Adhyaya 1

Verse 1

श्रीगणेशाय नमः श्रीगुरुभ्यो नमः । अथ ब्रह्मोत्तरखंडमारंभः । ॐ नमः शिवाय । ज्योतिर्मात्रस्वरूपाय निर्मलज्ञानचक्षुषे । नमः शिवाय शांताय ब्रह्मणे लिंगमूर्त्तये

ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਣ ਬ੍ਰਹਮੋੱਤਰਖੰਡ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੈ। ਓੰ ਨਮಃ ਸ਼ਿਵਾਯ। ਜੋਤਿ-ਮਾਤ੍ਰ ਸਰੂਪ, ਨਿਰਮਲ ਗਿਆਨ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ, ਲਿੰਗ-ਮੂਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ।

Verse 2

ऋषय ऊचुः । आख्यातं भवता सूत विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम् । समस्ताघहरं पुण्यं समसेन श्रुतं च नः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੂਤ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।”

Verse 3

इदानीं श्रोतुमिच्छामो माहात्म्यं त्रिपुरद्विषः । तद्भक्तानां च माहात्म्यमशेषाघहरं परम्

“ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇ ਵੈਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ—ਜੋ ਪਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਬਾਕੀ ਰਹੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।”

Verse 4

तन्मंत्राणां च माहात्म्यं तथैव द्विजसत्तम । तत्कथायाश्च तद्भक्तेः प्रभावमनुवर्णय

“ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ! ਉਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਕਤੀ (ਭਕਤੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਭੀ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।”

Verse 5

सूत उवाच । एतावदेव मर्त्यानां परं श्रेयः सनातनम् । यदीश्वरकथायां वै जाता भक्तिरहैतुकी

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਰਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਪਰਮ ਤੇ ਸਨਾਤਨ ਸ਼੍ਰੇਯ ਹੈ—ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਥਾ-ਵਾਰਤਾ ਨਾਲ ਨਿਹਕਾਮ ਭਗਤੀ ਉਪਜੇ।

Verse 6

अतस्तद्भक्तिलेशस्य माहात्म्यं वर्ण्यते मया । अपि कल्पायुषा नालं वक्तुं विस्तरतः क्वचित्

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਭਗਤੀ ਦੇ ਇਕ ਰੇਸ਼ੇ ਜਿਹੇ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਕਲਪ ਜਿਤਨੀ ਆਯੁ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।

Verse 7

सर्वेषामपि पुण्यानां सर्वेषां श्रेयसामपि । सर्वेषामपि यज्ञानां जपयज्ञः परः स्मृतः

ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ—ਜਪ-ਯਜਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 8

तत्रादौ जपयज्ञस्य फलं स्वस्त्ययनं महत् । शैवं षडक्षरं दिव्यं मंत्रमाहुर्महर्षयः

ਉਸ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜਪ-ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਹਾਨ ਮੰਗਲਮਈ ਸੁਖ-ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ; ਮਹਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੈਵ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 9

देवानां परमो देवो यथा वै त्रिपुरांतकः । मंत्राणां परमो मंत्रस्तथा शैवः षडक्षरः

ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰਮ ਦੇਵ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ (ਸ਼ਿਵ) ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਪਰਮ ਮੰਤ੍ਰ ਸ਼ੈਵ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ।

Verse 10

एष पंचाक्षरो मंत्रो जप्तॄणां मुक्तिदायकः । संसेव्यते मुनिश्रेष्ठैरशेषैः सिद्धिकांक्षिभिः

ਇਹ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀ-ਕਾਮੀ ਸਾਧਕ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 11

अस्यैवाक्षरमाहात्म्यं नालं वक्तुं चतुर्मुखः । श्रुतयो यत्र सिद्धांतं गताः परमनिर्वृताः

ਇਸੇ ਅੱਖਰ-ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੁਤੀਆਂ ਆਪਣਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਪਾ ਕੇ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 12

