Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 37
Devanagari script
मरुन्मनोजवानश्वान्मातंगान्गिरिसन्निभान् । स्यंदनानि च रौक्माणि दासीश्च रुचिराननाः
Transliteration
marunmanojavānaśvānmātaṃgāngirisannibhān | syaṃdanāni ca raukmāṇi dāsīśca rucirānanāḥ
Translation
ਉਸ ਨੇ ਪਵਨ ਅਤੇ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ, ਪਹਾੜ ਸਮਾਨ ਹਾਥੀ, ਸੁਵਰਨ ਰਥ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ।
Word by Word
मरुन्मनोजवान्wind-swift
मरुन्मनोजवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमरुत् (प्रातिपदिक) + मनोजव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; समासः—मरुत् इव मनोजवः (उपमान-आधारित कर्मधारय)
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
मातङ्गान्elephants
मातङ्गान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
गिरिसन्निभान्mountain-like
गिरिसन्निभान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; समासः—गिरिणा सन्निभाः (तृतीया-तत्पुरुष/उपमान)
स्यन्दनानिchariots
स्यन्दनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्यन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
रौक्माणिgolden
रौक्माणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootरौक्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (to स्यन्दनानि)
दासीःfemale servants
दासीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
रुचिराननाः(women) with lovely faces
रुचिराननाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootरुचिर (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन (छान्दस/प्रयोगे प्रथमा-रूपसदृशम्); समासः—रुचिरम् आननं यस्याः सा (बहुव्रीहि)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: A triumphant seizure of war assets: wind-swift horses, mountain-like elephants, golden chariots, and attendants/maidservants with graceful faces in a captured retinue.
FAQs
The verse depicts the reversal of fortune in war, reminding that worldly splendor is unstable and subordinate to dharma.
No tīrtha is mentioned.
None.