Adhyaya 34

Verse 1

नारद उवाच । ततस्तृतीयलिंगस्य चिकीर्षु स्थापनं गुहम् । ब्रह्मा प्राहास्य प्रीत्यर्थं स्वयमन्यं प्रकुर्महे

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਗੁਹਾ ਤੀਜੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ (ਲਿੰਗ) ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੀਏ।”

Verse 2

यद्यप्येतच्छुभं लिंगं सर्वदोषविवर्जितम् । तथाप्यन्यत्करिष्येऽहं सर्वश्रेष्ठतमं हि यत्

(ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ:) “ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ਸਭ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ—ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇ।”

Verse 3

ततो ब्रह्मा सर्वदोषविमुक्तं निर्ममे स्वयम् । दृष्टिकांतं मनःकांतं फलकांतं सुलिंगकम्

ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਘੜਿਆ—ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਨੋਹਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਫਲ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ।

Verse 4

तत्र स्कंदस्य प्रीत्यर्थं सर्वदेवैर्निनिर्मितम् । सरः सुरम्यं तीर्थानि तत्र ते निदधुस्तथा

ਉਥੇ ਸਕੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਇਆ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਥ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।

Verse 5

गंगादिकानि तीर्थानि यानि प्रोचुर्दिवौकसः । इदं यावत्सरस्तावत्सर्वैरत्र समुष्यताम्

ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਜਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਵਤਾ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਜਦ ਤੱਕ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਣ।

Verse 6

एवमस्त्विति तान्यूचुः प्रीत्यर्थं शरजन्मनः । ततो ब्रह्मा स्वयं तत्र रौद्रैर्मंत्रैर्हुताशनम् । गाधिपुत्रादिभिर्विप्रैस्तर्पयामास संयुतः

“ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸ਼ਰਜਨਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ। ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੌਦ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਗਾਧੀਪੁਤ੍ਰ ਆਦਿ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ।

Verse 7

ततो वैशाखमासस्य चतुर्द्दश्यां शुभे दिने । प्रतिष्ठां चक्रिरे लिंगे चिरं विप्रमुका द्विजाः

ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਚਿਰਕਾਲੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

Verse 8

जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततः स्कंदः प्रीतियुक्तः स्नात्वा सरसि शोभने

ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੱਚੇ। ਤਦ ਸਕੰਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 9

सर्वतीर्थोदकैः स्नाप्य तल्लिंगं भक्तिसंयुतः । विविधैः पूजयामास पुष्पैर्मंत्रैश्च पंचभिः

ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰਕੇ।

Verse 10

पूजाकाले स्वयं तत्र लिंगमध्येस्थितो हरः । जंगमा जंगमैः सार्धं स्वयं जग्राह पूजनम्

ਪੂਜਾ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਵਿਦਮਾਨ ਸਨ; ਜੰਗਮ ਭਗਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਪੂਜਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ।

Verse 11

ततस्तं पूजयन्प्राह स्कंदो भक्तिपरिप्लुतः । केन केनोपहारेण त्वयि दत्तेन किं फलम्

ਤਦ ਸਕੰਦ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬੋਲੇ: “ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਉਪਹਾਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?”

Verse 12

श्रीमहादेव उवाच । मम यः स्थापयेल्लिंगं शुभं सद्म च कारयेत् । मल्लोके वसतेऽसौ च वावच्चंद्रदिवाकरौ

ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੋ ਮੇਰਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਦਰ ਬਣਵਾਏ, ਉਹ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।”

Verse 13

मम सद्म सुधाशुभ्रं यावत्संख्यं करोति यः । तावंत्येव च जन्मानि यशसासौ विराजते

ਜੋ ਮੇਰਾ ਧਾਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਧਵਲ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਜਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਏ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 14

ध्वजभूतो ध्वजं दत्त्वा विपापः स्यात्पताकया । विधाय चित्रविन्यास गंधर्वैः सह मोदते

ਧਵਜ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਧਵਜ ਸਮਾਨ ਮਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਪਤਾਕਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਮਈ ਸਜਾਵਟ ਕਰਕੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 15

रजःसंशोधनं कृत्वा नरो रोगैः प्रमुच्यते । प्राप्नोति देहं हार्दं च सुरसद्मानुलेपनात्

ਰਜ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵ-ਧਾਮ (ਮੰਦਰ) ਨੂੰ ਲੇਪਣ/ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਿਯ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਦੇਹ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 16

