Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 28
Rishi: Traditionally assigned within Agni-hymnic strata; specific ṛṣi ascription for VS 12.28 requires concordance with the underlying Ṛgvedic source-hymn.
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; to be confirmed by RV source-metre)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वाम॑ग्ने॒ यज॑माना॒ अनु॒ द्यून् विश्वा॒ वसु॑ दधिरे॒ वार्या॑णि । त्वया॑ स॒ह द्रवि॑णमि॒च्छमा॑ना व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः
Transliteration
tvā́m agne yájāmānā ánu dyū́n víśvā vásu dadhire vā́ryāṇi | tváyā sahá dráviṇam icchámānā vrajáṃ gómantam uśíjo ví vavruḥ ||
Translation
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਯਜਮਾਨ ਤੇਰਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਸੂ—ਵਰਣੀਯ (ਚੁਣੇ ਹੋਏ) ਧਨ—ਸੰਚਿਤ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦ੍ਰਵਿਣ (ਸੰਪੱਤੀ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ਼ਿਜ (ਉਤਸੁਕ ਉਪਾਸਕ) ਗੋਮੰਤ ਵ੍ਰਜ (ਗੋਸ਼ਾਲਾ/ਪਸ਼ੂ-ਵਾਟਾ) ਵੱਲ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ।
Padapatha (Word Analysis)
त्वाम् । अग्ने । यजमानाः । अनु । द्यून् । विश्वा । वसूनि । दधिरे । वार्याणि । त्वया । सह । द्रविणम् । इच्छमानाः । व्रजम् । गो-मतम् । उशिजः । वि । वव्रुः
Word by Word
त्वाम्you (as object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यजमानाःthe sacrificers
यजमानाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक; √यज्)
अनुafter, following
अनु:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनु
द्यून्days
द्यून्:
कर्म (काल-परिमाण/अवधि)
TypeNoun
Rootद्यु (प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
वसूनिgoods, riches
वसूनि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
दधिरेhave placed/established; have bestowed
दधिरे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (दधि-; आत्मनेपद)
वार्याणिvaluable things, desirable boons
वार्याणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवार्य (प्रातिपदिक; √वृ/√वर् ‘to choose’ → ‘choice/valuable’)
त्वयाwith you / by you
त्वया:
करण
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहtogether with
सह:
(सहकारक-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह
द्रविणम्wealth
द्रविणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
इच्छमानाःdesiring
इच्छमानाः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√इष्/√इच्छ् (इच्छ्) + शानच्
व्रजम्cattle-pen, enclosure
व्रजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
गोमन्तम्rich in cows
गोमन्तम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootगोमन्त् (प्रातिपदिक)
उशिजःthe eager/zealous ones (worshippers/priests)
उशिजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउशिज् (प्रातिपदिक)
विapart, widely, forth
वि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि
वव्रुःhave chosen/selected; have sought
वव्रुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृ (वव्रु-; परस्मैपद)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes