Adhyaya 7

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ध्यायमानेन जलमाविश्य काम्यया । सृष्टं संध्याद्वयं तच्च दृश्यतेऽद्यापि वै द्विजाः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਇੱਛਾ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਦੋ ਸਮੇਂ ਰਚੇ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।

Verse 2

ततो देवगणाः सर्वे सृष्टास्तेन महात्मना । वैमानिकाश्च ये केचिन्नक्षत्राणि ग्रहास्तथा

ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ-ਗਣ ਰਚੇ; ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹ ਵੀ।

Verse 3

मनुष्योरगरक्षांसि वीरुधो वृक्षसंयुताः । सप्तर्षयो ध्रुवाद्याश्च ये चान्ये गगनेचराः

ਮਨੁੱਖ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਖ਼ ਵੀ ਉੱਗੇ। ਸਪਤ੍ਰਿਸ਼ੀ, ਧ੍ਰੁਵ ਆਦਿ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਜੀਵ ਹਨ, ਸਭ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 4

एवं हि भगवान्सृष्ट्वा विश्वामित्रः स मन्युमान् । स्वकीयेष्वथ कृत्येषु योजयामास तांस्ततः

ਇਉਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ—ਕ੍ਰੋਧੀ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ—ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु द्वौ सूर्यो युगपद्दिवि । उदितौ रात्रिनाथौ च जाताश्च द्विगुणा ग्रहाः । द्विगुणानि च भान्येव सह सप्तर्षिभिर्द्विजाः

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਉਗੇ; ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਦੋ ਨਾਥ—ਦੋ ਚੰਦਰਮਾ—ਭੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਗ੍ਰਹਿ ਦੋਹਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵੀ—ਸਪਤ੍ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ।

Verse 6

एवं वियति ते सर्वे स्पर्द्धमानाः परस्परम् । दृश्यंते द्विगुणीभूता जनविभ्रमकारकाः

ਇਉਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਦੋਹਰੇ ਦਿਸਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ।

Verse 7

एतस्मिन्नन्तरे शक्रः सह सर्वेर्दिवालयैः । जगाम तत्र यत्रास्ते भगवान्कमलासनः

ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਸਾਰੇ ਦੇਵਲੋਕ-ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਕਮਲਾਸਨ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 8

प्रोवाचाथ प्रणम्योच्चैः कृतांजलिपुटः स्थितः । स्तुतिं कृत्वा सुरैः सार्धं वेदोक्तैः स्तवनैर्द्विजाः

ਤਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅੰਜਲੀ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਦਵਿਜੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦ-ਵਿਹਿਤ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ।

Verse 9

सृष्टिः कृता सुरश्रेष्ठ विश्वामित्रेण सांप्रतम् । मनुष्ययक्षसर्पाणां देवगंधर्वरक्षसाम्

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹੁਣੇ ਹੀ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ ਹੈ—ਮਨੁੱਖਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਸਰਪਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ।

Verse 10

तस्माद्वारय तं गत्वा स्वयमेव पितामह । यावन्न व्याप्यते सर्वं तत्सष्ट्येदं चराचरम्

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ! ਤੂੰ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਪ ਜਾਵੇ।

Verse 11

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तेनैव सहितो विधिः । गत्वोवाच जगन्मित्रं विश्वामित्रं मुनीश्वरम्

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਧਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲ ਪਿਆ ਅਤੇ ਜਗਤ-ਮਿਤ੍ਰ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।

Verse 12

निवृत्तिं कुरु विप्रर्षे सांप्रतं वचनान्मम । सृष्टैर्यावन्न नश्यंति सर्वे देवाः सवासवाः

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣ।

Verse 13

विश्वामित्र उवाच । अनेनैव शरीरेण त्रिशंकुर्नृपसत्तमः । यदि गच्छति ते लोके तत्सृष्टिं न करोम्यहम्

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸੇ ਦੇਹ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।

Verse 14

ब्रह्मोवाच । एष गच्छतु भूपालो मया सह त्रिविष्टपम् । अनेनैव शरीरेण त्वत्प्रसादान्मुनीश्वर

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਇਹ ਭੂਪਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸੇ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਜਾਵੇ।

Verse 15

विरामं कुरु सृष्टेस्त्वं नैतदन्यः करिष्यति । न कृतं केनचिल्लोके तत्कर्म भवता कृतम्

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਸਰਾਮ ਦੇ; ਇਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਕਰਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਰਮ ਤੂੰ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ।

Verse 17

तथाऽक्षयास्तु मे देव सृष्टिस्तव प्रसादतः । या कृता न करिष्यामि भूयो ऽन्यां पद्मसंभव

ਤੱਥਾਸਤੁ। ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਖੰਡ ਤੇ ਅਕਸ਼ਯ ਰਹੇ। ਹੇ ਪਦਮਜ (ਬ੍ਰਹਮਾ), ਜੋ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਰਚਾਂਗਾ।

Verse 18

व्रह्मोवाच । भविष्यति ध्रुवा विप्र सृष्टिर्या भवता कृता । परं सर्वेषु कृत्येषु यज्ञार्हा न भविष्यति

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੂੰ ਰਚੀ ਹੈ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਧ੍ਰੁਵ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹੇਗੀ; ਪਰ ਸਭ ਧਰਮਕ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਜ્ઞ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਲੈਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 19

एवमुक्त्वा समादाय त्रिशंकुं प्रपितामहः । ब्रह्मलोकं गतो हृष्टो मुनिस्तत्रैव संस्थितः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।