पुष्पक्षीरादि भिर्दत्तैस्तिलाभोऽक्षतदर्भकैः । शंभोः शिरसि दत्त्वार्घ्य दिवि वर्षायुतं वसेत्

ਫੁੱਲ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਤਿਲ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਅਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅਰਘ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਭਗਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।

Verse 17

घृतेन हतपापः स्यान्मधुना सुभगो भवेत् । विरोगो दधिदुग्धाभ्यां लिंगं संस्नाप्य जायते

ਘੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਰੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 18

पानीयदधिदुग्धाद्यैः क्रमाद्दशगुणं फलम् । मासं संस्नाप्य वै भक्त्या पिष्टाद्यैश्च विरूक्षयेत्

ਪਾਣੀ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਫਲ ਦਸ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਕੇ, ਪਿਸੇ ਆਟੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵੀ ਛਿੜਕਾਵ/ਧੂੜਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 19

कपिलापंचगव्येन सुरसिंधुजलेन वा । मां च संस्नाप्य चाभ्यच्च मल्लोकमधिगच्छति

ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜਗਵ੍ਯ ਨਾਲ ਜਾਂ ਦੇਵ-ਨਦੀ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ (ਲਿੰਗ ਨੂੰ) ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਭਗਤ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 20

कुशोदकाद्गंधजलं तस्मात्तीर्थोदकं वरम् । तीर्थेभ्यश्च जलं दर्शे महीसागरसंभवम्

ਕੁਸ਼ਾ-ਜਲ ਨਾਲੋਂ ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਲ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਤੀਰਥ ਦਾ ਜਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਜਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਉਹ ਜਲ ਹੈ ਜੋ ਅਮਾਵਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 21

कपिलां दत्त्वा यदाप्नोति तत्फलं कलशे पृथक् । मृत्ताम्ररौप्यसौवर्णैः क्रमाच्छतगुणं फलम्

ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਕਲਸ਼ (ਜਲ-ਘੜਾ) ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ, ਤਾਂਬੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਫਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Verse 22

श्रीखंडागरुकाश्मीरशशिनः क्रमशोऽधिकाः । मां च तैश्च समालभ्य स्याच्छ्रीमान्सुभगः सुखी

ਚੰਦਨ, ਅਗਰੁ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਕਪੂਰ—ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੋਰ-ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ/ਲੇਪ ਕਰੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਧਨਵਾਨ, ਸੁਭਾਗਾ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 23

प्रशस्तो गुग्लुलो धूपस्तस्माच्चंद्रोऽगरुर्वरः । धूपानेतान्नरो दत्त्वा सुखं स्वर्गमवाप्नुयात्

ਗੁੱਗਲ ਦਾ ਧੂਪ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਗਰੁ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਗੰਧਿਤ ਧੂਪਾਂ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸੀ ਧੂਪ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਵਰਗਿਕ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

दीपदः कीर्तिमाप्नोति चक्षुरुत्तममेव च । नैवेद्यस्य प्रदानेन नरो मृष्टाशनो भवेत्

ਦੀਪ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਦੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਹਾਰ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 25

पुष्पेण हेमकर्णस्य प्रबद्धेन द्विसंगुणम् । फलमाप्नोति पुरुषः सत्यसंधश्च जायते

ਹੇਮਕਰਣ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੂੰਥਿਆ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਦੋਗੁਣਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਤ੍ਯ-ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 26

अखंडैर्बिल्वपत्रैश्च पुष्पैर्वा विविधैरपि । लिंगं प्रपूरणं कृत्वा लक्ष्मेकं वसेद्दिवि

ਅਖੰਡ ਬਿਲਵ-ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ ਪੂਜਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।

Verse 27

यस्तु पुष्पगृहं कुर्यान्नरः शुद्धाशयो भवेत् । पुष्पकेण विमानेन दिवि संक्रीडते चिरम्

ਜੋ ਨਰ ਪੁਸ਼ਪ-ਗ੍ਰਿਹ (ਪੂਜਾ ਲਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮੰਡਪ) ਬਣਾਵੇ, ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਆਸ਼ਯ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 28

भूषणांबरदानेन नरो भवति भोगभाक् । सच्चामरप्रदानेन जायते पार्थिवो नरः

ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅੰਬਰ (ਵਸਤ੍ਰ) ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਰ ਭੋਗ-ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਚਾਮਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 29

रम्यं वितानं यो दद्याच्छत्रुभिर्नाभूयते । गीतं वाद्यं प्रनृत्यं च कृत्वा शुद्धो व्रजेत्स माम्

ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਵਿਤਾਨ (ਛਤਰੀ/ਛੱਜਾ) ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਜਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਤੇ ਭਜਨ, ਵਾਜੇ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 30

शंखघंटाप्रदानेन विद्वान्भवति शब्दवान् । विधाय रथयात्रां च चिरं शोकैः प्रमुच्यते

ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਵਾਣੀ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 31

नमस्कारं प्रणामं च कृत्वा जायेन्महाकुले । वाचयंश्चाग्रतः शास्त्रं मम ज्ञानी प्रजायते

ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨੀ—ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਭਗਤ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 32

विमुच्यते मनोमोहैर्भक्त्या स्तुत्वा च मां नरः । गोदानफलमाप्नोति निर्माल्यस्फेटनान्मम

ਜੋ ਨਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਮੋਹ-ਭ੍ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਿਰਮਾਲ੍ਯ (ਵਰਤੇ ਹਾਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ) ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਗੋ-ਦਾਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

आरार्तिकं भ्रामयित्वा अर्तिहीनः प्रजायते । कृत्वा शीतलिकां तापैर्मुच्यते दोष संभवैः

ਆਰਾਰਤਿਕ ਦੀ ਜੋਤ ਘੁਮਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲਿਕਾ ਵਿਧੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਤਪਤ ਪੀੜਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਜਨਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 34

नत्वा दत्त्वाथ शक्त्या च दानं लिंगस्य संनिधौ । फलं शतगुणं प्राप्य इह चामुत्र मोदते

ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਨਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਗੁਣਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 35

प्रणामात्पंचदश च स्नानाद्विंशतिं पूजया । शतं यथाप्रोक्तविधेरपराधानहं क्षमे

ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਾਲ ਪੰਦਰਾਂ (ਅਪਰਾਧ), ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਵੀਹ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸੌ—ਜਦੋਂ ਵਿਧੀ ਯਥਾ-ਉਕਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਿਮਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 36

एतत्सर्वं यथोद्दिष्टं कुमारात्र भविष्यति । ये मां प्रपूजयिष्यंति कुमारेश्वर संस्थितम्

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕੁਮਾਰ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਣਗੇ।

Verse 37

वाराणस्यां यथा वत्स विश्वनाथोऽस्मि संस्थितः

ਜਿਵੇਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ, ਮੈਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ,

Verse 38

गुप्तक्षेत्रे तथा स्थास्ये कुमारेश्वरमध्यतः

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੈਂ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ।

Verse 39

श्रुत्वेति वचनं रुद्राद्देवानां श्रृण्वतां गुहः । विस्मितः प्रणिपत्यैनं तुष्टाव गिरिजापतिम्

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁਹਾ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਗਿਰਿਜਾਪਤੀ (ਪਾਰਵਤੀ-ਪਤੀ) ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 40

नमः शिवायास्तु निरामयाय नमः शिवायास्तु मनोमयाय । नमः शिवायास्तु सुरार्चिताय तुभ्यं सदा भक्तकृपापराय

ਨਿਰਾਮਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਰਚਿਤ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰੁਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

Verse 41

नमो भवायास्तु भवोद्भवाय नमोस्तु ते ध्वस्तमनोभवाय । नमोऽस्तु ते गूढमहाव्रताय नमोऽस्तु मायगहनाश्रयाय

ਭਵ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਭਵਨ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ-ਸਰੋਤ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੋਭਵ (ਕਾਮਦੇਵ) ਨੂੰ ਧਵਸਤ ਕੀਤਾ। ਗੂੜ੍ਹ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮਾਇਆ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਰਹੱਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 42

नमोस्तु शर्वाय नमः शिवाय नमोस्तु सिद्धाय पुरातनाय । नमोस्तु कालाय नमः कलाय नमोऽस्तु ते कालकलातिगाय

ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਿੱਧ, ਪੁਰਾਤਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਾਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕਲਾ (ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਕਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ।

Verse 43

नमो निसर्गात्मकभूतिकाय नमोऽस्त्वमेयोक्षमहर्द्धिकाय । नमः शरण्याय नमोऽगुणाय नमोऽस्तु ते भीमगुणानुगाय

ਨਿਸਰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਮੇਯ, ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਧ੍ਵਜ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਰਣਾਗਤਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨਿਰਗੁਣ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭੀਮ ਦਿਵ੍ਯ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲੀਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 44

नमोऽस्तु नानाभुवनाधिकर्त्रे नमोऽस्तु भक्ताभिमतप्रदात्रे । नमोऽस्तु कर्मप्रसावाय धात्रे नमः सदा ते भगवन्सुकर्त्रे

ਅਨੇਕ ਭੁਵਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਰਤਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਅਭਿਮਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਉਪਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧਾਤਾ-ਪਾਲਕ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਭਗਵਨ, ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੁਕਰਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 45

अनंतरूपाय सदैव तुभ्यमसह्यकोपाय सदैव तुभ्यम् । अमेयमानाय नमोस्तु तुभ्यं वृषेंद्रयानाय नमोऽस्तु तुभ्यम्

ਅਨੰਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿ ਕ੍ਰੋਧ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਪਾਰ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮੋ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਵਾਹਨ, ਬਲਦ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਤੈਨੂੰ ਨਮੋ।

Verse 46

नमः प्रसिद्धाय महौषधाय नमोऽस्तु ते व्याधिगणापहाय । चराचरायाथ विचारदाय कुमारनाथाय नमः शिवाय

ਮਹੌਸ਼ਧਿ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮੋ। ਚਰ-ਅਚਰ ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਵੇਕ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕੁਮਾਰਨਾਥ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 47

ममेश भूतेश महेश्वरोसि कामेश वागीश बलेश धीश । क्रोधेश मोहेश परापरेश नमोस्तु मोक्षेश गुहशयेश

ਹੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਭੂਤੇਸ਼, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕਾਮੇਸ਼, ਵਾਗੀਸ਼, ਬਲੇਸ਼, ਧੀਸ਼ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧੇਸ਼, ਮੋਹੇਸ਼, ਪਰਾਪਰੇਸ਼ ਹੈਂ। ਮੋਖਸ਼ੇਸ਼, ਗੁਹਾ-ਸ਼ਯੇਸ਼—ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 48

इति संस्तूय वरदं शूलपाणिमुमापतिम् । प्रणिपत्य उमापुत्रो नमोनम उवाच ह

ਇਉਂ ਵਰਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਸ਼ੂਲਪਾਣੀ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ—ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਮਾ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਾਰੰਵਾਰ ਕਿਹਾ, “ਨਮੋ ਨਮਹ, ਨਮੋ ਨਮਹ।”

Verse 49

एवं भक्तिपराक्रांतमात्मयोग्यं स्तवं शिवः । अभिनन्द्य चिरं कालमिदं वचनमब्रवीत्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬਲ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਸਤੁਤਿ-ਗੀਤ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਰਾਹਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 50

त्वया दुःखं न संचिंत्यं मम भक्तवधात्मकम् । कर्मणानेन श्लाघ्योऽसि मुनीनामपि पुत्रक

ਪੁੱਤਰਕ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨੂੰ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਭਗਤ ਦਾ ਵਧ ਹੋਇਆ—ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਚਿੰਤ। ਇਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜੋਗ ਹੈਂ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ।

Verse 51

ये च सायं तथा प्रातस्त्वत्कृतेन स्तवेन माम् । स्तोष्यंति परया भक्त्या श्रुणु तेषां च यत्फलम्

ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵੇਰੇ, ਤੇਰੇ ਰਚੇ ਇਸ ਸਤਵ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਨਗੇ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਸੁਣ।

Verse 52

न व्याधिर्न च दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् । भुक्त्वा भोगान्दुर्लभांश्च मम यास्यंति सद्म ते

ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਾ ਰੋਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਿਯ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ। ਦੁਰਲਭ ਭੋਗ ਵੀ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ।

Verse 53

तथान्यानपि दास्यामि वरान्परमदुर्लभान् । भक्त्या तवातितुष्टोऽहं प्रीत्यर्थं तव पुत्रक

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਵਰ। ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰਕ; ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 54

महीसा गरकूले तु ये मां स्तोष्यंति पूजया । तेषां दतक्षयं सर्वं वैशाख्यां दानपूजनम्

ਜੋ ਮਹੀ ਨਦੀ ਦੇ ਗਰਕੂਲ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹਰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਨ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 55

सरस्यत्र च ये स्नानं प्रकरिष्यंति मानवाः । सर्वतीर्थफला वाप्तिर्वैशाख्यां प्रभविष्यति

ਇੱਥੇ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।

Verse 56

कुमारेशं तु मां भक्त्या महीसागरसंगमे । स्नात्वा संपूजयेन्नित्यं तस्य जातिस्मृतिर्भवेत्

ਪਰ ਜੋ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਹੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਪੂਜੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਤਿਸਮ੍ਰਿਤੀ—ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 57

जातिस्मृतिरियं पुत्र यस्यां जातौ प्रजायते । स्मरतेऽस्याः प्रकर्तव्यं श्रेयोरूपं सुदुर्लभम्

ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਜਾਤਿਸਮ੍ਰਿਤੀ ਜਿਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਯ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ—ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।

Verse 58

यस्मिन्काले ह्यनावृष्टिर्जायते कृत्तिकासुत । स्नापयेद्विधिवन्मां च कलशैर्विविधैः शुभैः

ਹੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਅਨਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਸੁੱਕਾ) ਪਏ, ਤਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੁਭ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 59

एकरात्रं त्रिरात्रं वा पञ्चरात्रं च सप्त वा । स्नापयेद्गंधतोयेन कुंकुमेन विलेपयेत्

ਇੱਕ ਰਾਤ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ, ਜਾਂ ਪੰਜ, ਜਾਂ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ; ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਲ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਾਵੇ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕਰੇ।

Verse 60

करवीरै रक्तपुष्पैर्जपापुष्पैस्तथैव च । अर्चयेत्पुष्पमालाभिः परिधायारुणवाससी

ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਲਾਲ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਅਤੇ ਜਪਾ (ਗੁੜਹਲ) ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਧਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਅਰੁਣ (ਲਾਲ) ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 61

भोजयेद्ब्रह्णांश्चैव तापसाञ्छंसिवव्रतान् । लक्षहोमं प्रकुर्वीत शिवहोमं ग्रहादिकम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤ-ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ। ਲੱਖ ਹੋਮ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਹੋਮ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਦਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ ਕਰੇ।

Verse 62

भूमिदानं ततः कुर्यात्तत्तो दद्याद्गवाह्निकम् । आघोषयेच्छिवां शांतिं रुद्रजाप्यं हि कारयेत्

ਫਿਰ ਭੂਮੀ-ਦਾਨ ਕਰੇ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋ-ਦਾਨ ਨਿਤਕਰਮ ਵਾਂਗ ਦੇਵੇ। ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮੰਗਲ ਘੋਸ਼ ਕਰੇ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ-ਜਪ ਕਰਵਾਏ।

Verse 63

अनेनैव विधानेन कृतेन तु द्विजोत्तमैः । आगर्भितास्तदा मेघा वर्षते नात्र संशयः

ਇਸੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਬੱਦਲ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 64

विविधैः पूर्यते धान्यः शाद्वलैश्च वसुन्धरा । आरोग्यं हि भवेच्चैव जने गोपकुले तथा

ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਭੰਡਾਰ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤਾਜ਼ੇ ਹਰੇ ਸ਼ਾਦਵਲ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਗੋਪ-ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਰੋਗਤਾ ਉਪਜਦੀ ਹੈ।

Verse 65

धर्मयुक्तो भवेद्राजा परचक्रैर्न पीड्यते । गृतेन स्नापयेन्मां च अर्कक्रांतौ नरोऽत्र यः

ਜੋ ਰਾਜਾ ਧਰਮ-ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੇਲੇ ਘੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 66

कन्यादान फलं तस्य नात्र कार्या विचारणा । क्षीरेण स्नापयेद्देवं तथा पंचामृतेन यः

ਉਹ ਕਨਿਆਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 67

अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं तस्योपजायते । कुमारेश्वरतीर्थेयः प्राणत्यागं करोति हि

ਉਹ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 68

रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवम् । अयने विषुवे चैव ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः

ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤਦ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਭੂਤ-ਸੰਪਲਵ, ਅਰਥਾਤ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯ, ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਅਯਨ, ਵਿਸੁਵ ਅਤੇ ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਹੈ।

Verse 69

पौर्णमास्याममावास्यां संक्रांतौ वैधृते तथा । कुमारेशं नरः स्नात्वा महीसागरसंगमे

ਪੂਰਨਿਮਾ, ਅਮਾਵਸਿਆ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵੈਧ੍ਰਿਤੀ ਯੋਗ ਦੇ ਦਿਨ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ (ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ), ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 70

