Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

Devanagari script

लिंगान्योंकारमुख्यानि सर्वपापप्रकृंत्यलम् । परं त्रैलोचनी शक्तिः काचिदन्यैव पार्वति

Transliteration

liṃgānyoṃkāramukhyāni sarvapāpaprakṛṃtyalam | paraṃ trailocanī śaktiḥ kācidanyaiva pārvati

Translation

ਓੰਕਾਰ ਆਦਿ ਹੋਰ ਲਿੰਗ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹਨ; ਪਰ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਤ੍ਰੈਲੋਚਨੀ (ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ) ਦੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।

Word by Word

• लिङ्गानि: liṅgas
• लिङ्गानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन (neuter, nom./acc. plural)

• ओंकार-मुख्यानि: having Oṃkāra as foremost
• ओंकार-मुख्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ओंकार (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (neuter nom./acc. plural; adjective)

• सर्व-पाप-प्रकृन्ति-अलम्: fully capable of cutting all sins
• सर्व-पाप-प्रकृन्ति-अलम्: Hetu/Avyaya (Adverbial qualifier/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + प्रकृन्ति (प्रातिपदिक) + अलम् (अव्यय)
• Form: समासपदं ‘सर्वपापप्रकृन्ति’ (all-sin-cutting) + ‘अलम्’ (अव्यय, पर्याप्ति/समर्थ्ये ‘enough/able’); क्रियाविशेषणवत्

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neuter nom./acc. sg.; ‘supreme’)

• त्रैलोचनी: three-eyed (goddess)
• त्रैलोचनी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक) + ई (स्त्रीप्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘यस्या: त्रयः लोचनानि’ (fem. nom. sg.)

• शक्तिः: power; Śakti
• शक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (feminine, nominative singular)

• काचित्: some (one)
• काचित्: Visheshya (Appositive/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (indefinite pronoun: ‘some’)

• अन्या: other; different
• अन्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.)

• एव: indeed; only
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारणे ‘indeed/only’

• पार्वति: O Pārvatī
• पार्वति: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (feminine, vocative singular)

Speaker

Śiva (deduced from direct address 'Pārvatī' and doctrinal tone)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Triviṣṭapa-liṅga / Trailocanī-śakti (Trilocana)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A comparative tableau: distant iconic liṅgas (like Oṃkāra) shown as radiant, while the Kāśī Triviṣṭapa/Trilocana shrine radiates a unique, piercing ‘third-eye’ beam; Pārvatī listens as Śiva explains.

Characters & Entities

• Oṃkāra Liṅga
• Trilocana/Trailocanī
• Pārvatī
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

While many sacred Liṅgas remove sin, certain sites embody a uniquely supreme śakti, underscoring graded sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Trilocana/Trailocanī power associated with the Trilocana Liṅga tradition in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is laid down; the verse asserts comparative spiritual efficacy among Liṅgas.