Adhyaya 27

Verse 1

पार्वत्युवाच । नमस्ते देवदेवेश प्रणमत्करुणानिधे । वद केदारमाहात्म्यं भक्तानामनुकंपया

ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਜੋ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਨਿਧਾਨ ਹੋ। ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।

Verse 2

तस्मिंल्लिंगे महाप्रीतिस्तव काश्यामनुत्तमा । तद्भक्ताश्च जना नित्यं देवदेवमहाधियः

ਉਸ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਅਤੁੱਲ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਸਦਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉੱਚੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 3

देवदेव उवाच । शृण्वपर्णेभिधास्यामि केदारेश्वर संकथाम् । समाकर्ण्यापि यां पापोप्यपापो जायते क्षणात्

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅਪਰਣਾ, ਸੁਣ; ਮੈਂ ਕੇਦਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਕਥਾ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਪੀ ਭੀ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

केदारं यातुकामस्य पुंसो निश्चितचेतसः । आजन्मसंचितं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

ਜੋ ਪੁਰਖ ਕੇਦਾਰ ਜਾਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਉਸੇ ਛਿਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 5

गृहाद्विनिर्गते पुंसि केदारमभिनिश्चितम् जन्मद्वयार्जितं पापं शरीरादपि निर्व्रजेत्

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਅਟੱਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੋ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਾਇਆ ਪਾਪ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

मध्ये मार्गं प्रपन्नस्य त्रिजन्मजनितं त्वघम् । देहगेहाद्विनिःसृत्य निराशं याति निःश्वसत्

ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਪਾਪ ਦੇਹ-ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋਇਆ, ਹਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਹਾਏ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

सायंकेदारकेदारकेदारेति त्रिरुच्चरन् । गृहेपि निवसन्नूनं यात्राफलमवाप्नुयात्

ਜੋ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ‘ਕੇਦਾਰ, ਕੇਦਾਰ, ਕੇਦਾਰ’ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

दृष्ट्वा केदारशिखरं पीत्वा तत्रत्यमंबु च । सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 9

हरपापह्रदे स्नात्वा केदारेशं प्रपूज्य च । कोटिजन्मार्जितैनोभिर्मुच्यते नात्र संशयः

ਹਰ-ਪਾਪ-ਹ੍ਰਦ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰੇਸ਼ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 10

सकृत्प्रणम्य केदारं हरपापकृतोदकः । स्थाप्य लिंगं हृदंभोजे प्रांते मोक्षं गमिष्यति

ਜੋ ਇਕ ਵਾਰ ਕੇਦਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਰ-ਪਾਪ-ਹਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਲ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ—ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 11

हरपापह्रदे श्राद्धं श्रद्धया यः करिष्यति । उद्धृत्य सप्तपुरुषान्स मे लोकं गमिष्यति

ਜੋ ਕੋਈ ਹਰ-ਪਾਪ ਹ੍ਰਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।

Verse 12

पुरा राथंतरे कल्पे यदभूदत्र तच्छृणु । अपर्णे दत्तकर्णा त्वं वर्णयामि तवाग्रतः

ਪੁਰਾਤਨ ਰਾਥੰਤਰੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਣ। ਹੇ ਅਪਰਣਾ, ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 13

एको ब्राह्मणदायाद उज्जयिन्या इहागतः । कृतोपनयनः पित्रा ब्रह्मचर्यव्रतेस्थितः

ਉੱਜਯਿਨੀ ਤੋਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਲ ਦਾ ਵਾਰਸ ਨੌਜਵਾਨ ਇੱਥੇ ਆਇਆ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਉਪਨਯਨ ਕਰਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ।

Verse 14

स्थलीं पाशुपतीं काशीं स विलोक्य समंततः । द्विजैः पाशुपतैः कीर्णां जटामुकुटभूषितैः

ਉਸ ਨੇ ਚੌਫੇਰੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਪਾਸ਼ੁਪਤੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਜਟਾ-ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ।

Verse 15

कृतलिंगसमर्चैश्च भूतिभूषितवर्ष्मभिः । भिक्षाहृतान्नसंतुष्टैः पुष्टैर्गंगामृतोदकैः

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਦੇਹਾਂ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ। ਭਿਖਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮ ਜਲ ਨਾਲ ਪਾਲਿਤ ਹੋਏ।

Verse 16

बभूवानंदितमना व्रतं जग्राह चोत्तमम् । हिरण्यगर्भादाचार्यान्महत्पाशुपताभिधम्

ਆਨੰਦਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ—ਮਹਾਨ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵ੍ਰਤ—ਜੋ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ ਆਚਾਰਯ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 17