भक्त्या योभ्यर्चयेन्मां च तस्य पुण्यफलं श्रृणु । यन्महीतलतीर्थेषु स्नाने स्यात्तु महत्फलम्

ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣੋ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਮਹਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 71

यच्चर्चितेषु लिंगेषु सर्वेषु स्यात्फलं च तत् । आरोग्यं पुत्रलाभं च धनलाभं सुखंसुतम्

ਜੋ ਫਲ ਸਭ ਪੂਜਿਤ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਆਰੋਗਤਾ, ਪੁੱਤਰ-ਲਾਭ, ਧਨ-ਲਾਭ ਅਤੇ ਸੁਖ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ।

Verse 72

निश्चितं लभते मर्त्यः कुमारेश्वरसेवया । ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा यस्तिष्ठेदत्र तापसः

ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮਰਤ੍ਯ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਪਰਮ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਬਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਵਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 73

परं पाशुपतं योगं प्राप्य याति लयं मयि । पापात्मनां च मर्त्यानां सद्योऽस्मि फलदर्शकः

ਪਰਮ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਮਰਤ੍ਯਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।

Verse 74

दिव्येनाष्टविधेनात्र कोशः साधारणोऽत्र च । अघोराद्यैः पंचमंत्रैः स्नाप्य लिंगं महोज्जवलम्

ਇੱਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅੱਠ-ਵਿਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਲਸ਼ (ਕੋਸ਼) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਘੋਰ ਆਦਿ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾ-ਉੱਜਵਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 75

अघोरेणैव तत्तोयं दद्याद्दिव्यस्य कारणे । पिबेदेतदुदीर्या प्रसृतित्रयमेव च

ਅਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਜਲ ਦਿਵ੍ਯ ਕਰਮ ਦੇ ਨਿਮਿੱਤ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਉਸੇ ਜਲ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸ੍ਰਿਤੀ—ਤਿੰਨ ਹੱਥ-ਭਰ—ਪਾਨ ਵੀ ਕਰੇ।

Verse 76

यदि धर्मस्तथा सत्यमीश्वरोऽत्र जगत्त्रये । कोशपानात्फलं सद्यो द्रक्ष्याम्यस्मि शुभा शुभम्

ਜੇ ਧਰਮ ਤੇ ਸਤ੍ਯ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਾਇਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ—ਤਾਂ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਦੇ ਪਾਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ।

Verse 77

यास्ये चेति कुलं हन्याद्गमने च कुटुम्बकम् । दर्शने च शुभं पाने हन्याद्देहं च मिथ्यया

‘ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ’—ਇਹ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਕੁਲ-ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ‘ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ’—ਇਸ ਛਲ ਨਾਲ ਘਰ-ਕੁਟੁੰਬ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ‘ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ’—ਇਸ ਝੂਠ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ-ਭਾਗ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਕਰੇ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 78

त्रिभिर्दिनैस्त्रिभिः पक्षैस्त्रिभिर्मासैस्त्रिभिः समैः । अत्युग्रपुण्यपापानां मानेन फलमश्नुते

ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ—ਅਤਿ ਤੀਬਰ ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

Verse 79

एते वरामया लिंगे दत्तात्रं स्थापिते त्वया । तव प्रीत्यभिवृद्ध्यर्थं ब्रूहि भूयोऽप्युमात्मज

ਇਹ ਵਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਫਿਰ ਬੋਲ, ਹੇ ਉਮਾ-ਪੁੱਤਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੋਰ ਵਧੇ।

Verse 80

स्कन्द उवाच । कृतकृत्यो वरैर्दत्तैस्त्वया चैतैर्महेश्वर । नमोनमो नमस्तेस्तु नात्र त्याज्यं त्वया विभो

ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਤੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਥੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਵਿਭੋ।

Verse 81

एवं प्रणम्य देवं स मातरं प्रणतोऽब्रवीत् । त्वयापि मातर्नैवात्र त्याज्यं मम प्रियेप्सया

ਇਉਂ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਾਤਾ ਅੱਗੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਮਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਤੂੰ ਵੀ ਇਥੋਂ ਨਾ ਜਾਵੀਂ; ਇਹ ਥਾਂ ਨਾ ਛੱਡੀਂ।’

Verse 82

त्वामप्यत्र स्थापयिष्ये वरदा भव पर्वति

ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਇਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਵਰਦਾਤਰੀ ਬਣ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ।

Verse 83

श्रीदेव्युवाच । यत्र शर्वः स्वभावेन तत्र तिष्ठाम्यहं सुत

ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਵ (ਸ਼ਿਵ) ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਭਾਵਿਕ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।’

Verse 84

तव भक्त्या विशेषेण स्थास्ये स्त्रीणां वरप्रदा । युद्धेषु तवकर्माणि रुद्रभक्तेषु ते कृपाम्

‘ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸਥਿਤ ਰਹਾਂਗੀ—ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਵਰਦਾਤਰੀ ਬਣ ਕੇ। ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ-ਭਕਤਾਂ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਟਿਕੀ ਰਹੇਗੀ।’

Verse 85

पश्यंति पुत्रिणां मुख्या प्रीणिता च भृशं त्वया । गर्भक्लेशः स्त्रियो मन्ये साफल्यं भजते तदा

ਤਦ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਗਰਭਧਾਰਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤਦ ਹੀ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਫਲ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।

Verse 86

सुतो यदा रुद्रभक्तः सानंदं सद्भिरीर्यते । भव तस्मात्प्रियार्थाय तिष्ठाम्यत्र षडानन

ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਭਕਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੱਜਣ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਸਾਨੰਦ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ, ਤਦ ਪ੍ਰਿਯ ਇੱਛਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਜਾਣ ਲੈ—ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਛੇ-ਮੁਖੇ (ਸ਼ਡਾਨਨ)।

Verse 87

स्त्रीभिराराधिता दास्ये सौभाग्यं सुपतिं सुतान् । चैत्रे चापि तृतीयायां स्नात्वा शीतेन वारिणा

ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਰਾਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸੁਭਾਗ—ਉੱਤਮ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ—ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਗਾ। ਅਤੇ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਠੰਢੇ ਜਲ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ…

Verse 88

अर्चयिष्यंति मां याश्च पुष्पैर्धूपैर्विलेपनैः । दास्यामि चाष्टसौभाग्यं या नारी भक्तितत्परा

ਜੋ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਲੇਪਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨਗੀਆਂ—ਜੋ ਨਾਰੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਭਾਗ (ਅਸ਼ਟ-ਸੌਭਾਗ੍ਯ) ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਗਾ।

Verse 89

पितरौ श्वशुरौ पुत्रान्पतिं सौभाग्यसंपदः । कुंकुमं पुष्पश्रीखंडं तांबूलांजनमिक्षवः

ਉਹ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਸੱਸ-ਸੁਰੇ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦੀ ਸੰਪੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ; ਨਾਲ ਹੀ ਕੁੰਕੁਮ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੰਦਨ-ਲੇਪ, ਪਾਨ, ਅੰਜਨ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਮੰਗਲ ਦਾਤਾਂ ਵੀ।

Verse 90

सप्तमं लवणं प्रोक्तमष्टमं च सुजीरकम् । तोलयेत्तुलया वापि सांघ्रिश्च तुलिता भवेत्

ਸੱਤਵੀਂ ਵਸਤੂ ਲੂਣ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਸੁਜੀਰਕ (ਚੰਗਾ ਜੀਰਾ) ਹੈ। ਤਰਾਜੂ ਨਾਲ ਤੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਦਾਰਥ ਯਥਾਵਿਧ ਤੋਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 91

सुवर्मेनाथ सौगन्ध्यद्रव्यैः शुभफलैरपि । भुंक्ते वा लवणं पश्चान्नासौ वै विधवा भवेत्

ਸੋਨੇ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ—ਜੇ ਉਹ ਫਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਲੂਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵਿਧਵਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗੀ।

Verse 92

माघे वा कार्तिके वापि चैत्रे स्नात्वार्चयेत् माम् । दौर्भाग्यदुःखदारिद्र्यैर्न सा संयोगमाप्नुयात्

ਮਾਘ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਾਰਤਿਕ, ਜਾਂ ਚੈਤਰ—ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਦੁર્ભਾਗ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗੀ।

Verse 93

श्रुत्वेति गिरिजावाचं सानंदः पार्वतीसुतः । स्थापयित्वा गिरिसुतां कपर्दिनमथाब्रवीत्

ਗਿਰਿਜਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਰਵਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਇਆ। ਪਹਾੜ-ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕਪਾਰਦਿਨ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 94

पुष्पैर्धूपैर्मोदकैश्च पूर्वमभ्यर्च्य त्वां प्रभो । पुजयंति कुमारेशं तेषां विघ्नहरो भव

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਪਹਿਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਆਦਿ ਮਿੱਠੇ ਨੈਵੇਦਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ-ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਹਰਨਹਾਰ ਬਣ।

Verse 95

कपर्द्युवाच । भ्रातस्त्वया स्थापितेऽस्मिंल्लिंगे भक्ताश्च ये नराः । न तेषां मम विघ्नानि मम वागनुगामिनी

ਕਪਾਰਦਿਨ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਰਾ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ; ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 96

एवमुक्ते विघ्नराज्ञा प्रतीतेऽस्थापयच्च तम् । तस्मादसौ सदाभ्यर्च्यश्चतुर्थ्यां च विशेषतः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਘਨਰਾਜ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ।

Verse 97

एवं स्थाप्य कुमारेशं लब्ध्वा चैतान्वराञ्छिवात् । मनसा कृतकृत्यं चात्मानं मेने षडाननः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਇਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਛੇ-ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਭੂ (ਸ਼ਡਾਨਨ) ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਮੰਨਿਆ।

Verse 98

तस्थावंशेन तत्रैव कुमारेश्वरसंनिधौ । अत्र स्थितं कुमारं ये पश्यन्ति स्वामियात्रिमः

ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਸਮੇਤ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਸਵਾਮੀਯਾਤਰਾ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—

Verse 99

सफला स्वामियात्रा च तेषां भवति भारत । कार्तिक्यां च विशेषेण कार्तिकेयं समर्चयेत्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵਾਮੀਯਾਤਰਾ ਫਲਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 100

यत्फलं स्वामियात्रायां तत्फलं समावाप्नुयात् । एवंविधमिदं पार्थ महीसागरसंगमम्

ਸਵਾਮੀਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਐਸਾ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਮ ਹੈ।

Verse 101

निमित्तीकृत्य चात्मानं साध्वर्थे लिंगमर्चितम् । रोगाभिभूतो रोगैर्वा नाम्नामष्टोत्तरं शतम्

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣਾਕੇ ਅਤੇ ਸਾਧੁ-ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੱਠੋਤਰ ਸੌ ਅਰਥਾਤ ੧੦੮ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ।

Verse 102

जप्त्वा शुचिर्ब्रह्मचारी मासं मुच्येत पातकात् । एतदाराध्य संजाता रजिरामादयः पुरा

ਜਪ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਜਿਰਾਮ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 103

शतसंख्याबलं राज्यं रुद्रलोक च भेजिरे । जामदग्न्यस्त्विदं लिंगमाराध्य च समायुतम्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਰ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਨੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 104

लेभे कुठारमुज्जह्ने येनार्जुनभुजान्युधि । अग्रतो देवदेवस्य ज्ञात्वा तीर्थे महागुणान्

ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਕੁਹਾੜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗੁਣ ਜਾਣ ਕੇ (ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਿਆ)।

Verse 105

रामेश्वरमिति ख्यातं स्थापितं लिंगमुत्तमम् । तच्च योऽभ्यर्चयेद्भक्त्या रुद्रलोकं स गच्छति

ਉਹ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ “ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 106

प्रीतः स्यात्तस्य रामश्च कुमारेशश्च फाल्गुन । इति संक्षेपतः प्रोक्तं कुमारेशस्य वर्णनम्

ਹੇ ਫਾਲਗੁਨ! ਉਸ ਪੁਰਖ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 107

कुमारेशस्य माहात्म्यं कीर्तयेद्यस्तदग्रतः । ये च श्रृण्वंत्यनुदिनं रुद्रलोके वसंति ते

ਜੋ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੀ ਗਾਇਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਨਿੱਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 108

अस्य लिंगस्य माहात्म्यं श्राद्धकाले तु यः पठेत् । पितॄणामक्षयं जायते नात्र संशयः

ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਅਖੰਡ ਫਲ ਉਪਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 109

अस्य लिंगस्य माहात्म्यं गुर्विणीं श्रावयेद्यदि । गुणवाञ्जायते पुत्रः कन्या चापि पतिव्रता

ਜੇ ਕੋਈ ਗਰਭਵਤੀ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੀ ਵੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 110

एतत्पुण्यं पापहरं धर्म्यं चाह्लादकारकम् । पठतां चापि सर्वाभीष्टफल प्रदम्

ਇਹ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।