Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 72
Devanagari script
अस्मादृशानां कृष्णांगि प्रवर्तंतेऽन्यथा गिरः । यद्येवं कुपिता भीरु न ते वक्ष्याम्यहं पुनः
Transliteration
asmādṛśānāṃ kṛṣṇāṃgi pravartaṃte'nyathā giraḥ | yadyevaṃ kupitā bhīru na te vakṣyāmyahaṃ punaḥ
Translation
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਅੰਗੀ, ਸਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਬੋਲ ਹੋਰ ਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਉਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੈਂ, ਹੇ ਭੀਰੂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ।
Word by Word
अस्मादृशानाम्of people like us
अस्मादृशानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
कृष्णाङ्गिO dark-limbed one
कृष्णाङ्गि:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootकृष्णाङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular); समासः—कृष्ण + अङ्गी (having dark limbs)
प्रवर्तन्तेproceed / occur
प्रवर्तन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
गिरःwords / speech
गिरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional particle)
एवम्thus / in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
कुपिताangered
कुपिता:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootकुपित (कृदन्त; कुप्/कुप्य् + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (past passive participle)
भीरुO timid one
भीरु:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootभीरु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
तेto you
ते:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular) रूप; अत्र चतुर्थी (Dative) ग्रहणम्
वक्ष्यामिI will speak
वक्ष्यामि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (adverb)
Speaker
Śiva (Śaṅkara)
Visual Art Cues
Scene: Śiva speaks softly yet defensively to Satī, explaining that words can come out otherwise; Satī stands tense, offended, poised to withdraw.
Characters & Entities
G
GirijāŚ
ŚivaFAQs
Misunderstanding can inflame anger; restraint in speech and patience in listening preserve harmony.
None; the verse is narrative dialogue without tīrtha-description.
None.