Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तेजस्विषु यथा भानुर्दृश्येषु च यथा शशी । तथा लिंगेषु सर्वेषु परं लिंगं त्रिलोचनम्

Transliteration

tejasviṣu yathā bhānurdṛśyeṣu ca yathā śaśī | tathā liṃgeṣu sarveṣu paraṃ liṃgaṃ trilocanam

Translation

ਜਿਵੇਂ ਤੇਜਸਵੀ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ; ਤਿਵੇਂ ਸਭ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਲਿੰਗ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਹੈ।

Word by Word

• तेजस्विषु: among the luminous ones
• तेजस्विषु: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tejasvin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (Comparison marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: yathā (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक (comparative particle)

• भानुः: the sun
• भानुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhānu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दृश्येषु: among visible things
• दृश्येषु: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dṛśya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (Comparison marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: yathā (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक

• शशी: the moon
• शशी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śaśin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तथा: so/likewise
• तथा: Sambandha (Correlation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदनुरूप (so/likewise)

• लिंगेषु: among liṅgas
• लिंगेषु: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: liṅga (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वेषु: among all
• सर्वेषु: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; 'लिंगेषु' इत्यस्य विशेषणम्

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'लिंगम्' इत्यस्य विशेषणम्

• लिंगम्: liṅga
• लिंगम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: liṅga (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• त्रिलोचनम्: Trilocana (Śiva)
• त्रिलोचनम्: Samanaadhikarana (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tri (संख्या-प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (शिवनाम), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda to Agastya)

Characters & Entities

• Trilocana-liṅga
• bhānu (sun)
• śaśī (moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text establishes a devotional hierarchy: Trilocana is singled out as the foremost focus for Śaiva reverence in Kāśī.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Trilocana-liṅga in Kāśī, praised as supreme among liṅgas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the verse recommends prioritizing Trilocana-liṅga for darśana and worship through its superlative praise.