Adhyaya 29

Verse 1

।अगस्त्य उवाच । विना स्नानेन गंगाया नृणां जन्मनिरथर्कम् । उपायांतरमस्त्यन्यद्येन स्नानफलं लभेत्

ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਸ਼ਫਲ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਪਾਯ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ?

Verse 2

अशक्तानां च पंगूनामालस्योपहतात्मनाम् । दूरदेशांतरस्थानां गंगास्नानं कथं भवेत्

ਜੋ ਅਸਮਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਲੰਗੜੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਆਲਸ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ?

Verse 3

दानं वाऽथ व्रतंवाऽथ मंत्रःस्तोत्रजपोऽथवा । तीर्थांतराभिषेको वा देवतोपासनं तु वा

ਕੀ ਦਾਨ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਰਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਦਾ ਜਪ; ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸੇਕ-ਸਨਾਨ; ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ—ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕਰਮ?

Verse 4

यद्यस्तिकिंचित्षड्वक्त्र गंगास्नानफलप्रदम् । विधानांतरमात्रेण तद्वद प्रणताय मे

ਹੇ ਛਡਵਕਤ੍ਰ (ਛੇ-ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਭੂ), ਜੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 5

त्वत्तो न वेदस्कंदान्यो गंगागर्भ समुद्भव । परं स्वर्गतरंगिण्या महिमानं महामते

ਹੇ ਸਕੰਦ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਸਵਰਗੀ ਤਰੰਗਣੀ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ।

Verse 6

स्कंद उवाच । संति पुण्यजलानीह सरांसि सरितो मुने । स्थाने स्थाने च तीर्थानि जितात्माध्युषितानि च

ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇੱਥੇ ਪੁੰਨ-ਜਲ ਬਹੁਤ ਹਨ—ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ; ਅਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੇ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਤਾਤਮਾ ਸੰਯਮੀ ਮਹਾਤਮਾ ਵੱਸਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 7

दृष्टप्रत्ययकारीणि महामहिम भांज्यपि । परं स्वर्गतरंगिण्याः कोट्यंशोपि न तत्र वै

ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਸੁਰਗ-ਸਰਿਤਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪਰਮ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਕੋਟਿ-ਅੰਸ਼ ਭੀ ਨਹੀਂ।

Verse 8

अनेनैवानुमानेन बुद्ध्यस्व कलशोद्भव । दध्रे गंगोत्तमांगेन देवदेवेन शंभुना

ਇਸੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਘੜੇ-ਜਨਮੇ ਅਗਸਤ੍ਯ, ਸਮਝ ਲੈ: ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਚਤਮ ਅੰਗ—ਮਸਤਕ—ਉੱਤੇ ਧਾਰਿਆ।

Verse 9

स्नानकालेऽन्य तीर्थेषु जप्यते जाह्नवी जनैः । विना विष्णुपदीं क्वान्यत्समर्थमघमोचने

ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਜਾਹਨਵੀ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਣੁਪਦੀ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪਾਪ-ਮੋਚਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਸਮਰੱਥ ਹੈ?

Verse 10

गंगास्नानफलं ब्रह्मन्गंगायामेव लभ्यते । यथा द्राक्षाफलस्वादो द्राक्षायामेव नान्यतः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਨੀ, ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਅੰਗੂਰ ਦਾ ਸੁਆਦ ਅੰਗੂਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।

Verse 11

अस्त्युपाय इह त्वेकः स्याद्येनाविकलं फलम् । स्नानस्य देवसरितो महागुह्यतमो मुने

ਤੱਥਾਪਿ ਇੱਥੇ ਇਕ ਉਪਾਯ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਲ ਅਖੰਡ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦੇਵ-ਸਰਿਤਾ ਦੇ ਸਨਾਨ-ਫਲ ਬਾਰੇ ਇਹ ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।

Verse 12

शिवभक्ताय शांताय विष्णुभक्तिपराय च । श्रद्धालवे त्वास्तिकाय गर्भवासमुपुक्षवे

ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਲਈ ਹੈ; ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ, ਆਸਤਿਕ ਅਤੇ ਗਰਭ-ਵਾਸ (ਜਨਮ-ਮਰਨ) ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੈ।

Verse 13

कथनीयं न चान्यस्य कस्यचित्केनचित्क्वचित् । इदं रहस्यं परमं महापातकनाशनम्

ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਹ ਪਰਮ ਰਹੱਸ ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 14

महाश्रेयस्करं पुण्यं मनोरथकरं परम् । द्युनदीप्रीतिजनकं शिवसंतोषसंतति

ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਲਿਆਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਰਮ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਧਾਰਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 15

नाम्नां सहस्रगंगायाः स्तवराजेषुशो भनम् । जप्यानां परमं जप्यं वेदोपनिषदासमम्

‘ਗੰਗਾ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ’ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਨੀਕ ਹੈ। ਜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰਮ ਜਪ ਹੈ—ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ।

Verse 16

जपनीयं प्रयन्नेन मौनिना वाचकं विना । शुचिस्थानेषु शुचिना सुस्पष्टाक्षरमेव च

ਇਸ ਦਾ ਜਪ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਮੌਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਾਚਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ। ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਅੱਖਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪਸ਼ਟ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ।

Verse 17

स्कंद उवाच । ओंनमो गंगादेव्यै । ओंकाररूपिण्यजराऽतुलाऽनमताऽमृतस्रवा । अत्युदाराऽभयाऽशोकाऽलकनंदाऽमृताऽमला

ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਓਂਕਾਰ-ਸਰੂਪਾ ਹੈ, ਅਜਰਾ, ਅਤੁਲ, ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ। ਅਤਿ ਉਦਾਰ, ਅਭਯ ਦਾਤਰੀ, ਸ਼ੋਕ-ਹਾਰিণੀ—ਅਲਕਨੰਦਾ, ਅਮਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ।

Verse 18

अनाथवत्सलाऽमोघाऽपांयोनिरमृतप्रदा । अव्यक्तलक्षणाऽक्षोभ्या ऽनवच्छिन्नाऽपराजिता

ਉਹ ਅਨਾਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਮਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ ਅਮੋਘ; ਜਲਾਂ ਦੀ ਯੋਨੀ/ਮੂਲ ਸਰੋਤ, ਅਮਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੇ ਅਗੋਚਰ ਹਨ; ਅਕੰਪ, ਅਵਿਛਿੰਨ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ।

Verse 19

अनाथनाथाऽभीष्टार्थसिद्धिदाऽनंगवर्धिनी । अणिमादिगुणाऽधाराग्रगण्याऽलीकहारिणी

ਉਹ ਅਨਾਥਾਂ ਦੀ ਨਾਥ, ਇੱਛਿਤ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਯੋਗ-ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ, ਪੂਜਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗ੍ਰਗਣ੍ਯ, ਅਤੇ ਝੂਠ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।

Verse 20

अचिंत्यशक्तिरनघाऽद्भुतरूपाऽघहारिणी । अद्रिराजसुताऽष्टांगयोगसिद्धिप्रदाऽच्युता

ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਚਿੰਤ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਪਾਪ-ਹਾਰিণੀ ਹੈ। ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਪੁਤਰੀ, ਅਸ਼ਟਾਂਗ-ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤਾ—ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਡਿਗਣ ਵਾਲੀ।

Verse 21

अक्षुण्णशक्तिरसुदाऽनंततीर्थाऽमृतोदका । अनंतमहिमाऽपाराऽनंतसौख्यप्रदाऽन्नदा

ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਖੁੰਨ ਹੈ; ਉਹ ਜੀਵਨ ਦਾਤਰੀ, ਅਨੰਤ ਤੀਰਥਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਜਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਨੰਤ ਤੇ ਅਪਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਨ-ਦਾਤਰੀ ਹੈ।

Verse 22

अशेषदेवतामूर्तिरघोराऽमृतरूपिणी । अविद्याजालशमनी ह्यप्रतर्क्यगतिप्रदा

ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਅਘੋਰਾ—ਕੋਮਲ ਤੇ ਅਭਯ—ਅਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਅਵਿਦਿਆ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਗਤੀ/ਪਦਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 23

अशेषविघ्नसंहर्त्री त्वशेषगुणगुंफिता । अज्ञानतिमिरज्योतिरनुग्रहपरायणा

ਤੂੰ ਸਭ ਵਿਘਨਾਂ ਦੀ ਸੰਹਾਰਕ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਸਭ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਥੀ ਹੋਈ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਲਈ ਜੋਤ ਹੈਂ, ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਇਣ ਹੈਂ।

Verse 24

अभिरामाऽनवद्यांग्यनंतसाराऽकलंकिनी । आरोग्यदाऽनंदवल्ली त्वापन्नार्तिविनाशिनी

ਉਹ ਮਨੋਹਰ ਹੈ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਨੰਤ ਸਾਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਆਰੋਗਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਲਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਇਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 25

आश्चर्यमूर्तिरायुष्या ह्याढ्याऽद्याऽप्राऽर्यसेविता । आप्यायिन्याप्तविद्याऽख्यात्वानंदाऽश्वासदायिनी

ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਆਯੁ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਆਦਿ-ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਆਰਯਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਸਹੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਆਸਰਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 26

आलस्यघ्न्यापदां हंत्री ह्यानंदामृतवर्षिणी । इरावतीष्टदात्रीष्टा त्विष्टापूर्तफलप्रदा

ਉਹ ਆਲਸ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਆਪਦਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਹਾਰਕ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਨੰਦ-ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਰਾਵਤੀ—ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਿਯ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ—ਇਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪੂਰਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 27

इतिहासश्रुतीड्यार्था त्विहामुत्रशुभप्रदा । इज्याशीलसमिज्येष्ठा त्विंद्रादिपरिवंदिता

ਤੂੰ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਅਰਥ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਪੂਜਾ ਤੇ ਯਜ੍ਞ-ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅਗੇਵਾਨ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ ਹੈਂ।

Verse 28

इलालंकारमालेद्धा त्विंदिरारम्यमंदिरा । इदिंदिरादिसंसेव्या त्वीश्वरीश्वरवल्लभा

ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਮਨੋਹਰ ਨਿਵਾਸ ਹੈਂ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਹੈਂ।

Verse 29

ईतिभीतिहरेड्या च त्वीडनीय चरित्रभृत् । उत्कृष्टशक्तिरुत्कृष्टोडुपमंडलचारिणी

ਤੂੰ ਸਤੁਤੀਯੋਗ ਹੈਂ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਤੇ ਭਯ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵੰਦਨਯੋਗ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 30

उदितांबरमार्गोस्रोरगलोकविहारिणी । उक्षोर्वरोत्पलोत्कुंभा उपेंद्रचरणद्रवा

ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਉਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਉਪਜਾਊ ਖੇਤ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹੈਂ, ਕਮਲ-ਭਰੇ ਜਲ ਵਰਗੀ, ਅਤੇ ਓਵਰਫ਼ਲੋ ਕਰਦੇ ਘੜੇ ਵਰਗੀ; ਉਪੇਂਦ੍ਰ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦ੍ਰਵ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ।

Verse 31

उदन्वत्पूर्तिहेतुश्चोदारोत्साहप्रवर्धिनी । उद्वेगघ्न्युष्णशमनी उष्णरश्मिसुता प्रिया

ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਉਤਸਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤਪਤ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈਂ।

Verse 32

उत्पत्ति स्थिति संहारकारिण्युपरिचारिणी । ऊर्जं वहंत्यूर्जधरोर्जावती चोर्मिमालिनी

ਤੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ-ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਊਰਜਾ ਦੀ ਧਾਰਕ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈਂ।

Verse 33

ऊर्ध्वरेतःप्रियोर्ध्वाध्वा ह्यूर्मिलोर्ध्वगतिप्रदा । ऋषिवृंदस्तुतर्द्धिश्च ऋणत्रयविनाशिनी

ਤੂੰ ਉਰਧ੍ਵ-ਰੇਤਸ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਰਧ੍ਵ ਮਾਰਗ ਆਪ ਹੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈਂ ਜੋ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਕੀਤੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।

Verse 34

ऋतंभरर्द्धिदात्री च ऋक्स्वरूपा ऋजुप्रिया । ऋक्षमार्गवहर्क्षार्चिरृजुमार्गप्रदर्शिनी

ਤੂੰ ਰਿਤੰਭਰਾ ਹੈਂ—ਸੱਚ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਰਿਗ੍ਵੇਦਿਕ ਰਿਚਾ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਤੂੰ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਵਹਾਉਂਦੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਣ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਰਿਜੁ ਮਾਰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।

Verse 35

एधिताऽखिलधर्मार्थात्वेकैकामृतदायिनी । एधनीयस्वभावैज्या त्वेजिता शेषपातका

ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਹਰ ਇਕ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਉ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਦਰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋ ਕੇ ਚੇਤਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 36

ऐश्वर्यदैश्वर्यरूपा ह्यैतिह्यं ह्यैंदवी द्युतिः । ओजस्विन्योषधीक्षेत्रमोजोदौदनदायिनी

ਤੂੰ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਪਾਵਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਦਿਪਤੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਓਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਬਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈਂ।

Verse 37

ओष्ठामृतौन्नत्यदात्री त्वौषधं भवरोगिणाम् । औदार्यचंचुरौपेंद्री त्वौग्रीह्यौमेयरूपिणी

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮ ਉਤਥਾਨ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹੈਂ—ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਤੇ ਮੰਗਲ-ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ। ਸੰਸਾਰ-ਭਵ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਤੂੰ ਔਖਧੀ ਹੈਂ। ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਔਪੇਂਦ੍ਰੀ—ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੱਧ ਬਲ—ਅਤੇ ਤੂੰ ਭਯੰਕਰ ਤੇ ਅਪਾਰ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 38

अंबराध्ववहांऽवष्ठां वरमालांबुजेक्षणा । अंबिकांबुमहायोनिरंधोदांधकहारिणी

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼-ਮਾਰਗ ਦੀ ਵਾਹਕ ਹੈਂ, ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਿਤ। ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਤੂੰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈਂ। ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਮਹਾਜਲ-ਸਮ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੋਨੀ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਘੁੱਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।

Verse 39

अंशुमालाह्यंशुमती त्वंगीकृतषडानना । अंधतामिस्रहंत्र्यंधुरं जनाह्यंजनावती

ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਕਿਰਣਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਤੇਜ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਛੇ-ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਭੂ (ਸ਼ਡਾਨਨ ਸਕੰਦ) ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਅੰਨ੍ਹੇ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਅੰਜਨ ਹੈਂ—ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ।

Verse 40

कल्याणकारिणी काम्या कमलोत्पलगंधिनी । कुमुद्वती कमलिनी कांतिः कल्पितदायिनी

ਹੇ ਕਲਿਆਣਮਈ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਮੰਗਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕਾਮ੍ਯ—ਇੱਛਣਯੋਗ—ਹੈ। ਤੂੰ ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲਕਮਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕੁਮੁਦਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਕਾਂਤੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਭਗਤ ਦੇ ਚਿੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਪਿਤ ਵਰਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈਂ।

Verse 41

कांचनाक्षी कामधेनुः कीर्तिकृत्क्लेशनाशिनी । क्रतुश्रेष्ठा क्रतुफला कर्मबंधविभेदिनी

ਹੇ ਸੁਵਰਨ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਕਾਮਧੇਨੁ ਹੈਂ—ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਤੂੰ ਸੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਰਚਦੀ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈਂ ਅਤੇ ਯਜਨ-ਫਲ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਕਰਮ-ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।

Verse 42

कमलाक्षी क्लमहरा कृशानुतपनद्युतिः । करुणार्द्रा च कल्याणी कलिकल्मषनाशिनी

ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ; ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਤੇਜੋਮਈ। ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ, ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ—ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਪਾਪ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।

Verse 43

कामरूपाक्रियाशक्तिः कमलोत्पलमालिनी । कूटस्था करुणाकांता कर्मयाना कलावती

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ, ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਅਡੋਲ ਕੂਟਸਥਾ, ਕਰੁਣਾ-ਮੋਹਣੀ; ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰਗ ਤੇ ਲਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ।

Verse 44

कमलाकल्पलतिका कालीकलुषवैरिणी । कमनीयजलाकम्रा कपर्दिसुकपर्दगा

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਸਮਾਨ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਕਲਪਲਤਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਕਾਲੀ, ਸਭ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਵੈਰੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸੁੰਦਰ ਜਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਨੋਹਰ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੂੰਥੀਆਂ ਲਟਾਂ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕੇਸ਼-ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੋਈ ਚਲਦੀ ਹੈਂ।

Verse 45

कालकृटप्रशमनी कदंबकुसुमप्रिया । कालिंदी केलिललिता कलकल्लोलमालिका

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਕਾਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਕਾਲਿੰਦੀ (ਯਮੁਨਾ) ਹੈਂ—ਖੇਡ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਲਲਿਤ; ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰਗੀ ਸੁਰ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੈਂ।

Verse 46

क्रांतलोकत्रयाकंडूः कंडूतनयवत्सला । खड्गिनी खड्गधाराभा खगा खंडेंदुधारिणी

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ; ਕੰਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਵਤਸਲ ਹੈਂ। ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਧਾਰ ਦੀ ਚਮਕ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਤੂੰ ਅਰਧਚੰਦਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 47

खेखेलगामिनी खस्था खंडेंदुतिलकप्रिया । खेचरीखेचरीवंद्या ख्यातिः ख्यातिप्रदायिनी

ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਧਚੰਦਰ ਦਾ ਤਿਲਕ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ; ਖੇਚਰੀ, ਖੇਚਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਵੰਦਿਤ—ਉਹੀ ਕੀਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 48

खंडितप्रणताघौघा खलबुद्धिविनाशिनी । खातैनः कंदसंदोहा खड्गखट्वांग खेटिनी

ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੈਲਾਬ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਜੜ੍ਹ ਤੱਕ ਖੋਦ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਪ-ਫਲ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਤਲਵਾਰ, ਖਟਵਾਂਗ (ਖੋਪੜੀ-ਮੁਕੁਟ ਦੰਡ) ਅਤੇ ਢਾਲ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 49

खरसंतापशमनी खनिः पीयूषपाथसाम् । गंगा गंधवती गौरी गंधर्वनगरप्रिया

ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਸੰਤਾਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਖਾਣ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਉਹੀ ਗੰਗਾ ਹੈ—ਸੁਗੰਧਿਤ, ਤੇਜਸਵੀ ਗੌਰੀ—ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ।

Verse 50

गंभीरांगी गुणमयी गतातंका गतिप्रिया । गणनाथांबिका गीता गद्यपद्यपरिष्टुता

ਉਸ ਦਾ ਅੰਗ-ਸੌੰਦਰਯ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣਮਈ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਤਿਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਗਣਨਾਥ ਦੀ ਅੰਬਿਕਾ, ਉਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੀਤ ਹੈ—ਗੱਧ ਅਤੇ ਪੱਧ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 51

गांधारी गर्भशमनी गतिभ्रष्टगतिप्रदा । गोमती गुह्यविद्यागौर्गोप्त्री गगनगामिनी

ਗਾਂਧਾਰੀ—ਜੋ ਗਰਭ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਰਾਹ ਤੋਂ ਭਟਕੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਗੋਮਤੀ—ਗੁਪਤ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ; ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਮਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 52

गोत्रप्रवर्धिनी गुण्या गुणातीता गुणाग्रणीः । गुहांबिका गिरिसुता गोविंदांघ्रिसमुद्भवा

ਉਹ ਜੋ ਉੱਚੇ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਸਦਗੁਣੀ—ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗ੍ਰਣੀ। ਗੁਹਾ ਦੀ ਅੰਬਿਕਾ, ਗਿਰਿਸੁਤਾ; ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਤੇ ਪਾਵਨ।

Verse 53

गुणनीयचरित्रा च गायत्री गिरिशप्रिया । गूढरूपा गुणवती गुर्वी गौरववर्धिनी

ਜਿਸ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ; ਉਹ ਗਾਇਤ੍ਰੀ, ਗਿਰਿਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਗੂੜ੍ਹਾ ਤੇ ਸੁਖਮ ਹੈ; ਗੁਣਵਤੀ—ਗੰਭੀਰ, ਅਤੇ ਗੌਰਵ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ।

Verse 54

ग्रहपीडाहरा गुंद्रा गरघ्नी गानवत्सला । घर्महंत्री घृतवती घृततुष्टिप्रदायिनी

ਉਹ ਜੋ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪਾਲਣਹਾਰ ਮਾਤਾ; ਵਿਸ਼ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਜੋ ਤਪਤ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਘਿਉ ਵਰਗੀ ਤੇਜਸਵੀ ਪੋਸ਼ਣਮਈ, ਅਤੇ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ।

Verse 55

घंटारवप्रिया घोराऽघौघविध्वंसकारिणी । घ्राणतुष्टिकरी घोषा घनानंदा घनप्रिया

ਉਹ ਜੋ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਭਯਾਨਕ ਤੇਜ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੈਲਾਬ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਘ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਗੂੰਜਦੀ ਧੁਨੀ ਵਾਲੀ—ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਘਣੀ, ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਵਰਖਾ-ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਿਯ।

Verse 56

घातुका घृर्णितजला घृष्टपातकसंततिः । घटकोटिप्रपीतापा घटिताशेषमंगला

ਉਹ ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਚੋਟ ਮਾਰ ਕੇ ਡਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਜਲ ਕੰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਾਵਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰੀ ਮੰਗਲਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 57

घृणावती घृणनिधिर्घस्मरा घूकनादिनी । घुसृणा पिंजरतनुर्घर्घरा घर्घरस्वना

ਉਹ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਦਇਆ ਦਾ ਅਮੋਲ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ; ਪਰ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਲ ਤੇ ਪਾਪ ਹਰਣ ਵਾਲੀ, ਸੁਵਰਨ-ਵਰਨੀ ਦੇਹ ਵਾਲੀ; ਗੱਜਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ—ਇਉਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 58

चंद्रिका चंद्रकांतांबुश्चंचदापा चलद्युतिः । चिन्मयी चितिरूपा च चंद्रायुतशनानना

ਉਹ ਚਾਂਦਨੀ ਆਪ ਹੈ; ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਮਣੀ ਦੀ ਜਲ-ਜਿਹੀ ਚਮਕ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦੀ ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਦਸ ਕਰੋੜ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਹੈ।

Verse 59

चांपेयलोचना चारुश्चार्वंगी चारुगामिनी । चार्या चारित्रनिलया चित्रकृच्चित्ररूपिणी

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਾਂਪੇਯ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਮਨੋਹਰ ਹੈ, ਸੁਗਠਿਤ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੋਹਕ ਚਾਲ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਸਦਾਚਾਰ ਯੋਗ ਹੈ, ਉੱਤਮ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਬ ਰਚਣ ਵਾਲੀ, ਆਪ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 60

चंपश्चंदनशुच्यंबुश्चर्चनीया चिरस्थिरा । चारुचंपकमालाढ्या चमिताशेष दुष्कुता

ਉਹ ਚੰਪਕ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੈ; ਚੰਦਨ-ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਜਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਚੰਪਕ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਦੁਸ਼ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 61

चिदाकाशवहाचिंत्या चंचच्चामरवीजिता । चोरिताशेषवृजिना चरिताशेषमंडला

ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਹਰਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਚਿੰਤ ਹੈ; ਲਹਿਰਾਂਦੇ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਭ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਦੀ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 62

छेदिताखिलपापौघा छद्मघ्नी छलहारिणी । छन्नत्रिविष्टप तला छोटिताशेषबंधना

ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਖੰਡ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਛਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 63

छुरितामृतधारौघा छिन्नैनाश्छंदगामिनी । छत्रीकृतमरालौघा छटीकृतनिजामृता

ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਸਿੰਚਿਤ ਹੈ; ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਛੰਦ-ਲਯ ਅਨੁਸਾਰ ਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੰਸ-ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਛਤਰ ਬਣਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚਮਕਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰ੍ਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 64

जाह्नवी ज्या जगन्माता जप्या जंघालवीचिका । जया जनार्दनप्रीता जुषणीया जगद्धिता

ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਧਨੁਸ਼-ਡੋਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਜਗਤ-ਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਸਿਮਰਨਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਜਯਾ ਹੈ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ; ਉਹ ਸੇਵਣਯੋਗ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਹਿਤਕਾਰੀ।

Verse 65

जीवनं जीवनप्राणा जगज्ज्येष्ठा जगन्मयी । जीवजीवातुलतिका जन्मिजन्मनिबर्हिणी

ਉਹ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸਾਂਸ ਹੈ; ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਜੇਠੀ ਅਤੇ ਅਗਵਾਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਗਤ-ਵਿਆਪਕ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜੀਵਾਤਮਾ-ਸਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਮ-ਜਨਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਜੜੋਂ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 66

जाड्यविध्वंसनकरी जगद्योनिर्जलाविला । जगदानंदजननी जलजा जलजेक्षणा

ਉਹ ਜੜਤਾ ਤੇ ਆਲਸ ਦਾ ਵਿਧਵੰਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਯੋਨੀ-ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜਲ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਗਤ-ਆਨੰਦ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ; ਕਮਲ-ਜਨਮੀ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ—ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਮੰਗਲ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 67

जनलोचनपीयूषा जटातटविहारिणी । जयंती जंजपूकघ्नी जनितज्ञानविग्रहा

ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਤਟਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਦਾ ਜਯਵੰਤੀ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਹਧਾਰੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 68

झल्लरी वाद्यकुशला झलज्झालजलावृता । झिंटीशवंद्या झांकारकारिणी झर्झरावती

ਉਹ ਝੱਲਰੀ ਵਾਂਗ ਮੰਗਲ ਧੁਨਿ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਚਮਕਦੀਆਂ ਛਿਟਕਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੀਵ-ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ, ਉਹ ਝੰਕਾਰ ਭਰੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 69

टीकिताशेषपाताला टंकिकैनोद्रिपाटने । टंकारनृत्यत्कल्लोला टीकनीयमहातटा

ਉਹ ਪਾਤਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸੁੱਟਦੀ ਹੈ। ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਟ ਹੈ ਜੋ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਭਕਤੀਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।

Verse 70

डंबरप्रवहाडीन राजहंसकुलाकुला । डमड्डमरुहस्ता च डामरोक्त महांडका

ਉਹ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਗੱਜਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਡਮਰੂ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਡਾਮਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੀ ਗਈ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਮੰਗਲਮਈ ਲੀਲਾ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ।