सर्वज्ञः परिपूर्णश्च सच्चिदानंदलक्षणः । स शिवो यत्र रमते शैवे पंचाक्षरे शुभे

ਜੋ ਸਰਵਜ੍ਞ ਅਤੇ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਲੱਛਣ ਸਤ-ਚਿਤ-ਆਨੰਦ ਹੈ—ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਉੱਥੇ ਰਮਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਭ ਸ਼ੈਵ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿੱਚ।

Verse 13

एतेन मंत्रराजेन सर्वोपनिषदात्मना । लेभिरे मुनयः सर्वे परं ब्रह्म निरामयम्

ਇਸ ਮੰਤ੍ਰਰਾਜ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਸਭ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਨਿਰਾਮਯ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 14

नमस्कारेण जीवत्वं शिवेऽत्र परमात्मनि । ऐक्यं गतमतो मंत्रः परब्रह्ममयो ह्यसौ

ਨਮਸਕਾਰ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਭਾਵ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਰਬ੍ਰਹਮ-ਮਯ ਹੈ।

Verse 15

भवपाशनिबद्धानां देहिनां हितकाम्यया । आहोंनमः शिवायेति मंत्रमाद्यं शिवः स्वयम्

ਸੰਸਾਰ-ਭਵ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਰੁਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਵਯੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ— ‘ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ’।

Verse 16

किं तस्य बहुभिर्मंत्रैः किं तीर्थैः किं तपोऽध्वरैः । यस्योंनमः शिवायेति मंत्रो हृदयगोचरः

ਜਿਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ‘ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ’ ਮੰਤ੍ਰ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਤਪ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?

Verse 17

तावद्भ्रमंति संसारे दारुणे दुःखसंकुले । यावन्नोच्चारयंतीमं मंत्रं देहभृतः सकृत्

ਜਦ ਤੱਕ ਦੇਹਧਾਰੀ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਸ ਕਠੋਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 18

मंत्राधिराजराजोऽयं सर्ववेदांतशेखरः । सर्वज्ञाननिधानं च सोऽयं चैव षडक्षरः

ਇਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਰਾਜਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਗਿਆਨ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ।

Verse 19

कैवल्यमार्गदीपोऽयमविद्यासिंधुवाडवः । महापातकदावाग्निः सोऽयं मंत्रः षडक्षरः

ਇਹ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੈ; ਅਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅੰਦਰਲੀ ਅੱਗ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦਾਵਾਗਨੀ ਹੈ।

Verse 21

नास्य दीक्षा न होमश्च न संस्कारो न तर्पणम् । न कालो नोपदेशश्च सदा शुचिरयं मनुः

ਇਸ ਮੰਤਰ ਲਈ ਨਾ ਦੀਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਮ; ਨਾ ਸੰਸਕਾਰ, ਨਾ ਤਰਪਣ। ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਲ, ਨਾ ਵਿਸਤਾਰ ਉਪਦੇਸ਼—ਇਹ ਮੰਤਰ ਸਦਾ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।

Verse 22

महापातकविच्छित्त्यै शिव इत्यक्षरद्वयम् । अलं नमस्कियायुक्तो मुक्तये परिकल्पते

ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟਣ ਲਈ ‘ਸ਼ਿ-ਵ’ ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਹੀ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 23

उपदिष्टः सद्गुरुणा जप्तः क्षेत्रे च पावने । सद्यो यथेप्सितां सिद्धिं ददातीति किमद्भुतम्

ਜਦੋਂ ਸਦਗੁਰੂ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਤੀਰਥ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਪਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਇੱਛਿਤ ਸਿੱਧੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭਾ ਕੀ ਹੈ?

Verse 24

अतः सद्गुरुमाश्रित्य ग्राह्योऽयं मंत्रनायकः । पुण्यक्षेत्रेषु जप्तव्यः सद्यः सिद्धिं प्रयच्छति

ਇਸ ਲਈ ਸਦਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤਰ-ਨਾਇਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁੰਨ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜਪ ਕਰੋ; ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਸਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 25

गुरवो निर्मलाः शांताः साधवो मितभाषिणः । कामक्रोधविनिर्मुक्ताः सदाचारा जितेंद्रियाः

ਗੁਰੂ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਸਾਧੂ ਸੁਭਾਉ, ਮਿਤਭਾਸ਼ੀ; ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਦਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ।

Verse 26

एतैः कारुण्यतो दत्तो मंत्रः क्षिप्रं प्रसिद्ध्यति । क्षेत्राणि जपयोग्यानि समासात्कथयाम्यहम्

ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਕਰੁਣਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮੰਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਪ ਲਈ ਯੋਗ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ-ਖੇਤਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 27

प्रयागं पुष्करं रम्यं केदारं सेतुबंधनम् । गोकर्णं नैमिषारण्यं सद्यः सिद्धिकरं नृणाम्

ਪ੍ਰਯਾਗ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਕੇਦਾਰ, ਸੇਤੁਬੰਧਨ, ਗੋਕਰਣ ਅਤੇ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ੍ਯ—ਇਹ ਤੀਰਥ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 28

अत्रानुवर्ण्यते सद्भिरितिहासः पुरातनः । असकृद्वा सकृद्वापि शृण्वतां मंगलप्रदः

ਇੱਥੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਜਾਂ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 29

मथुरायां यदुश्रेष्ठो दाशार्ह इति विश्रुतः । बभूव राजा मतिमान्महोत्साहो महाबलः

ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਯਦੁਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ‘ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ—ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮਹਾਨ ਉਤਸਾਹ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ।

Verse 30

शास्त्रज्ञो नयवाक्छूरो धैर्यवानमितद्युतिः । अप्रधृष्यः सुगंभीरः संग्रामेष्वनिवर्त्तितः

ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਨੀਤੀ-ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰ; ਧੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ। ਅਜਿੱਤ, ਗੰਭੀਰ ਸੁਭਾਵ ਦਾ, ਅਤੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

Verse 31

महारथो महेष्वासो नानाशास्त्रार्थकोविदः । वदान्यो रूपसंपन्नो युवा लक्ष णसंयुतः

ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ। ਦਾਨੀ, ਰੂਪਵਾਨ ਤੇ ਯੁਵਕ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 32

स काशिराजतनयामुपयेमे वराननाम् । कांतां कलावतीं नाम रूपशीलगुणान्विताम्

ਉਸ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ—ਵਰਾਨਨਾ, ਕਾਂਤੀਮਈ—ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਲਾਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਪ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਸੀ।

Verse 33

कृतोद्वाहः स राजेंद्रः संप्राप्य निजमंदिरम् । रात्रौ तां शयनारूढां संगमाय समाह्वयत्

ਵਿਵਾਹ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਨਿਜ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੋਗ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।

Verse 34

सा स्वभर्त्रा समाहूता बहुशः प्रार्थिता सती । न बबंध मनस्तस्मिन्न चागच्छ तदंतिकम्

ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਬਾਰੰਬਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸਤੀ ਇਸ ਵਿਚ ਮਨ ਨਾ ਲਾਈ; ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਈ।

Verse 35

संगमाय यदाहूता नागता निजवल्लभा । बलादाहर्तुकामस्तामुदतिष्ठन्महीपतिः

ਜਦੋਂ ਸੰਯੋਗ ਲਈ ਬੁਲਾਈ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨਾ ਆਈ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਪੂਰਵਕ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ—ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

Verse 36

राज्ञ्युवाच । मा मां स्पृश महाराज कारणज्ञां व्रते स्थिताम् । धर्माधर्मौ विजानासि मा कार्षीः साहसं मयि

ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੋ। ਮੈਂ ਕਾਰਣ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ—ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਅਵਿਵੇਕ ਨਾ ਕਰੋ।

Verse 37

क्वचित्प्रियेण भुक्तं यद्रोचते तु मनीषिणाम् । दंपत्योः प्रीतियोगेन संगमः प्रीतिवर्द्धनः

ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਚਿਕਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 38

प्रियं यदा मे जायेत तदा संगस्तु ते मयि । का प्रीतिः किं सुखं पुंसां बलाद्भोगेन योषिताम्

ਜਦ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਗੇਗਾ, ਤਦ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਲਪੂਰਵਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਪ੍ਰੀਤੀ, ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 39

अप्रीतां रोगिणीं नारीमंतर्वत्नीं धृतव्रताम् । रजस्वलामकामां च न कामेत बलात्पुमान्

ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਅਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਰੋਗੀ ਹੋਵੇ, ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਵੇ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਰਜਸਵਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾਹੀਨ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਖ ਬਲ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਾ ਚਾਹੇ।

Verse 40

प्रीणनं लालनं पोषं रंजनं मार्दवं दयाम् । कृत्वा वधूमुपगमेद्युवतीं प्रेमवान्पतिः । युवतौ कुसुमे चैव विधेयं सुखमिच्छता

ਪ੍ਰੇਮਵਾਨ ਪਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਧੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ, ਲਾਡ ਕਰੇ, ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ, ਰਿਝਾਏ, ਕੋਮਲਤਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦਿਖਾਵੇ; ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਯੁਵਤੀ ਵਧੂ ਕੋਲ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਸੁਖ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਯੁਵਤੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਸਲੂਕ ਕਰੇ।

Verse 41

इत्युक्तोऽपि तया साध्व्या स राजा स्मरविह्वलः । बलादाकृष्य तां हस्ते परिरेभे रिरंसया

ਉਸ ਸਾਧਵੀ ਦੇ ਸਮਝਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ, ਕਾਮ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਰਾਜਾ ਬਲਪੂਰਵਕ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਰਮਣ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗਲਗਾ ਲਿਆ।

Verse 42

तां स्पृष्टमात्रां सहसा तप्तायःपिंडसन्निभाम् । निर्दहंतीमिवात्मानं तत्याज भयविह्वलः

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਉਹ ਤਪੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਰਗੀ ਲੱਗੀ; ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

Verse 43

राजोवाच । अहो सुमहदाश्चर्यमिदं दृष्टं तव प्रिये । कथमग्निसमं जातं वपुः पल्लवकोमलम्

ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ: ਹਾਏ! ਪ੍ਰਿਯੇ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਪੱਲਵ ਵਰਗਾ ਕੋਮਲ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਸਮਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?

Verse 44

इत्थं सुविस्मितो राजा भीतः सा राजवल्लभा । प्रत्युवाच विहस्यैनं विनयेन शुचिस्मिता

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਸੀ। ਰਾਜਵੱਲਭਾ ਨੇ ਮ੍ਰਦੁ ਹਾਸ ਨਾਲ, ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਸਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 45

राज्ञ्युवाच । राजन्मम पुरा बाल्ये दुर्वासा मुनिपुंगवः । शैवीं पंचाक्षरीं विद्यां कारुण्येनोपदिष्टवान्

ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਬਾਲਪਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਮੁਨਿਪੁੰਗਵ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਰੁਣਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੈਵੀਂ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Verse 46

तेन मंत्रानुभावेन ममांगं कलुषोज्झितम् । स्प्रष्टुं न शक्यते पुंभिः सपापैर्देवैवर्जितैः

ਉਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਅੰਗ ਮਲਿਨਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਪੁਰਖ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

Verse 47

त्वया राजन्प्रकृतिना कुलटागणिकादयः । मदिरास्वादनिरता निषेव्यंते सदा स्त्रियः

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਕੁਲਟਾ, ਗਣਿਕਾ ਆਦਿ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਮਦਿਰਾ ਦੇ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 48

न स्नानं क्रियते नित्यं न मंत्रो जप्यते शुचिः । नाराध्यते त्वयेशानः कथं मां स्प्रष्टुमर्हसि

ਤੂੰ ਨਿੱਤ ਸਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਜਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਤੂੰ ਈਸ਼ਾਨ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹਣ ਜੋਗ ਕਿਵੇਂ ਹੈਂ?

