Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 125

Devanagari script

ताम्रा रस्याः पयोवाहाः पितृप्रीतिप्रदाः शभाः । सस्यमाला महासिन्धुर्दातुर्दात्री पृथुस्तुता । इन्द्रद्युम्नस्य कन्या च क्षितिजन्मा रावती

Transliteration

tāmrā rasyāḥ payovāhāḥ pitṛprītipradāḥ śabhāḥ | sasyamālā mahāsindhurdāturdātrī pṛthustutā | indradyumnasya kanyā ca kṣitijanmā rāvatī

Translation

ਤਾਮ੍ਰਾ, ਰਸ੍ਯਾ, ਪਯੋਵਾਹਾ, ਪਿਤ੍ਰਪ੍ਰੀਤਿਪ੍ਰਦਾ, ਸ਼ਭਾ; ਸਸ੍ਯਮਾਲਾ, ਮਹਾਸਿੰਧੁ, ਦਾਤ੍ਰ, ਦਾਤ੍ਰੀ, ਪૃਥੁਸਤੁਤਾ; ਇੰਦਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਦੀ ਕਨ੍ਯਾ, ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਜਨ੍ਮਾ, ਅਤੇ ਰਾਵਤੀ—ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨਯੋਗ ਹਨ।

Word by Word

• ताम्रा: Tām्रā (name)
• ताम्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ताम्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम)

• रस्याः: Rasyās (name)
• रस्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रस्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (नाम-समूह)

• पयोवाहाः: carriers of water/milk (water-bearing)
• पयोवाहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक) + वाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पयसः वाहाः)

• पितृप्रीतिप्रदाः: granting satisfaction to the ancestors
• पितृप्रीतिप्रदाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + प्रीति (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पितॄणां प्रीतिं प्रददति)

• शभाः: Śabhās (name)
• शभाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (नाम)

• सस्यमाला: Sasyamālā (garland of crops; name)
• सस्यमाला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सस्य (प्रातिपदिक) + माला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम); षष्ठी-तत्पुरुषः (सस्यस्य माला)

• महासिन्धुः: Mahāsindhu (great river/ocean; name)
• महासिन्धुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + सिन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम); कर्मधारयः (महान् सिन्धुः)

• दातुः: of the giver
• दातुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• दात्री: Dātrī (the giver; name)
• दात्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दात्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम)

• पृथुस्तुता: Pṛthustutā (praised by Pṛthu; name)
• पृथुस्तुता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथु (प्रातिपदिक) + स्तुता (स्तु धातु, क्त कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम); तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः (पृथुना स्तुता)

• इन्द्रद्युम्नस्य: of Indradyumna
• इन्द्रद्युम्नस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• कन्या: daughter
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• क्षितिजन्मा: Kṣitijanmā (earth-born; name)
• क्षितिजन्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम); बहुव्रीहिः (क्षितौ जन्म यस्याः सा)

• रावती: Rāvatī (name)
• रावती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahī (invoked through nāma-mālā)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/householders

Visual Art Cues

Scene: A sage-like figure (Pṛthu’s voice implied) enumerates river-names as a garland; each name appears as a small river-goddess vignette—Tāmrā, Rasyā, Payovāhā, Pitṛprītipradā, etc.—flowing into a single Mahī form.

Characters & Entities

• Pṛthu
• Indradyumna
• Pitṛs
• Mahāsindhu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and reciting the tīrtha’s sacred names is itself a dharmic act, linked with ancestral satisfaction and prosperity.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The Mahī tīrtha tradition (Mahī river and its confluence region), presented through a garland of sacred epithets.

What ritualistic prescription is mentioned?

Use these names as a nāma-mālā (name-list) for recitation in ritual contexts (expanded explicitly in the next verses).