Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 58

Devanagari script

ददर्श गोपिकासूनोः प्रभावं शिवतोषजम् । हिरण्मयं शिवस्थानं लिंगं मणिमयं तथा

Transliteration

dadarśa gopikāsūnoḥ prabhāvaṃ śivatoṣajam | hiraṇmayaṃ śivasthānaṃ liṃgaṃ maṇimayaṃ tathā

Translation

ਉਸ ਨੇ ਗੋਪਿਕਾ-ਸੂਤ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾ ਵੇਖੀ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸੀ—ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੁਵਰਨਮਯ ਧਾਮ ਅਤੇ ਮਣਿਮਯ ਲਿੰਗ ਭੀ।

Word by Word

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)

• गोपिका-सूनोः: of the son of the gopī
• गोपिका-सूनोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गोपिका (प्रातिपदिक) + सूनु (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः; सूनु-शब्दः पुल्लिङ्गः, षष्ठी (6th/genitive), एकवचनम्; अर्थः—गोपिकायाः सूनोः

• प्रभावम्: splendour, power
• प्रभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम्

• शिव-तोष-जम्: born from Śiva’s satisfaction
• शिव-तोष-जम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + तोष (प्रातिपदिक) + ज (कृदन्त-प्रत्ययः; √जन्)
• Form: तत्पुरुषसमासः; ‘शिवस्य तोषात् जातम्’ इति; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम् (प्रभावम् इति विशेषणम्)

• हिरण्मयम्: golden
• हिरण्मयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम् (शिवस्थानम् इति विशेषणम्)

• शिव-स्थानम्: Śiva’s abode
• शिव-स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम्

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम्

• मणि-मयम्: made of jewels
• मणि-मयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मणि (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम् (लिङ्गम् इति विशेषणम्)

• तथा: also, thus
• तथा: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: ‘thus/also’)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced from Purāṇic narrative style within Brāhma Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A radiant, golden Śiva-abode appears; at its center stands a jewel-encrusted Liṅga, shimmering with gemlight, while onlookers behold the miracle in reverent astonishment.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s grace (prasāda) can manifest tangibly; sincere devotion is answered by darśana of the Liṅga and the Lord’s sacred presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Mahākāla sphere of Ujjayinī/Ujjain is implied through the Mahākāla-centered narrative of this adhyāya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse emphasizes darśana of the Liṅga and recognition of Śiva’s prasāda.