Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 112
Devanagari script
गदां धनेश्वरः क्रुद्धः पाशं च वरुणो नदन् । वायुर्महांकुशं घोरं शक्तिं वह्निर्महाप्रभाम्
Transliteration
gadāṃ dhaneśvaraḥ kruddhaḥ pāśaṃ ca varuṇo nadan | vāyurmahāṃkuśaṃ ghoraṃ śaktiṃ vahnirmahāprabhām
Translation
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਸੰਭਾਲੀ; ਵਰੁਣ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਸ਼ ਫੜ ਲਿਆ। ਵਾਯੁ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਂਅੰਕੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੇ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ।
Word by Word
गदाम्mace
गदाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
धनेश्वरःDhanēśvara (Kubera)
धनेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdhaneśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkruddha (कृदन्त; √krudh (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) = angry
पाशम्noose
पाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक conjunction)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvaruṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
नदन्roaring
नदन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√nad (धातु) (वर्तमान कृदन्त शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'गर्जन्'
वायुःVāyu (Wind-god)
वायुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाङ्कुशम्a great goad
महाङ्कुशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + aṅkuśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महान् अङ्कुशः)
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (महाङ्कुशम् इति)
शक्तिम्spear, power-weapon (śakti)
शक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वह्निःVahni (Fire-god)
वह्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाप्रभाम्of great radiance
महाप्रभाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + prabhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महती प्रभा यस्याः सा) — विशेषणम् (शक्तिम् इति)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Kubera, furious, hefts a mace; Varuṇa roars with his noose; Vāyu raises a terrifying great goad; Agni carries a blazing, radiant spear—four elemental/guardian powers converging.
Characters & Entities
D
Dhaneśvara (Kubera)V
VaruṇaV
VāyuV
Vahni (Agni)G
GadāP
PāśaA
AṃkuśaŚ
ŚaktiFAQs
Cosmic order is safeguarded by coordinated divine functions—wealth, waters, wind, and fire each serve dharma through their appointed powers.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.