त्रिपुरदीक्षाविधानम् — Tripura Dīkṣā: Prescriptive Procedure (Chapter on the Ordinance of Initiation)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । असृजच्च महातेजाः पुरुषं स्वात्मसंभवम् । एकं मायामयं तेषां धर्मविघ्नार्थमच्युतः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਚ੍ਯੁਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਮਾਇਆ-ਮਯ ਇਕ ਪੁਰਖ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮਕਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਜਾਵੇ।

Verse 2

मुंडिनं म्लानवस्त्रं च गुंफिपात्रसमन्वितम् । दधानं पुंजिकां हस्ते चालयंतं पदेपदे

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡਿਤ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਫਿੱਕੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਤਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਪੋਟਲੀ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾਂਦਾ ਚੱਲਦਾ ਸੀ।

Verse 3

वस्त्रयुक्तं तथा हस्तं क्षीयमाणं मुखे सदा । धर्मेति व्याहरंतं हि वाचा विक्लवया मुनिम्

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਿਹਰਾ ਸਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦਾ; ਅਤੇ ਕੰਬਦੀ, ਬੇਚੈਨ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕੇਵਲ “ਧਰਮ” ਹੀ ਉਚਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

Verse 4

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे सनत्कुमारपाराशर्य संवादे त्रिपुरदीक्षाविधानं नाम चतुर्थोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰੁਦ੍ਰਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਯੁੱਧਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਨਤਕੁਮਾਰ–ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯ ਸੰਵਾਦ ਅੰਦਰ “ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ-ਵਿਧਾਨ” ਨਾਮਕ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 5

अरिहन्नच्युतं पूज्यं किं करोमि तदादिश । कानि नामानि मे देव स्थानं वापि वद प्रभो

ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਅਚ੍ਯੁਤ! ਹੁਕਮ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ।

Verse 6

इत्येवं भगवान्विष्णुः श्रुत्वा तस्य शुभं वचः । प्रसन्नमानसो भूत्वा वचनं चेदमब्रवीत्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 7

विष्णुरुवाच । यदर्थं निर्मितोऽसि त्वं निबोध कथयामि ते । मदंगज महाप्राज्ञ मद्रूपस्त्वं न संशयः

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ্ঞ! ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 8

ममांगाच्च समुत्पन्नो मत्कार्यं कर्तुमर्हसि । मदीयस्त्वं सदा पूज्यो भविष्यति न संशयः

ਮੇਰੇ ਹੀ ਅੰਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਦਾ ਪੂਜਣਯੋਗ ਰਹੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 9

अरिहन्नाम ते स्यात्तु ह्यन्यानि न शुभानि च । स्थानं वक्ष्यामि ते पश्चाच्छृणु प्रस्तुतमादरात्

ਤੇਰਾ ਨਾਮ ‘ਅਰਿਹਨ’ ਹੋਵੇਗਾ; ਹੋਰ ਨਾਮ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਥਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹੁਣ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਣ।

Verse 10

मायिन्मायामयं शास्त्रं तत्षोडशसहस्रकम् । श्रौतस्मार्तविरुद्धं च वर्णाश्रम विवर्जितम्

ਹੇ ਮਾਇਆਵੀ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮਾਇਆ-ਮਯ ਹੈ—ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੌਤ-ਸਮਾਰਤ ਵਿਧਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਣ-ਆਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

Verse 11

अपभ्रंशमयं शास्त्रं कर्मवादमयं तथा । रचयेति प्रयत्नेन तद्विस्तारो भविष्यति

ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਕਰਮਵਾਦ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਰਚ; ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਧੇਗਾ।

Verse 12

ददामि तव निर्माणे सामर्थ्यं तद्भविष्यति । माया च विविधा शीघ्रं त्वदधीना भविष्यति

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਬਹੁ-ਰੂਪੀ ਮਾਇਆ ਵੀ ਛੇਤੀ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।

Verse 13

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य हरेश्च परमात्मनः । नमस्कृत्य प्रत्युवाच स मायी तं जनार्दनम्

ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਇਆ-ਧਾਰੀ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 14

मुण्ड्युवाच । यत्कर्तव्यं मया देव द्रुतमादिश तत्प्रभो । त्वदाज्ञयाखिलं कर्म सफलश्च भविष्यति

ਮੁੰਡੀਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਦੇਸ਼ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਰ ਕਰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਕੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।

Verse 15

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा पाठयामास शास्त्रं मायामयं तथा । इहैव स्वर्गनरकप्रत्ययो नान्यथा पुनः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ-ਮਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਸੁਰਗ ਤੇ ਨਰਕ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਇਸੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਹੀਂ।

Verse 16

तमुवाच पुनर्विष्णुः स्मृत्वा शिवपदांबुजम् । मोहनीया इमे दैत्याः सर्वे त्रिपुरवासिनः

ਤਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ—“ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ।”

Verse 17

कार्यास्ते दीक्षिता नूनं पाठनीयाः प्रयत्नतः । मदाज्ञया न दोषस्ते भविष्यति महामते

ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।

Verse 18

धर्मास्तत्र प्रकाशन्ते श्रौतस्मार्त्ता न संशयः । अनया विद्यया सर्वे स्फोटनीया ध्रुवं यते

ਉੱਥੇ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਯਤੀ, ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਸਭ ਬੰਧਨ ਤੇ ਆਵਰਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 19

गंतुमर्हसि नाशार्थं मुण्डिंस्त्रिपुरवासिनाम् । तमोधर्मं संप्रकाश्य नाशयस्व पुरत्रयम्

ਤੁਹਾਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਾਮਸਿਕ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੋ।

Verse 20

ततश्चैव पुनर्गत्वा मरुस्थल्यां त्वया विभो । स्थातव्यं च स्वधर्मेण कलिर्यावत्समा व्रजेत्

ਹੇ ਵਿਭੂ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਲਯੁਗ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 21

प्रवृत्ते तु युगे तस्मिन्स्वीयो धर्मः प्रकाश्यताम् । शिष्यैश्च प्रतिशिष्यैश्च वर्तनीयस्त्वया पुनः

ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੁਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਪਵੇ, ਤਦ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਉਣਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਣਾ ਹੈ।

Verse 22

मदाज्ञया भवद्धर्मो विस्तारं यास्यति ध्रुवम् । मदनुज्ञापरो नित्यं गतिं प्राप्स्यसि मामकीम्

ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਫੈਲੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਅਨੁਮਤੀ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਸ਼ਠ ਰਹਿ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹੀ ਗਤੀ—ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਪਦ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।

Verse 23

एवमाज्ञा तदा दत्ता विष्णुना प्रभविष्णुना । शासनाद्देवदेवस्य हृदा त्वंतर्दधे हरिः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਦੋਂ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਰੀ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 24

ततस्स मुंडी परिपालयन्हरेराज्ञां तथा निर्मितवांश्च शिष्यान् । यथास्वरूपं चतुरस्तदानीं मायामयं शास्त्रमपाठयत्स्वयम्

ਫਿਰ ਮੁੰਡੀ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਬਣਾਏ। ਤਦ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਯੋਗ ਮਾਇਆਮਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

Verse 25

यथा स्वयं तथा ते च चत्वारो मुंडिनः शुभाः । नमस्कृत्य स्थितास्तत्र हरये परमात्मने

ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਮੁੰਡੀਨ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।

Verse 26

हरिश्चापि मुनेस्तत्र चतुरस्तांस्तदा स्वयम् । उवाच परमप्रीतश्शिवाज्ञापरिपालकः

ਉਥੇ ਹਰੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 27

यथा गुरुस्तथा यूयं भविष्यथ मदाज्ञया । धन्याः स्थ सद्गतिमिह संप्राप्स्यथ न संशयः

ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋ; ਇਥੇ ਹੀ ਸਦਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 28

चत्वारो मुंडिनस्तेऽथ धर्मं पाषंडमाश्रिताः । हस्ते पात्रं दधानाश्च तुंडवस्त्रस्य धारकाः

ਫਿਰ ਚਾਰ ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸਨ, ਜੋ ‘ਧਰਮ’ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਪਾਖੰਡੀ ਮਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਰੱਖਦੇ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਕਪੜਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ।

Verse 29

मलिनान्येव वासांसि धारयंतो ह्यभाषिणः । धर्मो लाभः परं तत्त्वं वदंतस्त्वतिहर्षतः

ਉਹ ਮੈਲੇ ਕੱਪੜੇ ਹੀ ਪਹਿਨਦੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬੋਲਦੇ। ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ: ‘ਧਰਮ ਹੀ ਸੱਚਾ ਲਾਭ ਹੈ; ਉਹੀ ਪਰਮ ਤੱਤ ਹੈ।’

Verse 30

मार्जनीं ध्रियमाणाश्च वस्त्रखंडविनिर्मिताम् । शनैः शनैश्चलन्तो हि जीवहिंसाभयाद्ध्रुवम्

ਫਟੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਝਾੜੂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਜੀਵ-ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚਲਦੇ ਸਨ।

Verse 31

ते सर्वे च तदा देवं भगवंतं मुदान्विताः । नमस्कृत्य पुनस्तत्र मुने तस्थुस्तदग्रतः

ਤਦ ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਓਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।

Verse 32

हरिणा च तदा हस्ते धृत्वा च गुरवेर्पिताः । अभ्यधायि च सुप्रीत्या तन्नामापि विशेषतः

ਤਦ ਹਰਿ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਧਾ ਸਹਿਤ ਉਚਾਰੇ।

Verse 33

यथा त्वं च तथैवैते मदीया वै न संशयः । आदिरूपं च तन्नाम पूज्यत्वात्पूज्य उच्यते

ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹਨ—ਬਿਨਾ ਸ਼ੱਕ ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਆਦਿਰੂਪ’ ਹੈ; ਅਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ‘ਪੂਜ੍ਯ’ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 34

ऋषिर्यतिस्तथा कीर्यौपाध्याय इति स्वयम् । इमान्यपि तु नामानि प्रसिद्धानि भवंतु वः

ਉਹ ਆਪ ਹੀ ‘਋ਸ਼ਿ’, ‘ਯਤੀ’, ‘ਕੀਰ’ ਅਤੇ ‘ਉਪਾਧਿਆਇ’ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਰਤਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਣ।

Verse 35

ममापि च भवद्भिश्च नाम ग्राह्यं शुभं पुनः । अरिहन्निति तन्नामध्येयं पापप्रणाशनम्

ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਨਾਮ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ। ‘ਅਰਿਹਨ’—ਇਹੀ ਉਹ ਨਾਮ ਹੈ; ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 36

भवद्भिश्चैव कर्तव्यं कार्यं लोकसुखावहम् । लोकानुकूलं चरतां भविष्यत्युत्तमा गतिः

ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਲੋਕ-ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਲੇ ਕਰਮ ਕਰੋ। ਜੋ ਲੋਕ ਲੋਕ-ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਗਤੀ—ਮੁਕਤੀ—ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । ततः प्रणम्य तं मायी शिष्ययुक्तस्स्वयं तदा । जगाम त्रिपुरं सद्यः शिवेच्छाकारिणं मुमा

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤਦ ਉਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੁਰੰਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 38

प्रविश्य तत्पुरं तूर्णं विष्णुना नोदितो वशी । महामायाविना तेन ऋषिर्मायां तदाकरोत्

ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਰਿਸ਼ੀ ਤਦ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਮਹਾਮਾਇਆ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਮਾਇਆ ਪਸਾਰ ਦਿੱਤੀ।

Verse 39

नगरोपवने कृत्वा शिष्यैर्युक्तः स्थितितदा । मायां प्रवर्तयामास मायिनामपि मोहिनीम्

ਤਦ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਟਿਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਸੀ ਮੋਹਣੀ ਮਾਇਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਚਲਾਈ ਜੋ ਮਾਇਆਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲਵੇ।

Verse 40

शिवार्चनप्रभावेण तन्माया सहसा मुने । त्रिपुरे न चचालाशु निर्विण्णोभूत्तदा यतिः

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਇਆ ਅਚਾਨਕ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਗਈ; ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਨਾ ਹਿੱਲੀ। ਤਦ ਉਹ ਯਤੀ ਤੁਰੰਤ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 41

अथ विष्णुं स सस्मार तुष्टाव च हृदा बहु । नष्टोत्साहो विचेतस्को हृदयेन विदूयता

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਨ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 42

तत्स्मृतस्त्वरितं विष्णुस्सस्मार शंकरं हृदि । प्राप्याज्ञां मनसा तस्य स्मृतवान्नारदं द्रुतम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੌਰਨ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

Verse 43

स्मृतमात्रेण विष्णोश्च नारदस्समुपस्थितः । नत्वा स्तुत्वा पुरस्तस्य स्थितोभूत्सांजलिस्तदा

ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕੇਵਲ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੀ ਨਾਰਦ ਤੁਰੰਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।

Verse 44

अथ तं नारदं प्राह विष्णुर्मुनिमतां वरः । लोकोपकारनिरतो देवकार्यकरस्सदा

ਫਿਰ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰਤ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਸਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

Verse 45

शिवाज्ञयोच्यते तात गच्छ त्वं त्रिपुरं द्रुतम् । ऋषिस्तत्र गतः शिष्यैर्मोहार्थं तत्सुवासिनाम्

ਪਿਆਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 46

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य नारदो मुनिसत्तमः । गतस्तत्र द्रुतं यत्र स ऋषिर्मायिनां वरः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰਦ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ—ਮਾਇਆ ਦੇ ਧਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਅਗੇਵਾਨ—ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

Verse 47

नारदोऽपि तथा मायी नियोगान्मायिनः प्रभोः । प्रविश्य तत्पुरं तेन मायिना सह दीक्षितः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਦ ਵੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਅਧੀਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮਾਇਆ-ਧਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਮਾਇਆਵੀ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੀਖ਼ਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 48

ततश्च नारदो गत्वा त्रिपुराधीशसन्निधौ । क्षेमप्रश्नादिकं कृत्वा राज्ञे सर्वं न्यवेदयत्

ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਧੀਸ਼ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਗਿਆ। ਖੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਆਦਿ ਪੁੱਛ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ।

Verse 49

नारद उवाच कश्चित्समागतश्चात्र यतिर्धर्मपरायणः । सर्वविद्याप्रकृष्टो हि वेदविद्यापरान्वितः

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਯਤੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਇਣ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੇਦ-ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ।

Verse 50

दृष्ट्वा च बहवो धर्मा नैतेन सदृशाः पुनः । वयं सुदीक्षिताश्चात्र दृष्ट्वा धर्मं सनातनम्

ਬਹੁਤੇ ਧਰਮ-ਮਾਰਗ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਇਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸੁਦੀਖ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 51

तवेच्छा यदि वर्तेत तद्धर्मे दैत्यसत्तम । तद्धर्मस्य महाराज ग्राह्या दीक्षा त्वया पुनः

ਹੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਧਰਮ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸੇ ਧਰਮ ਦੀ ਦੀਖ਼ਿਆ ਤੂੰ ਮੁੜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ।

Verse 52

सनत्कुमार उवाच । तदीयं स वचः श्रुत्वा महदर्थसुगर्भितम् । विस्मितो हृदि दैत्येशो जगौ तत्र विमोहितः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਗਹਿਰੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਪਿਆ।

Verse 53

नारदो दीक्षितो यस्माद्वयं दीक्षामवाप्नुमः । इत्येवं च विदित्वा वै जगाम स्वयमेव ह

“ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਰਦ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੀ ਦੀਕਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।” ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 54

तद्रूपं च तदा दृष्ट्वा मोहितो मायया तथा । उवाच वचनं तस्मै नमस्कृत्य महात्मने

ਉਹ ਰੂਪ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

Verse 55

त्रिपुराधिप उवाच । दीक्षा देया त्वया मह्यं निर्मलाशय भो ऋषे । अहं शिष्यो भविष्यामि सत्यं सत्यं न संशयः

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਧਿਪ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਆਸ਼ਯ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੀਕਸ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਬਣਾਂਗਾ—ਸੱਚ, ਸੱਚ; ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 56

इत्येवं तु वचः श्रुत्वा दैत्यराजस्य निर्मलम् । प्रत्युवाच सुयत्नेन ऋषिस्स च सनातनः

ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਬਚਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਨਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।

Verse 57

मदीया करणीया स्याद्यद्याज्ञा दैत्यसत्तम । तदा देया मया दीक्षा नान्यथा कोटियत्नतः

ਹੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਤੂੰ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਵੇਂ, ਤਦ ਹੀ ਮੈਂ ਦীক্ষਾ ਦਿਆਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਜਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 58

इत्येवं तु वचः श्रुत्वा राजा मायामयोऽभवत् । उवाच वचनं शीघ्रं यतिं तं हि कृतांजलिः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਨੋਂ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਯਤੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਿਹਾ।

Verse 59

दैत्य उवाच । यथाज्ञां दास्यसि त्वं च तत्तथैव न चान्यथा । त्वदाज्ञां नोल्लंघयिष्ये सत्यं सत्यं न संशयः

ਦੈਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁਕਮ ਤੁਸੀਂ ਦਿਓਗੇ, ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਸੱਚ, ਸੱਚ—ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

Verse 60

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य त्रिपुराधीशितुस्तदा । दूरीकृत्य मुखाद्वस्त्रमुवाच ऋषिसत्तमः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤਦ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਕਪੜਾ ਹਟਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।

Verse 61

दीक्षां गृह्णीष्व दैत्येन्द्र सर्वधर्मोत्तमोत्तमाम् । ददौ दीक्षाविधानेन प्राप्स्यसि त्वं कृतार्थताम्

ਹੇ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ! ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਇਹ ਦੀਕਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ। ਦੀਕਸ਼ਾ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਦੀਕਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।

Verse 62

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा स तु मायावी दैत्यराजाय सत्वरम् । ददौ दीक्षां स्वधर्मोक्तां तस्मै विधिविधानतः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਮਾਇਆਵੀ ਨੇ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਦੀਕਸ਼ਾ, ਪੂਰੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

Verse 63

दैत्यराजे दीक्षिते च तस्मिन्ससहजे मुने । सर्वे च दीक्षिता जातास्तत्र त्रिपुरवासिनः

ਜਦੋਂ ਉਸ ਸਹਜ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ ਨੂੰ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਵੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 64

मुनेः शिष्यैः प्रशिष्यैश्च व्याप्तमासीद्द्रुतं तदा । महामायाविनस्तत्तु त्रिपुरं सकलं मुने

ਤਦ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ—ਮਹਾਮਾਇਆ ਦੇ ਨਿਪੁਣ—ਨੇ ਸਾਰੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪ ਲਿਆ।