Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15
Devanagari script
कालनेमिमुखं पार्थ अदृश्यत महद्बलम् । तद्धि घोरमसंख्येयं जगर्ज विविधा गिरः
Transliteration
kālanemimukhaṃ pārtha adṛśyata mahadbalam | taddhi ghoramasaṃkhyeyaṃ jagarja vividhā giraḥ
Translation
ਹੇ ਪਾਰਥ! ਕਾਲਨੇਮੀ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਸੈਨਾ ਦਿਸ ਪਈ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਸੰਖ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗੱਜਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰਦੀ ਸੀ।
Word by Word
कालनेमिमुखम्the face (leader) of Kālanemi
कालनेमिमुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकालनेमि (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: कालनेमेः मुखम्
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन
अदृश्यतwas seen; appeared
अदृश्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (दृश्यते)
महत्great
महत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
बलम्force; army; strength
बलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (सर्वनाम)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: emphasis/indeed)
घोरम्terrible
घोरम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
असंख्येयम्countless
असंख्येयम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (उपसर्ग/निषेध) + संख्येय (कृदन्त/संख्या-धात्वर्थ)
Formकृदन्त: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/qualificative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थ: ‘गणयितुं न शक्यम्’
जगर्जroared
जगर्ज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगर्ज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विविधाःvarious
विविधाः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गिरःcries; voices
गिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) [deduced]
Skanda Dialogue
Listener: Pārtha (as addressed in the verse)
Visual Art Cues
Scene: A vast, innumerable army surges forward behind Kālanemi; the air vibrates with many kinds of roars and cries, banners whipping in a darkened sky.
Characters & Entities
P
PārthaK
KālanemiFAQs
Even when adharma appears ‘countless’ and fearsome, it is still finite before the divine order upheld by Śiva and Skanda.
No tīrtha is referenced here.
None.