Verse 49

राजोवाच तां समाख्याहि सुश्रोणि शैवीं पंचाक्षरीं शुभाम् । विद्याविध्वस्तपापोऽहं त्वयीच्छामि रतिं प्रिये

ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰੀ ਦੱਸ। ਉਸ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।

Verse 50

राज्ञ्युवाच । नाहं तवोपदेशं वै कुर्यां मम गुरुर्भवान् । उपातिष्ठ गुरुं राजन्गर्गं मंत्र विदांवरम्

ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਗੁਰੂ-ਸਮਾਨ ਵੱਡਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੰਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਰੂ ਗਰਗ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ।

Verse 51

सूत उवाच । इति संभाषमाणौ तौ दंपती गर्गसन्निधिम् । प्राप्य तच्चरणौ मूर्ध्ना ववंदाते कृताञ्जली

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਉਹ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਗਰਗ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਆਏ; ਮੱਥਾ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 52

अथ राजा गुरुं प्रीतमभिपूज्य पुनःपुनः । समाचष्ट विनीतात्मा रहस्यात्ममनोरथम्

ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਵਾਰੰਵਾਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਨਿਮਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਗੁਪਤ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।

Verse 53

राजोवाच । कृतार्थं मां कुरु गुरो संप्राप्तं करुणार्द्रधीः । शैवीं पंचाक्षरीं विद्यामुपदेष्टुं त्वमर्हसि

ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਗੁਰੂਦੇਵ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਕਰੋ। ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਨਰਮ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੈਵ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।

Verse 54

अनाज्ञातं यदाज्ञातं यत्कृतं राजकर्मणा । तत्पापं येन शुद्ध्येत तन्मंत्रं देहि मे गुरो

ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਗੁਰੂਦੇਵ, ਉਹ ਦੋਸ਼ ਜਿਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮੰਤਰ ਮੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Verse 55

एवमभ्यर्थितो राज्ञा गर्गो ब्राह्मणपुंगवः । तौ निनाय महापुण्यं कालिंद्यास्तटमुत्तमम्

ਰਾਜੇ ਦੀ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਰਗ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਕਾਲਿੰਦੀ (ਯਮੁਨਾ) ਦੇ ਉੱਤਮ ਤਟ—ਮਹਾਂ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ—ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।

Verse 56

तत्र पुण्यतरोर्मूले निषण्णोऽथ गुरुः स्वयम् । पुण्यतीर्थजले स्नातं राजानं समुपोषितम्

ਉੱਥੇ ਪੁੰਨ-ਵ੍ਰਿਖ਼ ਦੇ ਮੂਲ ਹੇਠ ਗੁਰੂ ਆਪ ਬੈਠ ਗਏ। ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਧਾਰ ਕੇ ਰਾਜਾ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 57

प्राङ्मुखं चोपवेश्याथ नत्वा शिवपदाम्बुजम् । तन्मस्तके करं न्यस्य ददौ मंत्रं शिवात्मकम्

ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ-ਸਵਰੂਪ ਮੰਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।

Verse 58

तन्मंत्रधारणादेव तद्गुरोर्हस्तसंगमात् । निर्ययुस्तस्य वपुषो वायसाः शतकोटयः

ਉਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਕਾਂਵਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜ ਝੁੰਡ ਨਿਕਲ ਪਏ।

Verse 59

ते दग्धपक्षाः क्रोशंतो निपतंतो महीतले । भस्मीभूतास्ततः सर्वे दृश्यंते स्म सहस्रशः

ਉਹ ਸੜੇ ਪੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਂ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।

Verse 60

दृष्ट्वा तद्वायसकुलं दह्यमानं सुविस्मितौ । राजा च राजमहिषी तं गुरुं पर्यपृच्छताम्

