Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 15›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

वरांग्युवाच । नाशितास्म्यपविद्धास्मि त्रासिता पीडितास्मि च । रौद्रोण देवनाथेन नष्टनाथेन भूरिशः

Transliteration

varāṃgyuvāca | nāśitāsmyapaviddhāsmi trāsitā pīḍitāsmi ca | raudroṇa devanāthena naṣṭanāthena bhūriśaḥ

Translation

ਵਰਾਂਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਤਿਆਗੀ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਡਰਾਈ ਗਈ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹਾਂ—ਬਾਰੰਬਾਰ—ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਉਸ ਰੌਦ੍ਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਅਕ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।”

Word by Word
वराङ्गीVarāṅgī (the fair-limbed lady)
वराङ्गी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवराङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (वरं अङ्गं यस्याः/या)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
नाशिताdestroyed, ruined
नाशिता:
Vidheya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Root√नश् (धातु) → नाशित (कृदन्त; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विधेय-विशेषण
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
अपविद्धाabandoned, cast off
अपविद्धा:
Vidheya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootअप-√विध्/व्यध् (धातु) → अपविद्ध (कृदन्त; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘cast away/abandoned’
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
त्रासिताterrified
त्रासिता:
Vidheya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Root√त्रस् (धातु) → त्रासित (कृदन्त; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
पीडिताafflicted, oppressed
पीडिता:
Vidheya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Root√पीड् (धातु) → पीडित (कृदन्त; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रौद्रेणby the fierce
रौद्रेण:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (देवनाथेन इत्यस्य)
देवनाथेनby the lord of the gods
देवनाथेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव-नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (देवानां नाथः)
नष्टनाथेनby him whose protector is lost / who has lost his lord
नष्टनाथेन:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट-नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (नष्टः नाथः यस्य/नष्टनाथः)
भूरिशःgreatly, exceedingly
भूरिशः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरिशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
Speaker

Varāṅgī

Skanda Dialogue

Listener: Daityendra (implied, as the next verse shows his reflection)

Visual Art Cues

Scene: Varāṅgī, distressed, speaks with tears and trembling; her posture shows exhaustion and fear; the implied antagonist is a fierce divine figure off-scene or in shadow; the setting feels tense and oppressive.

Characters & Entities
V
Varāṅgī
D
Devanātha (lord of gods—epithet; likely Indra by common usage, but not explicit)

FAQs

The Purāṇas often begin liberation or aid with honest lament—recognizing suffering and seeking rightful refuge.

No tīrtha is named in this verse.

None; it is a personal cry of distress.

←Previous Verse
Next Verse→