Verse 71

ढौकिताशेषनिर्वाणा ढक्कानादचलज्जला । ढुंढिविघ्नेशजननी ढणड्ढुणितपातका

ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਰਵਾਣ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਜਲ ਢੱਕਾ ਡੋਲ ਦੀ ਧੁਨਿ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਢੂੰਢੀ-ਵਿਘਨੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਝਾੜ ਸੁੱਟਦੀ ਹੈ।

Verse 72

तर्पणीतीर्थतीर्था च त्रिपथा त्रिदशेश्वरी । त्रिलोकगोप्त्री तोयेशी त्रैलोक्यपरिवंदिता

ਉਹ ਤਰਪਣ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਤੀਰਥ-ਸਰੂਪਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸਾਰ-ਰੂਪ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਥਾ ਹੈ—ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ—ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ, ਜਲਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪੂਜਿਤ।

Verse 73

तापत्रितयसंहर्त्री तेजोबलविवर्धिनी । त्रिलक्ष्या तारणी तारा तारापतिकरार्चिता

ਉਹ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਅਰਚਿਤ ਹੈ।

Verse 74

त्रैलोक्यपावनी पुण्या तुष्टिदा तुष्टिरूपिणी । तृष्णाछेत्त्री तीर्थमाता त्त्रिविक्रमपदोद्भवा

ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਪੁੰਨ-ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਤੋਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੇ ਚਰਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ।

Verse 75

तपोमयी तपोरूपा तपःस्तोम फलप्रदा । त्रैलोक्यव्यापिनी तृप्तिस्तृप्तिकृत्तत्त्वरूपिणी

ਉਹ ਤਪੋਮਈ ਹੈ, ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਸੰਚਿਤ ਸਤੋਮ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੀ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ—ਅਤੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਦੀ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪਾ ਹੈ।

Verse 76

त्रैलोक्यसुंदरी तुर्या तुर्यातीतपदप्रदा । त्रैलोक्यलक्ष्मीस्त्रिपदी तथ्यातिमिरचंद्रिका

ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਰਿਆ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰਿਆ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਦ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤ੍ਰਿਪਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ ਰਾਹੀਂ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚਾਂਦਨੀ ਹੈ।

Verse 77

तेजोगर्भा तपःसारा त्रिपुरारि शिरोगृहा । त्रयीस्वरूपिणी तन्वी तपनांगजभीतिनुत्

ਉਹ ਜੋ ਅੰਦਰ ਤੇਜ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਾਂਗ ਧਾਰੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਤ੍ਰਿਪੁਰ-ਵਿਧੰਸਕ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਿਰ ਉੱਤੇ ਵਸਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਾਕਾਰ ਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਸੁਕੁਮਾਰ ਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ—ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਅੱਗੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵੀ ਭੈ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹਨ।

Verse 78

तरिस्तरणिजामित्रं तर्पिताशेषपूर्वजा । तुलाविरहिता तीव्रपापतूलतनूनपात्

ਉਹ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੁਲ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ; ਜੋ ਸਭ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਤੇ ਪਾਲਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਅਤੁਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ‘ਰੂਈ’ ਵਰਗੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਝਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 79

दारिद्र्यदमनी दक्षा दुष्प्रेक्षा दिव्यमंडना । दीक्षावतीदुरावाप्या द्राक्षामधुरवारिभृत्

ਉਹ ਜੋ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਪੁਣ ਤੇ ਦੱਖ ਹੈ; ਅਪਵਿਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਦੇਖਣੋਂ ਔਖੀ, ਪਰ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ; ਦੀਕਸ਼ਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੋਂ ਦੁਸ਼ਕਰ—ਉਹ ਅੰਗੂਰ ਵਰਗੀ ਮਿਠਾਸ ਵਾਲੇ ਜਲ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 80

दर्शितानेककुतुका दुष्टदुर्जयदुःखहृत् । दैन्यहृद्दुरितघ्नी च दानवारि पदाब्जजा

ਉਹ ਜੋ ਅਨੇਕਾਂ ਅਦਭੁਤ ਕੌਤਕ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਜਾਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਦੈਨ੍ਯ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਦੁਰਿਤ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਵੈਰੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ।

Verse 81

दंदशूकविषघ्री च दारिताघौघसंततिः । द्रुतादेव द्रुमच्छन्ना दुर्वाराघविघातिनी

ਉਹ ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਓਟ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਅਟੱਲ ਜਾਪਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਮੁਕਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Verse 82

दमग्राह्या देवमाता देवलोकप्रदर्शिनी । देवदेवप्रियादेवी दिक्पालपददायिनी

ਜੋ ਕੇਵਲ ਦਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਵੇ; ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ; ਦੇਵਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਦੇਵਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਦੇਵੀ—ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਪਾਲਾਂ ਦੇ ਪਦ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 83

दीर्घायुःकारिणी दीर्घा दोग्ध्री दूषणवर्जिता । दुग्धांबुवाहिनी दोह्या दिव्या दिव्यगतिप्रदा

ਦੀਰਘ ਆਯੁ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਆਪ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਅਟੱਲ; ਪਾਲਣਹਾਰ ਦੋਹਣ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਦੁੱਧ ਵਰਗੇ ਜੀਵਨਦਾਇਕ ਜਲ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀ—ਭਕਤੀ ਨਾਲ ‘ਦੋਹਣਯੋਗ’; ਦਿਵ੍ਯ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ।

Verse 84

द्युनदी दीनशरणं देहिदेहनिवारिणी । द्राघीयसी दाघहंत्री दितपातकसंततिः

ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਨਦੀ ਹੈ; ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ; ਦੇਹ-ਧਾਰਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ। ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲੀ—ਉਹ ਤਪਤ ਪੀੜਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 85

दूरदेशांतरचरी दुर्गमा देववल्लभा । दुर्वृत्तघ्नी दुर्विगाह्या दयाधारा दयावती

ਉਹ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਦੂਰਾਂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ; ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੱਥਾਪਿ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ। ਕੁਕਰਮ ਨਾਸਕ, ਅਗਾਧ—ਉਹ ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।

Verse 86

दुरासदा दानशीला द्राविणी द्रुहिणस्तुता । दैत्यदानवसंशुद्धिकर्त्री दुर्बुद्धिहारिणी

ਉਹ ਅਜਿੱਤ ਹੈ, ਦਾਨ-ਸ਼ੀਲ ਹੈ; ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਦ੍ਰੁਹਿਣ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ; ਦੈਤ੍ਯ-ਦਾਨਵਾਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਉਹ ਕੁਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 87

दानसारा दयासारा द्यावाभूमिविगाहिनी । दृष्टादृष्टफलप्राप्तिर्देवतावृंदवंदिता

ਉਹ ਦਾਨ ਦੀ ਸਾਰ-ਸਰੂਪਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੀ ਸਾਰ-ਸਰੂਪਾ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਫਲ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਪਰਲੋਕੀ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਸ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਤੇ ਸ্তুਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 88

दीर्घव्रता दीर्घदृष्टिर्दीप्ततोया दुरालभा । दंडयित्री दंडनीतिर्दुष्टदंडधरार्चिता

ਉਹ ਲੰਮੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਜਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਉਹ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮਯੁਕਤ ਦੰਡ-ਨੀਤੀ ਆਪ ਹੈ; ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਉੱਤੇ ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 89

दुरोदरघ्नी दावार्चिर्द्रवद्रव्यैकशेवधिः । दीनसंतापशमनी दात्री दवथुवैरिणी

ਉਹ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਅਧਰਮ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਹਿੰਦੇ ਧਨ-ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ; ਗਰੀਬ ਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ, ਦਾਤਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਹ-ਜਵਰ ਤੇ ਤਪਸ਼ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਵੈਰੀ ਹੈ।

Verse 90

दरीविदारणपरा दांता दांतजनप्रिया । दारिताद्रितटा दुर्गा दुर्गारण्यप्रचारिणी

ਉਹ ਖੱਡਾਂ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹੈ; ਆਪ-ਸੰਯਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਫਾੜ ਕੇ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੁਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਠਿਨ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਆਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ।

Verse 91

धर्मद्रवा धर्मधुरा धेनुर्धीरा धृतिर्ध्रुवा । धेनुदानफलस्पर्शा धर्मकामार्थमोक्षदा

ਉਹ ਧਰਮ-ਸਰੂਪਾ ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਧੁਰੀ (ਭਾਰ) ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧੇਨੂ—ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂ—ਹੈ, ਧੀਰ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਧੀਰਜ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਗੋ-ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਛੁਹਾ ਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 92

धर्मोर्मिवाहिनी धुर्या धात्री धात्रीविभूषणम् । धर्मिणी धर्मशीला च धन्विकोटिकृतावना

ਉਹ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਰ ਢੋਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਧਾਤ੍ਰੀ—ਪਾਲਣਹਾਰ ਸ਼ਕਤੀ—ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ-ਭੂਸ਼ਣ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮੀ ਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰਲੇ ਸੀਮਾਂ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਉਜਾੜ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 93

ध्यातृपापहरा ध्येया धावनी धूतकल्मषा । धर्मधारा धर्मसारा धनदा धनवर्धिनी

ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਉਹ ਹਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਧਿਆਨ ਦਾ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਕੇ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਧੋ ਦਿੰਦੀ, ਹਰ ਮੈਲ ਝਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਧਨ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Verse 94

धर्माधर्मगुणच्छेत्त्री धत्तूरकुसुमप्रिया । धर्मेशी धर्मशास्त्रज्ञा धनधान्यसमृद्धिकृत्

ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਗੰਢਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਧੱਤੂਰੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ ਹੈ, ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਰਚਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 95

धर्मलभ्या धर्मजला धर्मप्रसवधर्मिणी । ध्यानगम्यस्वरूपा च धरणी धातृपूजिता

ਉਹ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਜਲ ਆਪ ਹੀ ਧਰਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ ਸਦਾ ਧਰਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਣੀ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਥਾਂਮਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਾਤ੍ਰੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਤ ਹੈ।

Verse 96

धूर्धूर्जटिजटासंस्था धन्या धीर्धारणावती । नंदा निर्वाणजननी नंदिनी नुन्नपातका

ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ, ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਾਰਣਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ। ਉਹ ਨੰਦਾਅ ਹੈ—ਨਿਰਵਾਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ; ਉਹ ਨੰਦਿਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 97

निषिद्धविघ्ननिचया निजानंदप्रकाशिनी । नभोंगणचरी नूतिर्नम्या नारायणीनुता

ਉਹ ਨਿਸ਼ਿਧ ਤੇ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਬਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜਨਮਜਾਤ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਯੋਗ—ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਰਾਇਣੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 98

निर्मला निर्मलाख्याना नाशिनीतापसंपदाम् । नियता नित्यसुखदा नानाश्चर्यमहानिधिः

ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੀ; ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਚਿਤ ਦੁੱਖ-ਤਾਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਚਰਜਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਿਧੀ ਹੈ।