ਉਹ ਕਾਂਵਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਸੜਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਜਮਹਿਸ਼ੀ ਅਤਿ ਵਿਸਮਿਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

Verse 61

भगवन्निदमाश्चर्यं कथं जातं शरीरतः । वायसानां कुलं दृष्टं किमेतत्साधु भण्यताम्

ਹੇ ਭਗਵਨ! ਇਹ ਅਤਿ ਅਚੰਭਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਕਾਂਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੁਲ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਯਥਾਰਥ ਦੱਸੋ।

Verse 62

श्रीगुरुरुवाच राजन्भवसहस्रेषु भवता परिधावता । संचितानि दुरन्तानि संति पापान्यनेकशः

ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ; ਅਨੇਕਾਂ ਪਾਪ, ਜੋ ਮੁਕਣ ਔਖੇ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

Verse 63

तेषु जन्मसहस्रेषु यानि पुण्यानि संति ते । तेषामाधिक्यतः क्वापि जायते पुण्ययोनिषु

ਉਹਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਪੁੰਨ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਜੀਵ ਕਿਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪੁੰਨਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 64

तथा पापीयसीं योनिं क्वचित्पापेन गच्छति । साम्ये पुण्यान्ययोश्चैव मानुषीं योनिमाप्तवान्

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਜੀਵ ਪਾਪੀ ਯੋਨੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੋਵੇਂ ਸਮਾਨ ਹੋਣ, ਤਦ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 66

कोटयो ब्रह्महत्यानामगम्यागम्यकोटयः । स्वर्णस्तेयसुरापानभ्रूणहत्या दिकोटयः । भवकोटिसहस्रेषु येऽन्ये पातकराशयः

ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ, ਅਗਮ੍ਯ-ਗਮ੍ਯ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਉਣ, ਮਦਿਰਾਪਾਨ, ਭ੍ਰੂਣਹਤਿਆ ਆਦਿ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਤਕਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਜੋ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।

Verse 67

क्षणाद्भस्मीभवंत्येव शैवे पंचाक्षरे धृते । आसंस्तवाद्य राजेंद्र दग्धाः पातककोटयः

ਸ਼ੈਵ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰਾਖ ਹੋ ਕੇ ਸੜ ਗਈਆਂ ਹਨ।

Verse 68

अनया सह पूतात्मा विहरस्व यथासुखम् । इत्याभाष्य मुनिश्रेष्ठस्तं मंत्रमुपदिश्य च

“ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ਿਆ।

Verse 69

शैवी पंचाक्षरी विद्या यदा ते हृदयं गता । अघानां कोटयस्त्वत्तः काकरूपेण निर्गताः

ਜਦੋਂ ਸ਼ੈਵੀ ਪੰਚਾਕਸ਼ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਕਾਂਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ।

Verse 70

ततः स्वभवनं प्राप्य रेजतुःस्म महाद्युती राजा दृढं समाश्लिष्य पत्नीं चन्दनशीतलाम् । संतोषं परमं लेभे निःस्वः प्राप्य यथा धनम्

ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਚਮਕ ਉਠੇ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਚੰਦਨ ਵਰਗੀ ਠੰਢੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸੰਤੋਖ ਪਾਇਆ—ਜਿਵੇਂ ਨਿਧਨ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।

Verse 71

अशेषवेदोपनिषत्पुराणशास्त्रावतंसोऽयमघांतकारी । पंचाक्षरस्यैव महाप्रभावो मया समासात्कथितो वरिष्ठः

ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਭ ਵੇਦਾਂ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪੰਚਾਕਸ਼ਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੀ ਮੈਂ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 120

तस्मात्सर्वप्रदो मंत्रः सोऽयं पञ्चाक्षरः स्मृतः । स्त्रीभिः शूद्रैश्च संकीर्णैर्धार्यते मुक्तिकांक्षिभिः

ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਵਰ ਦਾਤਾ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ‘ਪੰਚਾਕਸ਼ਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਅਤੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਜਪਣ।