Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 76
Devanagari script
शिव उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि सर्वसंदेहभेदिनि । वाराणस्यां समर्च्या त्वं विश्वे प्रत्यक्षरूपिणी
Transliteration
śiva uvāca | sādhu pṛṣṭaṃ tvayā devi sarvasaṃdehabhedini | vārāṇasyāṃ samarcyā tvaṃ viśve pratyakṣarūpiṇī
Translation
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਸਭ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੀ। ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵਿਧੀਵਤ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈਂ—ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
Word by Word
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
साधुwell (good)
साधु:
Vakya-bhava (Sentence particle)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/सुबन्त-प्रयोग)
Formअव्यय; प्रशंसावाचक (particle of approval)
पृष्टम्asked
पृष्टम्:
Kriya (Predicative)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘asked’
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
सर्वसन्देहभेदिनिO remover of all doubts
सर्वसन्देहभेदिनि:
Sambodhana-visheshana (Vocative qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सन्देह (प्रातिपदिक) + भेदिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां सन्देहानां भेदिनी)
वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
समर्च्याhaving duly worshipped
समर्च्या:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्-अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त-प्रयोगार्थे ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष (Gerund), अव्ययभाव; ‘having duly worshipped’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विश्वेO Lord of the universe
विश्वे:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; ‘O Viśveśa/Viśva’ (address)
प्रत्यक्षरूपिणीhaving a manifest form
प्रत्यक्षरूपिणी:
Karta-visheshana (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक) + रूपिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (प्रत्यक्षं रूपं यस्याः/या)
Speaker
Śiva
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: (Implied) sages
Visual Art Cues
Scene: Śiva praises Devī’s question and declares that in Vārāṇasī she must be worshiped, as her form is manifest to the world.
Characters & Entities
Ś
ŚivaV
VārāṇasīFAQs
Kāśī is upheld as a place of direct, manifest divine presence where worship becomes especially efficacious.
Vārāṇasī (Kāśī).
To perform due worship (samarcanā) of the Goddess in Vārāṇasī.