Adhyaya 4

Verse 1

सूत उवाच । भूयोपि शिवमाहात्म्यं वक्ष्यामि परमाद्भुतम् । शृण्वतां सर्वपापघ्नं भवपाशविमोचनम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਫਿਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਦੀ ਫਾਹੀ ਕੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 2

दुस्तरे दुरितांभोधौ मज्जतां विषयात्मनाम् । शिवपूजां विना कश्चित्प्लवो नास्ति निरूपितः

ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਦੁਸਤਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਜੀਵ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਨ; ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨੌਕਾ/ਪਲਵ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ।

Verse 3

शिवपूजां सदा कुर्याद्बुद्धिमानिह मानवः । अशक्तश्चेत्कृता पूजां पश्येद्भक्तिविनम्रधीः

ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਮਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਿਮ੍ਰ ਮਨ ਕਰ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ।

Verse 4

अश्रद्धयापि यः कुर्याच्छिवपूजां विमुक्तिदाम् । पश्येद्वा सोपि कालेन प्रयाति परमं पदम्

ਜੋ ਕੋਈ ਅਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ—ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ—ਕਰ ਲਵੇ, ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 5

आसीत्किरातदेशेषु नाम्ना राजा विमर्दनः । शूरः परमदुर्द्धर्षो जितशत्रुः प्रतापवान्

ਕਿਰਾਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਮਰਦਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ—ਵੀਰ, ਅਤਿ ਅਜਿਤ, ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪਸ਼ਾਲੀ।

Verse 6

सर्वदा मृगयासक्तः कृपणो निर्घृणो बली । सर्वमांसाशनः क्रूरः सर्ववर्णांगनावृतः

ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ—ਕੰਜੂਸ, ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਬਲਵਾਨ; ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰੂਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਵਰਣ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

Verse 7

तथापि कुरुते शंभोः पूजां नित्यमतंद्रितः । चतुर्दश्यां विशेषेण पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿੱਤ ਬਿਨਾ ਆਲਸ ਕਰਦਾ ਸੀ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਕਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ।

Verse 8

महाविभवसंपन्नां पूजां कृत्वा स मोदते । हर्षेण महताविष्टो नृत्यति स्तौति गायति

ਵੱਡੇ ਵੈਭਵ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਮਹਾਨ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਨੱਚਦਾ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ।

Verse 9

तस्यैवं वर्तमानस्य नृपतेः सर्वभक्षिणः । दुराचारस्य महिषी चेष्टितेनान्वतप्यत

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਉਸ ਨ੍ਰਿਪ—ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਆਚਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਰਮੀ ਸੀ—ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮਹਾਰਾਣੀ ਉਸ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪਦੀ ਰਹੀ।

Verse 10

सा वै कुमुद्वतीनाम राज्ञी शीलगुणान्विता । एकदा पतिमासाद्य रहस्ये तदपृच्छत

ਉਹ ਰਾਣੀ—ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਬੈਠੀ।

Verse 11

एतत्ते चरितं राजन्महदाश्चर्यकारणम् । क्व ते महादुराचारः क्व भक्तिः परमेश्वरे

“ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਕਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਅਤਿ ਦੁਰਾਚਾਰ, ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ?”

Verse 12

सर्वदा सर्वभक्षस्त्वं सर्वस्त्रीजनलालसः । सर्वहिंसापरः क्रूरः कथं भक्तिस्तवेश्वरे

“ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਖਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹਰ ਇਸਤਰੀ ਵੱਲ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੂਰ ਹੈਂ—ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?”

Verse 13

इति पृष्टः स भूपालो विमृश्य सुचिरं ततः । त्रिकालज्ञः प्रहस्यैनां प्रोवाच सुकुतूहलः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਉਹ ਭੂਪਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ—ਕੁਤੂਹਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ—ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

Verse 14

राजोवाच । अहं पूर्वभवे कश्चित्सारमेयो वरानने । पंपानगरमाश्रित्य पर्यटामि समंततः

ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਰਮੇਯੋ—ਕੁੱਤਾ ਸੀ। ਪੰਪਾ ਨਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।

Verse 15

एवं कालेषु गच्छत्सु तत्रैव नगरोत्तमे । कदाचिदागतः सोहं मनोज्ञं शिवमंदिरम्

“ਇਉਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ; ਉਸੇ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਿਵ-ਮੰਦਰ ਤੱਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।”

Verse 16

पूजायां वर्तमानायां चतुर्दश्यां महातिथौ । अपश्यमुत्सवं दूराद्बहिर्द्वारं समाश्रितः

“ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਦੇ ਮਹਾਤਿਥਿ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਪੂਜਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਬਾਹਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਟਿਕ ਕੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉਤਸਵ ਵੇਖਿਆ।”

Verse 17

अथाहं परमक्रुद्धैर्दंडहस्तैः प्रधावितः । तस्माद्देशादपक्रांतः प्राणरक्षापरायणः

“ਤਦ ਮੈਂ ਡੰਡੇ ਹੱਥੀਂ ਫੜੇ ਪਰਮ ਕ੍ਰੋਧੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੌੜਾ ਕੇ ਭਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੌੜ ਪਿਆ।”

Verse 18

ततः प्रदक्षिणीकृत्य मनोज्ञं शिवमंदिरम् । द्वारदेशं पुनः प्राप्य पुनश्चैव निवारितः

“ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਿਵ-ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ। ਦੁਆਰ ਦੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਹੀ ਰੋਕ ਕੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।”

Verse 19

पुनः प्रदक्षिणीकृत्य तदेव शिवमन्दिरम् । बलिपिंडादिलोभेन पुनर्द्वारमुपागतः

ਫਿਰ ਉਸੇ ਸ਼ਿਵ-ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ ਕੇ, ਬਲੀ-ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 20

एवं पुनःपुनस्तत्र कृत्वा कृत्वा प्रदक्षिणाम् । द्वारदेशे समासीनं निजघ्नुर्निशितैः शरैः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਵਾਰੰਵਾਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।

Verse 21

स विद्धगात्रः सहसा शिवद्वारि गतासुकः । जातोऽस्म्यहं कुले राज्ञां प्रभावाच्छिवसन्निधेः

ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿਦਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਫਿਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ।

Verse 22

दृष्ट्वा चतुर्दशीपूजां दीपमाला विलोकिताः । तेन पुण्येन महता त्रिकालज्ञोऽस्मि भामिनि

ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਵੇਖੀ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਮੈਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ।

Verse 23

प्राग्जन्मवासनाभिश्च सर्वभक्षोऽस्मि निर्घृणः । विदुषामपि दुर्लंघ्या प्रकृतिर्वासनामयी

ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਵਾਸਨਾ-ਮਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲੰਘਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।

Verse 24

अतोऽहमर्चयामीशं चतुर्दश्यां जगद्गुरुम् । त्वमपि श्रद्धया भद्रे भज देवं पिनाकिनम्

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਜਗਤ-ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰ।

Verse 25

राज्ञ्युवाच । त्रिकालज्ञोऽसि राजेन्द्र प्रसादाद्गिरिजापतेः । मत्पूर्वजन्मचरितं वक्तुमर्हसि तत्त्वतः

ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਗਿਰਿਜਾਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਤੱਤਵ ਨਾਲ ਸੱਚੀ-ਸੱਚੀ ਦੱਸ।

Verse 26

राजोवाच । त्वं तु पूर्वभवे काचित्कपोती व्योमचारिणी । क्वापि लब्धवती किंचिन्मां सपिंडं यदृच्छया

ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ: ਪੂਰਵ ਭਵ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਕਪੋਤੀ ਸੀ। ਕਿਤੇ ਯਦ੍ਰਿਚਛਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ—ਇਹ ਮਾਸ ਦਾ ਪਿੰਡ—ਹੱਥ ਲੱਗ ਗਿਆ।

Verse 27

त्वद्गृहीतमथालोक्य गृध्रः कोप्यामिषं बली । निरामिषः स्वयं वेगाभिदुद्राव भीषणः

ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਮਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਸ ਲਈ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਇਕ ਬਲਵਾਨ ਗਿਧ—ਆਪ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ—ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।