Verse 99

नदीनदसरोमाता नायिका नाकदीर्घिका । नष्टोद्धरणधीरा च नंदनानंददायिनी

ਉਹ ਨਦੀਆਂ, ਨਦ-ਨਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਇਕਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਲੋਕੀ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜਵਾਨ ਤੇ ਵੀਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹੈ।

Verse 100

निर्णिक्ताशेषभुवना निःसंगा निरुपद्रवा । निरालंबा निष्प्रपंचा निर्णाशितमहामला

ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਅਸੰਗ ਅਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵ-ਰਹਿਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਸਾਰਕ ਪ੍ਰਪੰਚ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 110

परमैश्वर्यजननी प्रज्ञा प्राज्ञा परापरा । प्रत्यक्षलक्ष्मीः पद्माक्षी परव्योमामृतस्रवा

ਉਹ ਪਰਮ ਐਸ਼ਵਰਯ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਜ್ಞਾ ਹੀ ਹੈ—ਪ੍ਰਾਜ्ञਤਾ, ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ—ਪਰਾਤਪਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅੰਤਰਯਾਮੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਪਦਮ-ਨੇਤ੍ਰਾ, ਪਰਮ ਵ੍ਯੋਮ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾ ਵਗਾਉਣ ਵਾਲੀ।

Verse 120

विद्याधरी विशोका च वयोवृंदनिषेविता । बहूदका बलवती व्योमस्था विबुधप्रिया

ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੋਕਾ—ਸ਼ੋਕ ਹਰਣ ਵਾਲੀ। ਯੁਗਾਂ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ, ਜੀਵਨਦਾਇਨੀ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬਲਵਾਨ, ਆਕਾਸ਼-ਵਾਸਿਨੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।

Verse 130

भवप्रिया भवद्वेष्टी भूतिदा भूतिभूषणा । भाललोचनभावज्ञा भूतभव्यभवत्प्रभुः

ਉਹ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵ-ਦ੍ਵੈਸ਼ਟੀ—ਸੰਸਾਰਿਕ ਬਣਨ-ਵਾਲੇ ਭਵ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧਣ ਵਾਲੀ। ਭੂਤਿਦਾ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਭੂਤਿਭੂਸ਼ਣਾ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਭਾਲਲੋਚਨ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਭੂਤ-ਭਵ੍ਯ-ਭਵਤ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।

Verse 140

मालाधरी महोपाया महोरगविभूषणा । महामोहप्रशमनी महामंगलमंगलम्

ਉਹ ਮਾਲਾਧਰੀ ਹੈ—ਮਾਲਾਵਾਂ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ; ਮਹੋਪਾਇਆ—ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਉਪਾਯ। ਮਹੋਰਗਵਿਭੂਸ਼ਣਾ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ। ਉਹ ਮਹਾਮੋਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਹੈ।

Verse 150

रागिणीरंजितशिवा रूपलावण्यशेवधिः । लोकप्रसूर्लोकवंद्या लोलत्कल्लोलमालिनी

ਉਹ ਰਾਗিণੀ ਹੈ—ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਰੰਜਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਰੂਪ ਤੇ ਲਾਵਣ੍ਯ ਦੀ ਸ਼ੇਵਧਿ—ਸੌੰਦਰ੍ਯ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ। ਉਹ ਲੋਕਪ੍ਰਸੂ—ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਲੋਕਵੰਦ੍ਯਾ—ਜਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ, ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਲੋਲਤ ਕੱਲੋਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।

Verse 160

श्मशानशोधनी शांता शश्वच्छतधृतिष्टुता । शालिनी शालिशोभाढ्या शिखिवाहनगर्भभृत्

ਉਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਸ਼ੋਧਨੀ ਹੈ—ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਸ਼ਾਂਤਾ—ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ। ਅਣਗਿਣਤ ਕਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਡੋਲ ਧੀਰਜ ਲਈ ਸਤੁਤ; ਸ਼ਾਲਿਨੀ—ਕਿਰਪਾਲੁ, ਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਿਵਾਹਨ (ਸਕੰਦ) ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 170

श्रद्धयाभीष्टफलदं चतुर्वर्गसमृद्धिकृत् । सकृज्जपादवाप्नोति ह्येकक्रतुफलंमुने

ਹੇ ਮੁਨੀ! ਇਹ ਜਪ ਜੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਅਰਥ-ਕਾਮ-ਮੋਖ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਜਪਣ ਨਾਲ ਇਕ ਕ੍ਰਤੁ-ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 180

जन्मांतर सहस्रेषु यत्पापं सम्यगर्जितम् । गंगानामसहस्रस्य जपनात्तत्क्षयं व्रजेत्

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 190

गुरुशुश्रूषणं कुर्वन्यावज्जीवं नरोत्तमः । यत्पुण्यमर्जयेत्तद्भाग्वर्षं त्रिषवणं जपन्

ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਜੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਭਾਗ-ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 200

दिव्याभरणसंपन्नो दिव्यभोगसमन्वितः । नंदनादिवने स्वैरं देववत्स प्रमोदते

ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦਨ ਆਦਿ ਦੇਵ-ਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 210

गंगास्नानप्रतिनिधिः स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । सिस्नासुर्जाह्नवीं तस्मादेतत्स्तोत्रं जपेत्सुधीः

ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਮੈਂ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਜਾਹਨਵੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਜਪੇ।