Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

इत्युक्त्वा वचनं भीमो ह्यनुवव्राज तं नृपम् । राजापि सानुगो यातो न साध्विति मुहुर्ब्रुवन्

ityuktvā vacanaṃ bhīmo hyanuvavrāja taṃ nṛpam | rājāpi sānugo yāto na sādhviti muhurbruvan

ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਭੀਮ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਰਾਜਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚਲਿਆ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, “ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।”

itithus
iti:
Vakyopapada (Quotation-marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
uktvāhaving said
uktvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) → uktvā (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
vacanamspeech, words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
bhīmaḥBhīma
bhīmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhīma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
anuvavrājafollowed
anuvavrāja:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootanu + vraj (व्रज् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
tamthat (him)
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
nṛpamking
nṛpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
rājāthe king
rājā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
apialso
api:
Samuccaya (Addition/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/particle: also)
sānugaḥwith attendants
sānugaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (प्रातिपदिक) + anuga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (अनुगैः सह) = 'with followers'
yātaḥwent
yātaḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (या धातु) → yāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) परस्मैपद-भावे, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'गच्छन्/गतः' अर्थे
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
sādhuproper, right
sādhu:
Vakyartha (Sentence predicate/वाक्यार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsādhu (अव्यय/सुबन्त-प्रयोग)
Formअव्यय (predicative particle: 'proper/right')
iti(saying) thus
iti:
Vakyopapada (Quotation-marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
muhuḥagain and again
muhuḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmuhuḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: repeatedly)
bruvansaying
bruvan:
Karta (Agent-participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootbrū (ब्रू धातु) → bruvat (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; rājā इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa frame)

Scene: A procession: Bhīma strides after the king; the king walks with attendants, turning back repeatedly with a worried gesture, uttering ‘na sādhu’.

B
Bhīma
K
King (nṛpa/rājā)

FAQs

When dharma is doubted, wise caution arises; ignoring repeated warnings can lead to consequences.

No tīrtha is referenced in this narrative verse.

None; it narrates the king’s repeated moral objection.