Verse 28

ततस्तं वीक्ष्य वित्रस्ता विद्रुतासि वरानने । तेनानुयाता घोरेण मांसपिंडजिघृक्षया

ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਡਰ ਗਈ ਅਤੇ ਭੱਜ ਪਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪੰਛੀ ਮਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਛੀਨਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਗਿਆ।

Verse 29

दिष्ट्या श्रीगिरिमासाद्य श्रांता तत्र शिवालयम् । प्रदक्षिणं परिक्रम्य ध्वजाग्रे समुपस्थिता

ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਗਿਰਿ ਪਹੁੰਚੀ; ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵਾਲਯ ਆ ਗਈ। ਦੱਖਿਣਾਵਰਤ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਵਜ-ਸਤੰਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਖੜੀ ਹੋਈ।

Verse 30

अथानुसृत्य सहसा तीक्ष्णतुंडो विहंगमः । त्वां निहत्य निपात्याधो मांसमादाय जग्मिवान्

ਤਦ ਅਚਾਨਕ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਤਿੱਖੀ ਚੋਚ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੱਜ ਕੇ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਮਾਸ ਲੈ ਕੇ ਉੱਡ ਗਿਆ।

Verse 31

प्रदक्षिणप्रक्रमणाद्देवदेवस्य शूलिनः । तस्याग्रे मरणाच्चैव जातासीह नृपांगना

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੂਲਿਨ ਦੀ ਦੱਖਿਣਾਵਰਤ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੀ ਮਰਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਰਾਣੀ-ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮੀ ਹੈਂ।

Verse 32

राज्ञ्युवाच । श्रुतं सर्वमशेषेण प्राग्जन्मचरेितं मया । जातं च महदाश्चर्यं भक्तिश्च मम चेतसि । अथान्यच्छ्रोतुमिच्छामि त्रिकालज्ञ महामते । इदं शरीरमुत्सृज्य यास्यावः कां गतिं पुनः

ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਂਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੀ ਜਾਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਵੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞ ਮਹਾਮਤੀ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ: ਇਹ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਕਿਹੜੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੇ?

Verse 33

राजोवाच । अतो भवे जनिष्येऽहं द्वितीये सैंधवो नृपः

ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਿੰਧੁ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨ੍ਰਿਪ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ—ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ।

Verse 34

सृंजयेशसुता त्वं हि मामेव प्रतिपत्स्यसे । तृतीये तु भवे राजा सौराष्ट्रे भविताऽस्म्यहम्

ਹੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ! ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ (ਪਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ)। ਤੇ ਤੀਜੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵਾਂਗਾ।

Verse 35

कलिंगराजतनया त्वं मे पत्नी भविष्यसि । चतुर्थे तु भविष्यामि भवे गांधारभूमिपः

ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਂਗੀ। ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਗਾਂਧਾਰ ਭੂਮੀ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੋਵਾਂਗਾ।

Verse 36

मागधी राजतनया तत्र त्वं मम गेहिनी । पंचमेऽवंतिनाथोऽहं भविष्यामि भवांतरे

ਉੱਥੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗ੍ਰਿਹਣੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਕ ਭਵ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਅਵੰਤੀ ਦਾ ਨਾਥ ਬਣਾਂਗਾ।

Verse 37

दाशार्हराजतनया त्वमेव मम वल्लभा । अस्माज् जन्मनि षष्ठेऽहमानर्ते भविता नृपः

ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਇਸ ਜਨਮ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਜਨਮ ਤੇ ਮੈਂ ਆਨਰਤੇ ਦਾ ਨ੍ਰਿਪ ਬਣਾਂਗਾ।

Verse 38

ययातिवंशजा कन्या भूत्वा मामेव यास्यसि । पांड्यराजकुमारोऽहं सप्तमे भविता भवे

ਯਯਾਤੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਕੁਆਰੀ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਫਿਰ ਆ ਮਿਲੇਂਗੀ। ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਾਂਡਯ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੁਮਾਰ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ।

Verse 39

तत्र मत्सदृशो नान्यो रूपौदार्यगुणादिभिः । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो बलवान्दृढविक्रमः

ਉੱਥੇ ਰੂਪ, ਉਦਾਰਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਤੱਤ ਦਾ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨੀ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈ।

Verse 40

सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वलोकमनोरमः । पद्मवर्ण इति ख्यातः पद्ममित्रसमद्युतिः

ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਹਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ‘ਪਦਮਵਰਣ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਸਮ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਿਪਤ।

Verse 41

भविता त्वं च वैदर्भी रूपेणाप्रतिमा भुवि । नाम्ना वसुमती ख्याता रूपावयवशोभिनी

ਅਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਵਿਦਰਭੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੁਲ ਹੋਵੇਂਗੀ। ‘ਵਸੁਮਤੀ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅੰਗ-ਅੰਗ ਦੀ ਛਟਾ ਨਾਲ ਦਿਪਤ ਹੋਵੇਂਗੀ।

Verse 42

सर्व राजकुमाराणां मनोनयननंदिनी । सा त्वं स्वयंवरे सर्वान्विहाय नृपनंदनान्

ਸਾਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਤੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੂੰ, ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਰਾਜਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਵੇਂਗੀ।

Verse 43

वरं प्राप्स्यसि मामेव दमयंतीव नैषधम् । सोऽहं जित्वा नृपान्सर्वान्प्राप्य त्वां वरवर्णिनीम्

ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਦਮਯੰਤੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਧ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ—ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣ ਵਾਲੀ—ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ।

Verse 44

स्वराष्ट्रस्थोऽखिलान्भोगान्भोक्ष्ये वर्षगणान्बहून् । इष्ट्वा च विविधैर्यज्ञैर्वाजिमेधादिभिः शुभैः

ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸਭ ਰਾਜਸੀ ਭੋਗ ਭੋਗਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਆਦਿ ਸ਼ੁਭ, ਵਿਭਿੰਨ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਯਥਾਵਿਧਿ ਇਸ਼ਟਿ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 45

संतर्प्य पितृदेवर्षीन्दानैश्च द्विजसत्तमान् । संपूज्य देवदेवेशं शंकरं लोकशंकरम्

ਪਿਤ੍ਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ; ਫਿਰ ਲੋਕ-ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸੰਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ।

Verse 46

पुत्रे राज्यधुरं न्यस्य गंतास्मि तपसे वनम् । तत्रागस्त्यान्मुनिवराद्ब्रह्मज्ञानमवाप्य च

ਰਾਜਧੁਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਵਨ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਅਗਸਤ੍ਯ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਜ੍ਞਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 47

त्वया सह गमिष्यामि शिवस्य परमं पदम् । चतुर्दश्यां चतुर्दश्यामेवं संपूज्य शंकरम्

ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸੰਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ।

Verse 48

सप्तजन्मसु राजस्त्वं भविष्यति वरानने । इत्येतत्सुकृतं लब्धं पूज़ादर्शनमात्रतः । क्व सारमेयो दुष्टात्मा क्वेदृशी बत सङ्गतिः

ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ! ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਕੇਵਲ ਪੂਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਕੁੱਤਾ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਐਸੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਤ!

Verse 49

सूत उवाच । इत्युक्तो निजनाथेन सा राज्ञी शुभलक्षणा

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਥ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।

Verse 50

परं विस्मयमापन्ना पूजयामास तं मुदा । सोऽपि राजा तया सार्द्धं भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान्

ਉਹ ਪਰਮ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਛਿਤ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।

Verse 51

जगाम सप्तजन्मांते शंभोस्तत्परमं पदम् । य एतच्छिवपूजाया माहात्म्यं परमाद्भुतम् । शृणुयात्कीर्तयेद्वापि स गच्छेत्परमं पदम्

ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਦੀ ਇਸ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਗਾਏ, ਉਹ ਵੀ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।