Dashati 11
Pavamāna Soma’s purifying flow as a bestower of treasure, strength, and ordered abundance
Soma Pavamāna
Bright driving and expansive—suited to the surging ‘flow’ imagery of Pavamāna
R̥ṣi attribution is not fixed from the provided inputs; the selections reflect a mixed thematic cluster typical of Sāmavedic arrangement (pavamāna core with allied Aindra/Āpas verses).
ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਿਸ਼ਠ (ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਯਜ્ઞ-ਰੂਪ) ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਯਜ्ञ-ਉਪਕਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਰਾਯਸ (ਧਨ-ਸੰਪਦਾ), ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਬਲ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰ (ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸਰਬਭੌਮਤਾ) ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਜਲ–ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਧਾਰਾਂ ਜਦੋਂ ਗਰਤ (ਪਾਤ੍ਰ/ਆਸਰਾ) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸੋਮ-ਧਾਰ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਅਤੇ ਵਰੁਣ-ਸਮ ਨਿਯਮਿਤ, ਤ-ਅਨੁਕੂਲ ਵਹਾਵ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੇ।
Mantras
Mantra 1
अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गोषिणमवावशंत वाणीः वना वसानो वरुणो न सिन्धूर्वि रत्नधा दयते वार्याणि
ਤਿੰਨ-ਪਿੱਠਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ, ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਧਾਮ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਵਾਣੀਆਂ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ; ਵਨ-ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ, ਸਿੰਧੂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਵਾਹਮਾਨ—ਰਤਨਧਾ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਰ੍ਯ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਵੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
शूरग्रामः सर्ववीरः सहावान्जेता पवस्व सनिता धनानि तिग्मायुधः क्षिप्रधन्वा समत्स्वषाढः साह्वान्पृतनासु शत्रून्
ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ, ਸਰਬ-ਵੀਰ, ਸਹਾਵਾਨ, ਜੇਤੂ—ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿ; ਧਨ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ, ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
Mantra 3
उरुगव्यूतिरभयानि कृण्वन्त्समीचीने आ पवस्वा पुरन्धी अपः सिषासन्नुषसः स्वा3र्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान्
ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਤੀ ਵਾਲਾ, ਨਿਡਰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਹੇ ਪੁਰੰਧੀ ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਵਹਿ ਆ; ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰਾਹੇ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਸਵਰਗੀ ਉਸ਼ਾਵਾਂ (ਲਿਆਉਂਦਾ); ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਕਰਦਾ, ਸਾਨੂੰ ਬਲ ਦੇ ਵਾਜ (ਇਨਾਮ) ਬਖ਼ਸ਼।
Frequently Asked Questions
It celebrates Soma as he is purified and set in right flow, and it asks that this sanctified power return to the sacrificer as wealth, strength, and protective authority (kṣatra).
In Sāmavedic ritual reading it points to Soma’s threefold ritual context—especially the repeated pressings/chant structures—highlighting his strength and completeness in the sacrifice.
The flowing waters and rain imagery mirror the soma-stream: both move, gather, and settle into a receptacle (garta/vessels), expressing purification, containment, and abundance in ritual form.