Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

Devanagari script

पुरुषाणां त्रयीं ध्यात्वा स्नानं कुर्याद्यथाविधि । दशाक्षरेण मन्त्रेण ये पिबन्ति जलं नराः

Transliteration

puruṣāṇāṃ trayīṃ dhyātvā snānaṃ kuryādyathāvidhi | daśākṣareṇa mantreṇa ye pibanti jalaṃ narāḥ

Translation

ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰੈਈ ਵੇਦ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਨਰ ਦਸ਼ਾਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਲ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮਸੰਮਤ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Word by Word

• पुरुषाणाम्: of men
• पुरुषाणाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), बहुवचनम्

• त्रयीम्: the triad / the Vedic triad
• त्रयीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रयी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• ध्यात्वा: having meditated (upon)
• ध्यात्वा: Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया—‘having meditated’

• स्नानम्: bath
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• कुर्यात्: should do/perform
• कुर्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• यथा: according as
• यथा: Adverbial (Avyaya)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/उपमानवाचक-अव्ययम् (as/according to)

• विधि: rule/ritual procedure
• विधि: Adverbial complement (Upapada)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म) एकवचनम्; अव्ययीभाव-समासे पूर्वपदम् (यथाविधि)

• दशाक्षरेण: with the ten-syllabled
• दशाक्षरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: दशाक्षर (प्रातिपदिक) < दश + अक्षर
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; विशेषणम्—मन्त्रेण

• मन्त्रेण: by/with a mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्धसूचक-यत्-प्रत्ययः (relative pronoun)

• पिबन्ति: drink
• पिबन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• नराः: men
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Speaker

Deductively: Purāṇic narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha (implied)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: narādhipa (king)

Visual Art Cues

Scene: At dawn on a river ghāṭa, male pilgrims stand waist-deep, eyes closed in contemplation of the Vedas; then they cup water in their palms and sip while softly uttering a ten-syllable mantra.

Characters & Entities

• Trayī (three Vedas)
• Snāna
• Daśākṣara-mantra
• Tīrtha-jala (sacred water)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Outer purification (snāna) is strengthened by inner recollection of sacred knowledge (Trayī) and mantra-disciplined conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā Khaṇḍa tīrtha whose water is ritually drunk with a daśākṣara mantra after prescribed bathing.

What ritualistic prescription is mentioned?

Meditate on the Trayī, bathe according to rule, and drink the tīrtha water while reciting a ten-syllabled (daśākṣara) mantra.