Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 108
Devanagari script
स्तंभिता देवदेवेन तथान्ये भुवनेषु ये । पूषा दंतान्दशन्दंर्बालमैक्षत मोहितः
Transliteration
staṃbhitā devadevena tathānye bhuvaneṣu ye | pūṣā daṃtāndaśandaṃrbālamaikṣata mohitaḥ
Translation
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਕੜ ਦਿੱਤਾ। ਪੂਸ਼ਨ ਦੰਦ ਪੀਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੋਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਬਾਲਕ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
Word by Word
स्तंभिताःwere immobilized
स्तंभिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्तम्भित (कृदन्त; √स्तम्भ् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP)
देवदेवेनby the God of gods
देवदेवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (also/likewise)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषणप्रयोगः (‘others’)
भुवनेषुin the worlds
भुवनेषु:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
पूषाPūṣan
पूषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पूषन्-शब्दः)
दन्तान्teeth
दन्तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दशन्biting
दशन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दंश्/√दश् (धातु) → दशन् (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘biting’
बालम्the child
बालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऐक्षतlooked at; beheld
ऐक्षत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ईक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मोहितःdeluded
मोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमोहित (कृदन्त; √मुह् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP) — ‘deluded’
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A vast assembly across realms stands frozen; Pūṣan gnashes his teeth in frustration, staring at the infant, eyes wide with delusion; the infant deity radiates calm, making the cosmos still.
Characters & Entities
D
Deva-deva (Śiva)P
PūṣanŚ
Śiśu/Bāla (divine child)FAQs
Delusion (moha) and agitation arise when one confronts the Divine without devotion; divine grace still restrains harm.
None is mentioned in this verse.
None.