Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 31
Devanagari script
गच्छंती तेन मार्गेण सुदूरमतियत्नतः । ददर्श वैश्यनगरं वहुस्त्रीनरसेवितम्
Transliteration
gacchaṃtī tena mārgeṇa sudūramatiyatnataḥ | dadarśa vaiśyanagaraṃ vahustrīnarasevitam
Translation
ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਜਤਨ ਨਾਲ ਤੁਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਨਗਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
Word by Word
गच्छन्तीgoing
गच्छन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गच्छन्त् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शतृ); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'going'
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया; एकवचन; सर्वनाम
मार्गेणby the road
मार्गेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
सुदूरम्very far
सुदूरम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसु + दूर (प्रातिपदिक; उपसर्गपूर्वक)
Formअव्ययीभाव/अव्ययवत् प्रयोग; क्रियाविशेषण (adverb: very far)
अतियत्नतःwith great effort
अतियत्नतः:
—
TypeIndeclinable
Rootअति + यत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'with great effort'
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
वैश्यनगरम्a merchants’ town
वैश्यनगरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैश्य + नगर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; 'वैश्यानां नगरम्'
बहुस्त्रीनरसेवितम्frequented by many women and men
बहुस्त्रीनरसेवितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु + स्त्री + नर + सेवित (सेव् धातु → क्त; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: 'बहुभिः स्त्रीभिः नरैः च सेवितम्'
Speaker
Narrator (likely the Purāṇic storyteller; exact speaker not in snippet)
Visual Art Cues
Scene: दीर्घमार्ग-यात्रा पश्चात् दूरात् नगर-दर्शनम्—प्राचीर/गृह-पङ्क्तिः, जनसमूहः, स्त्री-नर-समाकीर्ण मार्गः; नायिका थकितापि आश्वस्ता।
FAQs
After trial, a return toward society and order becomes possible—suggesting the restoring pull of dharma and human support.
No named tīrtha; the verse mentions a vaiśya-nagara (merchant city) without identification.
None.