स च शिष्यो वशिष्ठोभूत्सर्वपाशुपतोत्तमः । स्नात्वा ह्रदे हरपापे नित्यप्रातः समुत्थितः

ਉਹ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਵਸਿਸ਼੍ਠ ਬਣਿਆ, ਸਭ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ। ਨਿੱਤ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਹਰ-ਪਾਪ ਹ੍ਰਦ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 18

विभूत्याहरहः स्नाति त्रिकालं लिंगमर्चयन् । नांतरं स विजानाति शिवलिंगे गुरौ तथा

ਉਹ ਹਰ ਦਿਨ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਵਿਭੂਤੀ ਲਗਾਂਦਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।

Verse 19

स द्वादशाब्ददेशीयो वशिष्ठो गुरुणा सह । ययौ केदारयात्रार्थं गिरिं गौरीगुरोर्गुरुम्

ਜਦੋਂ ਵਸਿਸ਼੍ਠ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਮੇਤ ਕੇਦਾਰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ—ਉਸ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਜੋ ਗੌਰੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵੀ ਪਰਮ ਗੁਰੂ ਸਮਾਨ ਹੈ।

Verse 20

यत्र गत्वा न शोचंति किंचित्संसारिणः क्वचित । प्राश्योदकं लिंगरूपं लिंगरूपत्वमागताः

ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸੰਸਾਰੀ ਜੀਵ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਭੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਲਿੰਗ-ਸੰਬੰਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਉਦਕ ਪੀ ਕੇ ਉਹ ਲਿੰਗ-ਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਏਕਤਾ।

Verse 21

असिधारं गिरिं प्राप्य वशिष्ठस्य तपस्विनः । गुरुर्हिरण्यगर्भाख्यः पंचत्वमगमत्तदा

ਤਪਸਵੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜਦੋਂ ਅਸਿਧਾਰਾ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ‘ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ’ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਪੰਚਤ੍ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ—ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 22

पश्यतां तापसानां च विमाने सार्वकामिके । आरोप्य तं पारिषदाः कैलासमनयन्मुदा

ਤਪਸੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਸਰਵਕਾਮਿਕ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਾਰਿਸ਼ਦ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਲਾਸ ਲੈ ਗਏ।

Verse 23

यस्तु केदारमुद्दिश्य गेहादर्धपथेप्यहो । अकातरस्त्यजेत्प्राणान्कैलासे स चिरं वसेत्

ਜੋ ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਨਿਮਿੱਤ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਹਾਏ, ਅੱਧੇ ਰਸਤੇ ਹੀ ਨਿਡਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 24

तदाश्चर्यं समालोक्य स वशिष्ठस्तपोधनः । केदारमेव लिंगेषु बह्वमंस्त सुनिश्चितम्

ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ ਤਪੋਧਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਾਨ ਹੈ।

Verse 25

अथ कृत्वा स कैदारीं यात्रां वाराणसीमगात् । अग्रहीन्नियमं चापि यथार्थं चाकरोत्पुनः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਮੁੜ ਉਸ ਨੇ ਨਿਯਮ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਚਰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 26

प्रति चैत्रं सदा चैत्र्यां यावज्जीवमहं ध्रुवम् । विलोकयिष्ये केदारं वसन्वाराणसीं पुरीम्

ਹਰ ਸਾਲ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ—ਹਾਂ, ਜੀਵਨ ਭਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ—ਮੈਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।

Verse 27

तेन यात्राः कृताः सम्यक् षष्टिरेकाधिका मुदा । आनंदकानने नित्यं वसता ब्रह्मचारिणा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨੰਦਕਾਨਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਯਥਾਵਿਧਿ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ—ਕੁੱਲ ਇਕਾਹਠ।

Verse 28

पुनर्यात्रां स वै चक्रे मधौ निकटवर्तिनि । परमोत्साहसंतुष्टः पलिता कलितोप्यलम्

ਜਦ ਮਧੁ ਮਹੀਨਾ (ਬਸੰਤ) ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਯਾਤਰਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ; ਪਰਮ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫੈਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

Verse 29

तपोधनैस्तन्निधनं शंकमानैर्निवारितः । कारुण्यपूर्णहृदयैरन्यैरपि च संगिभिः

ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ, ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ; ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ-ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

Verse 30

ततोपि न तदुत्साहभंगोभूद्दृढचेतसः । मध्ये मार्गं मृतस्यापि गुरोरिव गतिर्मम

ਤਦਾਪਿ ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਚਿੱਤ ਦਾ ਉਤਸਾਹ ਨਾ ਟੁੱਟਿਆ। ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਕ ਬਣੀ।

Verse 31

इति निश्चितचेतस्के वशिष्ठे तापसे शुचौ । अशूद्रान्न परीपुष्टे तुष्टोहं चंडिकेऽभवम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ-ਚਿੱਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਤਪਸਵੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਨਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ—ਚੰਡਿਕਾ—ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ।

Verse 32

स्वप्रेमया स संप्रोक्तो वशिष्ठस्तापसोत्तमः । दृढव्रत प्रसन्नोस्मि केदारं विद्धि मामिह

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਿਆ। ਤਦ ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਵ੍ਰਤ! ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੇਦਾਰ ਜਾਣੋ।’

Verse 33

अभीष्टं च वरं मत्तः प्रार्थयस्वाविचारितम् । इत्युक्तवत्यपि मयि स्वप्नो मिथ्येति सोब्रवीत्

ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ‘ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣਾ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਬਿਨਾ ਵਿਚਾਰੇ-ਝਿਝਕ ਦੇ।’ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਤਾਂ ਸੁਪਨਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਿਥਿਆ ਹੈ।’

Verse 34

ततोपि स मया प्रोक्तः स्वप्नो मिथ्याऽशुचिष्मताम् । भवादृशाममिथ्यैव स्वाख्या सदृशवर्तिनाम्

ਤਦ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ‘ਸੁਪਨਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਿਥਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ—ਮੇਰਾ ਸਵ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਦੇ ਮਿਥਿਆ ਨਹੀਂ।’

Verse 35

वरं ब्रूहि प्रसन्नोस्मि स्वप्नशंकां त्यज द्विज । तव सत्त्ववतः किंचिन्मयादेयं न किंचन

ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਦਵਿਜ, ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਤਿਆਗ ਦੇ। ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਸਤ੍ਵਗੁਣੀ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਅਦੱਤੀ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 36

इत्युक्तं मे समाकर्ण्य वरयामास मामिति । शिष्यो हिरण्यगर्भस्य तपस्विजनसत्तमः

ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ—ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ।

Verse 37

यदि प्रसन्नो देवेश तदा मे सानुगा इमे । सर्वे शूलिन्नुग्राह्या एष एव वरो मम

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਵੀ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ।

Verse 38

देवि तस्येदमाकर्ण्य परोपकृतिशालिनः । वचनं नितरां प्रीतस्तथेति तमुवाच ह

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤਥਾਸਤੁ—ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।”

Verse 39

पुनः परोपकरणात्तत्तपो द्विगुणीकृतम् । तेन पुण्येन स मया पुनः प्रोक्तो वरं वृणु

ਫਿਰ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੋਗੁਣੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, “ਵਰ ਚੁਣ।”

Verse 40

स वशिष्ठो महाप्राज्ञो दृढ पाशुपतव्रतः । देवि मे प्रार्थयामास हिमशैलादिह स्थितिम्

ਉਹ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ्ञ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਹੇ ਦੇਵੀ! ਹਿਮਸ਼ੈਲ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵਸਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 41

ततस्तत्तपसाकृष्टः कलामात्रेण तत्र हि । हिमशैले ततश्चात्र सर्वभावेन संस्थितः

ਫਿਰ ਉਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਹਿਮਸ਼ੈਲ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਤਦੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 42

ततः प्रभाते संजाते सर्वेषां पश्यतामहम् । हिमाद्रे प्रस्थितः प्राप्तस्तूयमानः सुरर्षिभिः

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਸਭ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ-ਵੇਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਚੱਲ ਪਿਆ ਅਤੇ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

Verse 43

वशिष्ठं पुरतः कृत्वा सर्वसार्थसमायुतम् । हरपापह्रदे तीर्थे स्थितोहं तद्नुग्रहात्

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹਰਪਾਪ-ਹ੍ਰਦ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਣਾ ਲਿਆ।

Verse 44

मत्परिग्रहतः सर्वे हरपापे कृतोदकाः । आराध्य मामनेनैव वपुषा सिद्धिमागताः

ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਰਪਾਪ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ; ਇਸੇ ਦੇਹ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 45

तदा प्रभृति लिंगेस्मिन्स्थितः साधकसिद्धये । अविमुक्ते परे क्षेत्रे कलिकाले विशेषतः

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਭਕਤ-ਸਾਧਕਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ—ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੇ ਪਰਮ ਖੇਤਰ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ।

Verse 46

तुषाराद्रिं समारुह्य केदारं वीक्ष्य यत्फलम् । तत्फलं सप्तगुणितं काश्यां केदारदर्शने

ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 47

गौरीकुंडं यथा तत्र हंसतीर्थं च निर्मलम् । यथा मधुस्रवा गंगा काश्यां तदखिलं तथा

ਜਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਗੌਰੀਕੁੰਡ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸਤੀਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਮਧੁਰ-ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਹੈ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।

Verse 48

इदं तीर्थं हरपापं सप्तजन्माघनाशनम् । गंगायां मिलितं पश्चाज्जन्मकोटिकृताघहम्

ਇਹ ਤੀਰਥ ‘ਹਰਪਾਪ’ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਵੀ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 49

अत्र पूर्वं तु काकोलौ युध्यतौ खान्निपेततुः । पश्यतां तत्र संस्थानां हंसौ भूत्वा विनिर्गतौ

ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੋ ਕਾਂ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਉੱਥੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਹੰਸ ਬਣ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ।

Verse 50

गौरि त्वया कृतं पूर्वं स्नानमत्र महाह्रदे । गौरीतीर्थं ततः ख्यातं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम्

ਹੇ ਗੌਰੀ! ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹ੍ਰਦ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ‘ਗੌਰੀ-ਤੀਰਥ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਤਿ-ਉੱਤਮ।

Verse 51

अत्रामृतस्रवा गंगा महामोहांधकारहृत् । अनेकजन्मजनित जाड्यध्वंसविधायिनी

ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੋਹ ਦੇ ਘਣੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਜੜਪਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 52

सरसा मानसेनात्र पूर्वं तप्तं महातपः । अतस्तु मानसं तीर्थं जने ख्यातिमिदं गतम्

ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਸਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਥਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਨਸ-ਤੀਰਥ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 53

अत्र पूर्वं जनः स्नानमात्रेणैव प्रमुच्यते । पश्चात्प्रसादितश्चाहं त्रिदशैर्मुक्तिदुर्दृशैः

ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਦੇਵਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ—ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੁਰਲਭ ਹਨ।

Verse 54

सर्वे मुक्तिं गमिष्यंति यदि देवेह मानवाः । केदारकुंडे सुस्नातास्तदोच्छित्तिर्भविष्यति

ਜੇ ਇਸੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਕੇਦਾਰਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਾਨ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਸਭ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਤਦ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਾਲ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗੀ।

Verse 55

सर्वेषामेव वर्णानामाश्रमाणां च धर्मिणाम् । तस्मात्तनुविसर्गेत्र मोक्षं दास्यति नान्यथा

ਸਭ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮੀ ਜਨਾਂ ਲਈ—ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦੇ ਵੇਲੇ ਇਹੀ ਮੁਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ।

Verse 56

ततस्तदुपरोधेन तथेति च मयोदितम् । तदारभ्य महादेवि स्नानात्केदारकुंडतः

ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ‘ਤਥਾਸਤੁ—ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।’ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਕੇਦਾਰਕੁੰਡ ਦੇ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਇਹ ਫਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Verse 57

समर्चनाच्च भक्त्या वै मम नाम जपादपि । नैःश्रेयसीं श्रियं दद्यामन्यत्रापि तनुत्यजाम

ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਮਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਵੀ, ਮੈਂ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਹੋਰ ਥਾਂ ਦੇਹ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਉੱਚਤਮ ਭਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 58

केदारतीर्थे यः स्नात्वा पिंडान्दास्यति चात्वरः । एकोत्तरशतं वंश्यास्तस्य तीर्णा भवांबुधिम्

ਜੋ ਕੇਦਾਰ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਸੌ ਇਕ ਵੰਸ਼ਜ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 59

भौमवारे यदा दर्शस्तदा यः श्राद्धदो नरः । केदारकुंडमासाद्य गयाश्राद्धेन किं ततः

ਜਦੋਂ ਅਮਾਵਸਿਆ (ਦਰਸ਼) ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪਵੇ, ਤਦ ਜੋ ਨਰ ਕੇਦਾਰਕੁੰਡ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਯਾ-ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

Verse 60

केदारं गंतुकामस्य बुद्धिर्देया नरैरियम् । काश्यां स्पृशंस्त्वं केदारं कृतकृत्यो भविष्यसि

ਜੋ ਕੇਦਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖੇ, ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ: ‘ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੇਦਾਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਤੇ ਪੂਜ ਕੇ ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਜੀਵਨ-ਲਕਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।’

Verse 61

चैत्रकृष्णचतुर्दश्यामुपवासं विधाय च । त्रिगंडूषान्पिबन्प्रातर्हृल्लिंगमधितिष्ठति

ਅਤੇ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਤਿੰਨ ਗੰਡੂਸ਼ (ਤਿੰਨ ਘੂੰਟ) ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਪੀ ਕੇ, ਹਿਰੱਲਿੰਗ (ਹਿਰਦੇ-ਲਿੰਗ) ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 62

केदारोदकपानेन यथा तत्र फलं भवेत् । तथात्र जायते पुंसां स्त्रीणां चापि न संशयः

ਜਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਕੇਦਾਰ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ-ਜਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਓਹੋ ਫਲ ਇੱਥੇ ਵੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 63

केदारभक्तं संपूज्य वासोन्नद्रविणादिभिः । आजन्मजनितं पापं त्यक्त्वा याति ममालयम्

ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ, ਅੰਨ, ਧਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਨਮਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੇਰੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 64

आषण्मासं त्रिकालं यः केदारेशं नमस्यति । तं नमस्यंति सततं लोकपाला यमादयः

ਜੋ ਕੋਈ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਵੇਲਿਆਂ ਕੇਦਾਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਆਦਿ ਲੋਕਪਾਲ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 65

कलौ केदारमाहात्म्यं योपि कोपि न वेत्स्यति । यो वेत्स्यति सुपुण्यात्मा सर्वं वेत्स्यति स ध्रुवम्

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਜਾਣੇਗਾ। ਪਰ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਪੁੰਨਵਾਨ ਹੈ; ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਜਾਣਨਯੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 66

केदारेशं सकृद्दृष्ट्वा देवि मेऽनुचरो भवेत् । तस्मात्काश्यां प्रयत्नेन केदारेशं विलोकयेत्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕੇਦਾਰੇਸ਼ ਦਾ ਇਕ ਵਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰਾ ਅਨੁਚਰ (ਸੇਵਕ) ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਕੇਦਾਰੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

Verse 67

चित्रांगदेश्वरं लिंगं केदारादुत्तरे शुभम् । तस्यार्चनान्नरो नित्यं स्वर्गभोगानुपाश्नुते

ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ‘ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦੇਸ਼ਵਰ’ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਸਵਰਗ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 68

केदाराद्दक्षिणे भागे नीलकंठ विलोकनात् । संसारोरगदष्टस्य तस्य नास्ति विषाद्भयम्

ਕੇਦਾਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਨੀਲਕੰਠ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਸਰਪ ਦੇ ਡੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਵਰਗੀ ਉਦਾਸੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭੈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 69

तद्वायव्यंबरीषेशो नरस्तदवलोकनात् । गर्भवासं न चाप्नोति संसारे दुःखसंकुले

ਉਸ ਦੇ ਵਾਯਵ੍ਯ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ) ਪਾਸੇ ਅੰਬਾਰੀਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗਰਭਵਾਸ (ਜਨਮ-ਮਰਨ) ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ।

Verse 70

इंद्रद्युम्नेश्वरं लिंगं तत्समीपे समर्च्य च । तेजोमयेन यानेन स स्वर्ग भुवि मोदते

ਇੰਦਰਦ੍ਯੁਮਨੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇਜੋਮਯ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 71

तद्दक्षिणे नरो दृष्ट्वा लिंगं कालंजरेश्वरम् । जरां कालं विनिर्जित्य मम लोके वसेच्चिरम्

ਉਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਾਲੰਜਰੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਜੋ ਨਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਰਾ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਸਦਾ ਹੈ।

Verse 72

दृष्ट्वा क्षेमेश्वरं लिंगमुद्क्चित्रांगदेश्वरात् । सर्वत्र क्षेममाप्नोति लोकेऽत्र च परत्र च

ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਖ੍ਸ਼ੇਮੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਵੀ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 73

स्कंद उवाच । देवदेवेन विंध्यारे केदार महिमा महान् । इत्याख्यायि पुरांबायै मया तेपि निरूपितः

ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਂਧ੍ਯ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ; ਉਹੀ ਵਰਣਨ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 74

केदारेश्वरलिंगस्य श्रुत्वोत्पत्तिं कृती नरः । शिवलोकमवाप्नोति निष्पापो जायते क्षणात्

ਕੇਦਾਰੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਜੋ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਨਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਸ਼ਣ ਮਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 77

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे केदारमहिमाख्यानं नाम सप्तसप्ततितमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਸ਼ੀਖੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰਾਰਧ ਵਿੱਚ ‘ਕੇਦਾਰ-ਮਹਿਮਾ-ਆਖਿਆਨ’ ਨਾਮਕ ਸੱਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।