां पुंसामिह लोके परेऽपि वा । नाशुभं विद्यते किंचित्कुलकोटिं नयेद्दिवम्

ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; (ਇਹ ਭਕਤੀ) ਕੁਲ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Verse 92

मार्कण्डेय उवाच । ततो वर्षशते प्राप्ते गत्वा द्वारवतीं पुरीम् । प्राणान्कृष्णोपदेशेन त्यक्त्वा मोक्षं जगाम ह

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਨਗਰੀ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 93

इन्द्रद्युम्न तदाख्यातं माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पुनरेव् प्रवक्ष्यामि यत्ते मनसि वर्त्तते

ਹੇ ਇੰਦਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ, ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਹਾਂਗਾ।

Verse 94

शृण्वतां पठतां चैव माहा त्म्यं द्वारकाभवम् । सर्वं फलमवाप्नोति कृष्णेन कथितं च यत्

ਜੋ ਕੋਈ ਦ੍ਵਾਰਕਾ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਹੇ ਹਨ।

Verse 95

विस्तारयंति लोकेऽस्मिंल्लिखितं यस्य वेश्मनि । प्रत्यक्षं द्वारकापुण्यं प्राप्यते कृष्णसंभवम्

ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਇਹ (ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ) ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਤੇ ਉਸੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦੱਤ ਹੈ।