Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 57
Devanagari script
ओंयस्याहुः सप्त च्छंदांसि रथे तिष्ठंति वाजिनः । अरुणः सारथिर्यस्य रथवाहोऽग्रतः स्थितः
Transliteration
oṃyasyāhuḥ sapta cchaṃdāṃsi rathe tiṣṭhaṃti vājinaḥ | aruṇaḥ sārathiryasya rathavāho'grataḥ sthitaḥ
Translation
ਓਂ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਤ ਵੇਦਿਕ ਛੰਦ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਬਣ ਕੇ ਖੜੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਰਥ ਦਾ ਚਾਲਕ ਹੈ।
Word by Word
ओम्Oṃ
ओम्:
Mantra particle
TypeIndeclinable
Rootओम् (अव्यय/प्रणव)
Formअव्यय (प्रणव)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
आहुःthey say
आहुः:
Kriyā
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (धातु; ‘आह’ इत्यस्य बहुवचन)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्यावाचक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे विशेषणम् (च्छन्दांसि)
च्छन्दांसिmeters (Vedic metres)
च्छन्दांसि:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
रथेon the chariot
रथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
तिष्ठन्तिstand/are stationed
तिष्ठन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वाजिनःhorses/steeds
वाजिनः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
अरुणःAruṇa
अरुणः:
Karta
TypeNoun
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
सारथिःcharioteer
सारथिः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
रथवाहःchariot-bearer/driver (one who carries the chariot)
रथवाहः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ + वाह (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः: रथं वहति इति (उपपद-तत्पुरुष)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक)
स्थितःstanding
स्थितः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) + क्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय; विशेषणम् (रथवाहः)
Speaker
Nārada (continuing the arghya-mantra description)
Characters & Entities
S
SūryaA
AruṇaS
Sapta Chandas (seven metres)FAQs
Sūrya is portrayed as the living embodiment of Vedic order; even his chariot is mapped to Vedic metres.
No location is mentioned; this is a mantra-visualization (dhyāna) of the Sun’s cosmic form.
The arghya-mantra invokes Sūrya with chariot imagery—seven chandas as horses and Aruṇa as charioteer.