Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42

Devanagari script

इत्युक्ता पार्वती प्राह नाहं दत्तं च दक्षिणम् । ददामि कस्यचिद्विप्र देवदेवाय कल्पितम्

Transliteration

ityuktā pārvatī prāha nāhaṃ dattaṃ ca dakṣiṇam | dadāmi kasyacidvipra devadevāya kalpitam

Translation

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਬੋਲੀ, “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਦ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਲਈ ਨਿਯਤ ਹੋਵੇ।”

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• uktā: having been spoken to/addressed
• uktā: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vac (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्

• pārvatī: Pārvatī
• pārvatī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pārvatī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्

• prāha: said
• prāha: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pra-āh (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूतः), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• na: not
• na: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• aham: I
• aham: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचनम्, प्रथमा (कर्ता)

• dattam: given
• dattam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: dā (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त; नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम् (दक्षिणम् इति विशेष्य)

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• dakṣiṇam: gift/fee (dakṣiṇā)
• dakṣiṇam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: dakṣiṇā (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्

• dadāmi: I give
• dadāmi: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: dā (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकालः), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• kasyacit: of someone/anyone
• kasyacit: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: kim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्गे/नपुंसके, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचनम्; अनिश्चितार्थे (of someone)

• vipra: O brāhmaṇa
• vipra: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: vipra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्

• deva-devāya: to the God of gods
• deva-devāya: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः); पुंलिङ्गम्, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचनम्

• kalpitam: intended/appointed
• kalpitam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: kḷp (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त; नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम् (दक्षिणम् इति विशेष्य)

Speaker

Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī responds with clarity: she has not yet given her dakṣiṇā; she gives only when it is meant for Devadeva—her gaze steady, devotional, and discerning.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Śiva (Devadeva)
• Vipra (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Gifts (dakṣiṇā) should be given with right intention—dedicated to the highest divine purpose, not from impulse or pride.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is on Śaiva devotional intent and dhārmic giving.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dakṣiṇā (charitable gift/fee) is referenced, emphasizing that it should be properly intended for Devadeva (Śiva).