Dashati 8
Soma Pavamāna’s self-purification and forward rush through the woollen filter, becoming an effective oblation that draws Indra and grants ‘svar’ (heaven/light).
Soma Pavamāna
Brisk surging and triumphant—matching the imagery of rushing waves and resonant sound.
The individual ṛṣi is not provided in the input; the verses belong to the broader RV Soma-pavamāna stream commonly associated with pavamāna seer traditions rather than a single explicitly named family here.
ਸੋਮ ਪਵਮਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਲੀ ਦੇ ਛਾਣਣੇ ਵਿਚੋਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਵਿਸ/ਆਹੁਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰਾਹਕ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਛਾਣਨ ਦੀ ਗਤੀ, ਗੂੰਜਦਾ ਨਾਦ ਅਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ-ਗਾਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ‘ਸਵਰ’ (ਸੁਰਗ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਦਾ ਲੱਭਣਹਾਰ ਬਣ ਕੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਬਲ, ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਾਣੀ/ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੇ ਸੱਤ-ਪੱਖੀ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖੀ ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਸਵੀਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੇਤੂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
इन्द्रमच्छ सुता इमे वृषणं यन्तु हरयः श्रुष्टे जातास इन्दवः स्वर्विदः
ਇਹ ਪਿਸ਼ਿਤ ਸੋਮ-ਰਸ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਵਣ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਵੱਲ; ਹਰੀ (ਬੇ) ਘੋੜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ। ਸ਼੍ਰੁਸ਼ਟੀ (ਆਗਿਆ-ਪਾਲਨਾ) ਲਈ ਜੰਮੇ ਇਹ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦੇ ਖੋਜੀ ਹਨ।
Mantra 2
प्र धन्वा सोम जागृविरिन्द्रायेन्दो परि स्रव द्युमन्तं शुष्ममा भर स्वर्विदम्
ਹੇ ਸੋਮ, ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿ; ਇੰਦਰ ਲਈ, ਹੇ ਇੰਦੂ, ਪਰਿ-ਸ੍ਰਵ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿ। ਦਿਉਮੰਤ ਸ਼ੁਸ਼ਮ (ਤੇਜਸਵੀ ਵੀਰਯ) ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਸ੍ਵਰਵਿਦ—ਸਵਰਗ-ਵਿਜੈ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਲ (ਯਜਮਾਨ ਲਈ) ਧਾਰਨ ਕਰ।
Mantra 3
सखाय आ नि षीदत पुनानाय प्र गायत शिशुं न यज्ञैः परि भूषत श्रिये
ਹੇ ਸਖਾਓ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠੋ (ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ); ਪੁਨਾਨ/ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਲਈ ਪ੍ਰ-ਗਾਯਤ—ਗਾਇਨ ਕਰੋ। ਯਜ्ञਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਸਜਾਓ—ਸ਼੍ਰਿਯੇ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ)।
Mantra 4
तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत शिशुं न हव्यैः स्वदयन्त गूर्तिभिः
ਹੇ ਸਖਾਓ, ਮਦ (ਉਤਸਾਹ) ਲਈ ਪੁਨਾਨ/ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਨੂੰ ਅਭਿ-ਗਾਯਤ—ਗਾਇਨ ਕਰੋ। ਹਵਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠਾ ਕਰੋ; ਗੂਰਤਿਭਿਃ—ਗੰਭੀਰ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾਓ।
Mantra 5
प्राणा शिशुर्महीनां हिन्वन्नृतस्य दीधितिम् विश्वा परि प्रिया भुवदध द्विता
ਵੱਡੇ (ਯਜਨ-ਕਰਮਾਂ) ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ-ਸਰੂਪ ਸ਼ਿਸ਼ੁ, ਤ ਦੀ ਦੀਧਿਤਿ (ਤੇਜ ਦੀ ਕਿਰਣ) ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਪ੍ਰਿਯ (ਅਨੁਕੂਲ) ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਚੌਫੇਰੇ ਘਿਰਿਆ/ਆਵ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੁੜ (ਵਿਧੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ) ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
Mantra 6
पवस्व देववीतय इन्दो धाराभिरोजसा आ कलशं मधुमान्त्सोम नः सदः
ਹੇ ਇੰਦੁ, ਦੇਵਵੀਤਯੇ (ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ) ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ; ਓਜਸਵੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਆ, ਹੇ ਮਧੁਮੰਤ ਸੋਮ—ਸਾਡੇ ਸਦਸ (ਸਭਾ-ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ।
Mantra 7
सोमः पुनान ऊर्मिणाव्यं वारं वि धावति अग्रे वाचः पवमानः कनिक्रदत्
ਸੋਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਊਰਮੀ (ਉੱਛਲਦੀ ਲਹਿਰ) ਨਾਲ ਉਨ ਦੇ ਛਾਣਣ (ਵਾਰ) ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਵਮਾਨ ਵਾਚ ਦੇ ਅਗੇ ਕਨਿਕ੍ਰਦਤ् (ਗੂੰਜਦਾ) ਪ੍ਰਤਿਧਵਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 8
प्र पुनानाय वेधसे सोमाय वच उच्यते भृतिं न भरा मतिभिर्जुजोषते
ਸੋਮ ਲਈ—ਪੁਨਾਨ (ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲਾ), ਵਿਧਾਤਾ (ਜਾਣਕਾਰ ਨਿਯੰਤਾ)—ਉਸ ਲਈ ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ ਅੱਗੇ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਮਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਲਣਹਾਰ ਭਾਰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ।
Mantra 9
गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धनिव शुचिं च वर्णमधि गोषु धार्य
ਹੇ ਇੰਦੂ, ਪੀਡਿਤ (ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਹੋਇਆ) ਤੂੰ ਗੋਮਨ ਹੋ—ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਲਾ; ਅਸ਼ਵਵਤ ਹੋ—ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ; ਸੁਦਕਸ਼ ਹੋ—ਸੁਕਾਰਜ-ਸਮਰੱਥ; ਸ਼ੁਚਿ ਤੇਜ ਅਤੇ ਵਰਣ ਧਾਰਨ ਕਰ, ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਉੱਤੇ (ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ) ਧਾਰਯ ਹੋਵੇ।
Mantra 10
अस्मभ्यं त्वा वसुविदमभि वाणीरनूषत गोभिष्टे वर्णमभि वासयामसि
ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਾਣੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿ-ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਵਸੁਵਿਦ (ਧਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ); ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਅਭਿ-ਵਾਸਯਾਮਸਿ—ਅਰਥਾਤ ਗੌ-ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾ/ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 11
पवते हर्यतो हरिरति ह्वरांसि रंह्या अभ्यर्ष स्तोतृभ्यो वीरवद्यशः
ਸੁਨਹਿਰਾ ਸੋਮ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੋਹਰ ਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ (ਸੋਮ), ਸਤੋਤਿਆਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਆ—ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੋਇਆ।
Mantra 12
परि कोशं मधुश्चुतं सोमः पुनानो अर्षति अभि वाणीरृषीणां सप्ता नूषत
ਮਧੁ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਸੋਮ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਵੱਲ—ਸੱਤਗੁਣਾ—ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤੁਤੀ ਉਚਾਰੀ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified through the woollen strainer, becomes fit as an offering, is directed to Indra, and is described as leading the sacrificer to ‘svar’ (heaven/light).
They are key ritual images: Soma runs through the sheep-wool strainer (avyāṃ vāram) and is gathered around/into the kośa, showing that purification and collection make the drink ritually effective.
It points to Soma being coordinated with the beginning/forepart of the sung praise (stotra): as the chant starts, the purifying Soma ‘resounds’ and is carried forward by the singers’ voiced sāman.