Adhyaya 28

Verse 1

। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्

ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਗਿਰਿਜਾ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਸੁਮਾਮੋਦਿਨੀ ਸੀ।

Verse 2

सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता

ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਗਿਰਿਸੁਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਮਨ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: “ਤੂੰ ਫਿਰ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ?”

Verse 3

सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਕਾਰਣ; ਫਿਰ ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਬਚਨ ਕੀਤਾ।

Verse 4

नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला

“ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ੈਲਾਧਿਰਾਜ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਸਨਮੁਖ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ—ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਅਤਿ ਵਤਸਲ ਹੈਂ।”

Verse 5

तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः

“ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣ ਦੱਸਾਂਗੀ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਨਾਕੀਨ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਬਾਰੇ…”

Verse 6

त्वयाख्येयं मम शुबे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति

“ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਯੋਗ੍ਯ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਰਿਜਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ।

Verse 7

रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि सन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी

ਉੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਸ਼੍ਰਿੰਗ ਉੱਤੇ, ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤਤਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਉਸ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਆਦਿ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ—ਵ੍ਰਿਕਸ਼-ਵਲਕਲ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ—ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਇਆ।

Verse 8

तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता

ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ। ਗ੍ਰੀਖਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਸਹੀ, ਤੇ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੀ।

Verse 9

यथा न काचित्प्रविशेद्योषिदत्र हरांतिके । दृष्ट्वा परां स्त्रियं चात्र वदेथा मम पुत्रक

“ਧਿਆਨ ਰੱਖੀਂ ਕਿ ਹਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾ ਆਵੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਵੇਖੀਂ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੀਂ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ।”

Verse 10

शीघ्रमेव करिष्यामि ततो युक्तमनंतरम् । एवमस्त्विति तां देवीं वीरकः प्राह सांप्रतम्

“ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਫਿਰ ਜੋ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਦੇ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,” ਵੀਰਕ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 11

मातुराज्ञा सुतो ह्लाद प्लावितांगो गतज्वरः । जगाम त्र्यक्षं संद्रष्टुं प्रणिपत्य च मातरम्

ਮਾਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ—ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਦੇਹ, ਜ্বর ਦੂਰ ਹੋਇਆ—ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।

Verse 12

गजवक्त्रं ततः प्राह प्रणम्य समवस्थितम् । साश्रुकंठं प्रयाचंतं नय मामपि पार्वति

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗਜਵਕਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ—ਅੱਖਾਂ ਭਿੱਜੀਆਂ, ਗਲਾ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ: “ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ।”

Verse 13

गजवक्त्रं हि त्वां बाल मामिवोपहसिष्यति । तदागच्छ मया सार्धं या गतिर्मे तवापि सा

ਬਾਲਕਾ, ਗਜਵਕਤ੍ਰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਉਡਾਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਉਡਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆ; ਮੇਰੀ ਜੋ ਗਤੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਤੇਰੀ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 14

पराभवाद्धि धूर्तानां मरणं साधु पुत्रक । एवमुक्त्वा समादाय हिमाद्रिं प्रति सा ययौ

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਧੂੜਤਾਂ ਲਈ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਹਿਮਾਦ੍ਰੀ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ।