Adhyaya 73

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ते कौरवाः सर्वे पांडोः पुत्राश्च शालिनः । तस्मात्स्थानात्ततो जग्मुर्यत्र द्वारवती पुरी

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚਲ ਪਏ ਜਿੱਥੇ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।

Verse 2

तत्र गत्वा विवाहं तु चक्रुः संहृष्टमानसाः । दुर्योधनस्य भूपस्य भानुमत्या समं तदा

ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਭਾਨੁਮਤੀ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਸੰਪੰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 3

नानावादित्रघोषेण वेदध्वनियुतेन च । गीतैर्मनोहरैः पाठैर्बन्दिनां च सहस्रशः

ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਗੂੰਜਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ, ਵੇਦ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਵੀ ਯੁਕਤ; ਮਨੋਹਰ ਗੀਤਾਂ, ਪਾਠਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ—

Verse 4

एवं महोत्सवो जज्ञे तत्र यावद्दिनाष्टकम् । यादवानां कुरूणां च मिलितानां परस्परम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਮਹਾਨ ਮਹੋਤਸਵ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਕੁਰੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲੇ।

Verse 5

कृतार्थास्तत्र संजाताः सूतमागध बन्दिनः । चारणा ब्राह्मणेंद्राश्च तथान्येऽपि च तार्किकाः

ਉੱਥੇ ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਬੰਦਿਨ ਵਰਗੇ ਕੀਰਤਨਕਾਰ ਤੇ ਵੰਸ਼-ਗਾਇਕ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਏ; ਚਾਰਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਅਗੇਵਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰਕ-ਵਿਦ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ।

Verse 6

ततस्तु नवमे प्राप्ते दिवसे कुरुपांडवाः । भीष्माद्याः पुंडरीकाक्षमिदमूचुः ससौहृ दम्

ਫਿਰ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਆਦਿ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੁਰੂ-ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਖ਼ਸ਼ ਨੂੰ ਸਨੇਹ-ਭਰੇ ਸੁਹਿਰਦ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 7

न वयं पुंडरीकाक्ष तव रामस्य चाश्रयम् । कथंचित्त्यक्तुमिच्छामः स्नेहपाशनियंत्रिताः

ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ! ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸਨੇਹ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।

Verse 8

तथापि च प्रगन्तव्यं स्वपुरं प्रति माध व । बलभद्रसमायुक्तस्तस्मान्नः कुरु मोक्षणम्

ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਮਾਧਵ! ਤੈਨੂੰ ਬਲਭਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਵਿਦਾ ਦੇਹ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਵੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈਏ।

Verse 9

विष्णुरुवाच । न तावद्वत्सरो जातो न मासः पक्ष एव च । स्थितानामत्र युष्माकं तत्किमौत्सुक्यमागतम्

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਜੇ ਸਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੀਤਿਆ, ਨਾ ਮਹੀਨਾ, ਨਾ ਪੱਖਵਾਰਾ ਹੀ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨੀ ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਉੱਠੀ ਹੈ?’

Verse 10

तस्मादत्रैव तिष्ठामः सहिताः कुरुपांडवाः । यूयं वयं विनोदेन मृगयाक्षोद्भवेन च

ਇਸ ਲਈ ਆਓ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਟਿਕੀਏ—ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ—ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਸੁਚੱਜੇ ਵਿਨੋਦ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਸਮੇਤ, ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਈਏ।

Verse 11

शस्त्रशिक्षाक्रियाभिश्च दमनेन च दन्तिनाम् । तथाभिवांछितैरन्यैः स्नेहोऽस्ति यदि वो मयि

ਹਥਿਆਰ-ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਅਭਿਆਸ-ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ, ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਹਨਾਂ ਮਨਭਾਉਂਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ—ਜੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਨੇਹ ਹੈ।

Verse 12

भीष्म उवाच । उपपन्नमिदं विष्णो यत्त्वया व्याहृतं वचः । परं शृणुष्व मे वाक्यं यदर्थं ह्युत्सुका वयम्

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਬਚਨ ਤੁਸੀਂ ਉਚਾਰੇ ਹਨ ਉਹ ਯੋਗ੍ਯ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ—ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।’

Verse 13

आनर्तविषयेऽस्माभिरागच्छद्भिस्तवांतिकम् । दृष्टमत्यद्भुतं क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तत्र लिंगानि दृष्टानि भूपतीनां महात्मनाम्

ਆਨਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਕ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਵੀ ਅਸੀਂ ਵੇਖੇ।

Verse 14

सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानामन्येषां च महात्मनाम्

ਸੂਰਯ ਅਤੇ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹੋਰ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਭੀ (ਲਿੰਗ) ਹਨ।

Verse 15

देवानां दानवानां च मुनीनां च विशेषतः । साकाराणि सुतेजांसि नानाप्रासादभोजि च

ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਕਾਰ, ਸੁਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਕਟ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦ-ਸਮਾਨ ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਧਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।

Verse 16

ततश्च कुरुमुख्यानां पांडवानां च माधव । लिंगसंस्थापनार्थाय तत्र जाता मतिर्दृढा

ਫਿਰ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 17

ते वयं तत्र गत्वाशु यथाशक्त्या यथेच्छया । लिंगानि स्थापयिष्यामः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्

ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਾਂਗੇ—ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਂ।

Verse 18

एतस्मात्कारणात्तूर्णं चलिता वयमच्युत । न वयं तव संगस्य तृप्यामोऽब्दशतैरपि

ਇਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਚਲ ਪਏ ਹਾਂ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਸੰਗ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤਾਂ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 19

तस्मादाज्ञापयस्वाद्य कृत्वा चित्तं दृढं विभो । भूयोऽप्यत्रागमिष्यामस्तव दर्शनलालसाः

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਭੋ, ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਚਿੱਤ ਕਰਕੇ ਆਗਿਆ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਆਵਾਂਗੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਲਾਲਾਇਤ।

Verse 20

श्रीभगवानुवाच । अहं जानामि तत्क्षेत्रं सुपुण्यं पापनाशनम् । तापसैः कीर्तितं नित्यं ममान्यैस्तीर्थयात्रिकैः

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਉਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਅਤਿ ਪੁੰਨਮਈ, ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ—ਜਿਸ ਦੀ ਨਿੱਤ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਯਾਤਰੀ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 21

तस्मात्तत्र समेष्यामो युष्माभिः सहिता वयम् । लिंग संस्थापनार्थाय क्षेत्रदर्शनवांछया

ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ—ਲਿੰਗ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਵੀ ਅਤੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੀ।

Verse 22

सूत उवाच । तच्छुत्वा कौरवाः सर्वे परं हर्षमुपागताः । तथा पांडुसुताश्चैव ये चान्ये तत्र पार्थिवाः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਪਰਮ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ; ਅਤੇ ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਵੀ।

Verse 23

ते तु संप्रस्थिताः सर्वे मिलिताः कुरुपांडवाः । गजवाजिविमर्देन कम्पयन्तो वसुन्धराम्

ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ—ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਇਕੱਠੇ—ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਜਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।

Verse 24

अथ तत्क्षेत्रमासाद्य दूरे कृत्वा निवेशनम् । कौरवा यादवा मुख्याश्चमत्कारपुरं गताः

ਫਿਰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੂਰ ਥਾਂ ਡੇਰਾ ਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਨੂੰ ਗਏ।

Verse 25

तत्र सर्वान्समाहूय ब्राह्मणान्विनयान्विताः । प्रोचुर्दत्त्वा विचित्राणि भूषणाच्छादनानि च

ਉੱਥੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ; ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਭੇਟ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 26

वयं सर्वेऽत्र वांछामो लिगसंस्थापनक्रियाम् । कर्तुं प्रासादमुख्यानां पृथक्त्वेन स्वशक्तितः

ਅਸੀਂ ਸਭ ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਸਜਾ ਕੇ।

Verse 27

तस्मात्कृत्वा प्रसादं नो दयां च द्विजसत्तमाः । आज्ञापयत शीघ्रं हि येन कर्म प्रवर्तते

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ; ਜਲਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਆਰੰਭ ਹੋਵੇ।

Verse 28

भविष्यथ तथा यूयं होतारः सर्वकर्मसु । न चान्यो ब्राह्मणो बाह्यो यद्यपि स्याद्बृहस्पतिः

ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਤਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੋਵੋਗੇ; ਬਾਹਰੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 29

यतोऽस्माभिः श्रुता वार्ता कीर्त्यमाना पुरातनी । विष्णुना तस्य राजर्षेः प्रेतश्राद्धसमुद्भवा

ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਉੱਠਿਆ।

Verse 30

यथा तेन कृतं श्राद्धं पितुः प्रेतस्य यत्नतः । ब्राह्मणानां पुरोऽन्येषां यथोक्तानामपि द्विजाः

ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯੁਕਤ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ।

Verse 31

यथोक्तविधिना तीर्थे नागानां पंचमीदिने । श्रावणे मासि नो मुक्तः पिता तस्य तथापि सः

ਤੱਥਾਪਿ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ—ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦਿਨ—ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੁਕਤ ਨਾ ਹੋਇਆ।

Verse 32

प्रेतत्वात्सर्पदोषेण संजाता द्विजसत्तमाः । देवशर्मपुरो यावत्तत्कृतं श्राद्धमादरात् । तावत्पिता विनिर्मुक्तः प्रेतत्वाद्दारुणाद्द्विजाः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਸੱਪ-ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ।

Verse 33

यदत्र क्रियते किंचित्कर्म धर्म्यं द्विजोत्तमाः । तद्बाह्यं च भवेद्व्यर्थमेतद्विद्मः स्फुटं वयम्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਧਰਮਿਕ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਸਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਸੀਂ ਸਾਫ਼ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

Verse 34

प्रार्थयामो विशेषेण तेन दैन्यं समागताः । प्रसादः क्रियतां तस्मादाज्ञां यच्छत मा चिरम्

ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਸ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਦੈਨ੍ਯ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਪਏ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਖ਼ਸ਼ੋ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਦਿਓ—ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।

Verse 35

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणास्ते परस्परम् । मन्त्रं चक्रुस्तदर्थं हि किं कृतं सुकृतं भवेत्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਸੱਚਾ ਪੁੰਨ (ਸੁਕ੍ਰਿਤ) ਬਣੇ।

Verse 36

एके प्रोचुर्न दास्यामः प्रासादार्थं वसुन्धराम् । एतेषामपि चैकस्य तस्माद्गच्छंतु सत्वरम्

ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕੋਲ ਤੁਰੰਤ ਚਲੇ ਜਾਣ।”

Verse 37

पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रमेतद्व्यवस्थितम् । पूर्वेषामपि देवानां प्रासादैस्तत्समावृतम्

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਕਰੋਸ਼ ਦੇ ਪਰਿਮਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਵਕਾਲ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 38

अन्ये प्रोचुर्धनोमत्ता यूयं च सुखमाश्रिताः । दारिद्यार्तिं न जानीथ ब्रूथ तेन भृशं वचः

ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਧਨ ਦੇ ਮੱਤੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਇੰਨੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਬੋਲਦੇ ਹੋ।”

Verse 39

तस्माद्वयं प्रदास्याम एतेषां हि वसु न्धराम् । अर्थसिद्धिर्भवेद्येन भूषा स्थानस्य जायते

ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ-ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕਰਾਂਗੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਧ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਪੁਣ੍ਯ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵੀ ਕਰਮ ਦੁਆਰਾ ਵਧੇਗੀ।

Verse 40

तथान्ये मध्यमाः प्रोचुर्यत्र साक्षाज्जनार्दनः । स्वयं प्रार्थयते भूमिं तत्कस्मान्न प्रदीयते

ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਮੱਧਮ ਮਾਰਗ ਧਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ਭੂਮੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ?

Verse 41

तस्माद्यत्र समायाताः कुरुपांडवयादवाः । प्राधान्येन प्रकुर्वंतु प्रासादांस्तेन चापरे

ਇਸ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਕੁਰੂ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਨਾਲ ਮੰਦਰ-ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਬਣਾਉਣ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰਨ।

Verse 42

याचते यत्र गांगेयः स्वयमेव तथा परः । धृतराष्ट्रः सपुत्रश्च पांडवाश्च महाबलाः । लिंगसंस्थापनार्थाय निषेधस्तत्र नार्हति

ਜਿੱਥੇ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਆਪ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ—ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪਾਂਡਵ—ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ।

Verse 43

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिपन्नं द्विजोत्तमैः । निर्धनैः सधनैश्चापि सस्पृहैर्निःस्पृहैरपि

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਦਵਿਜਾਂ ਨੇ ਉਹ ਨਿਰਣਯ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ—ਗਰੀਬ ਵੀ, ਧਨੀ ਵੀ; ਇੱਛਾਵਾਨ ਵੀ, ਨਿਰਇੱਛ ਵੀ।

Verse 44

ततः समेत्य ते सर्वे ब्राह्मणाः कुरुसत्तमान् । यादवान्पांडवान्प्रोचुः कृत्वा वै मन्त्रनिश्चयम्

ਤਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

Verse 45

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्स्वल्पतरं क्षेत्रं सर्वेषामपि भूभुजाम् । प्रासादैः सर्वतो व्याप्तं तत्किं ब्रूमोऽधुना वयम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲੇ: “ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਆਖੀਏ?”

Verse 46

तद्भवंतः प्रकुर्वंतु प्राधान्येन यदृच्छया । क्षेत्रेऽत्रैवाभिमुख्येन प्रासादान्सुमनोहरान् । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पृथक्त्वेन व्यवस्थिताः

“ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਧਾਨਤਾ ਬਣੇ, ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਮੰਦਰ ਬਣਾਓ; ਜੇਠੇਪਣ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹੋ।”

Verse 47

अथ हर्षसमायुक्ता धृतराष्ट्रमुखाः क्रमात् । प्राधान्येन यथाश्रेष्ठं चक्रुः प्रासादपद्धतिम्

ਫਿਰ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਦਿ ਨੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਾਧਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।

Verse 73

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनंनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः

ਇਉਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਦੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ-ਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅਧੀਨ, “ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਮੰਦਰ-ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਉੱਦਮ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤਿਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।