Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66
Devanagari script
कार्यं मनोरथावाप्त्यै सर्वैरेतद्व्रतं शुभम् । पत्नीं मनोरमां कुल्यां मनोवृत्त्यनुसारिणीम्
Transliteration
kāryaṃ manorathāvāptyai sarvairetadvrataṃ śubham | patnīṃ manoramāṃ kulyāṃ manovṛttyanusāriṇīm
Translation
ਮਨੋਰਥ ਸਿਧੀ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਕੁਲਵੰਤੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ।
Word by Word
कार्यम्should be done
कार्यम्:
Kriya (Predicate nominal/विधेय)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'to be done'
मनोरथावाप्त्यैfor attaining desired aims
मनोरथावाप्त्यै:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootमनोरथ + अवाप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मनोरथस्य अवाप्तिः)
सर्वैःby all (people)
सर्वैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मनोरमाम्charming
मनोरमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
कुल्याम्of good family/noble
कुल्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (कुलसम्बद्धा)
मनोवृत्त्यनुसारिणीम्following one’s disposition
मनोवृत्त्यनुसारिणीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनः/मनो + वृत्ति + अनुसारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मनोवृत्तिम् अनुसरति इति)
Speaker
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) to Agastya
Characters & Entities
M
Manoratha-tṛtīyā (implied)FAQs
Rightly performed dharma aligns inner intention with outer action, yielding both spiritual merit and orderly worldly blessings.
The teaching is transmitted within Kāśī-khaṇḍa; this verse is chiefly a vow’s fruit-statement rather than a tīrtha description.
A general injunction: all may undertake this auspicious vow to attain their aims.