Dashati 1
Soma Pavamāna’s purifying flow through the strainer, bringing nourishment and auspicious power
Soma Pavamāna
Bright rushing invigorating—sonic emphasis on movement and purification
Bharadvāja
ਸੋਮ ਪਵਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ (ਛਾਣਨੀ) ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਿਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹੇ; ਹਨੇਰੀ ਮੈਲ ਦੀ ‘ਖਾਲ’ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਗੱਜਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ—ਦੌੜਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ—ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਵੀਤੀ/ਭੋਜਨ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਮਦ, ਅਤੇ ਬਹੁਤਾਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਦਾਤਾਂ (ਨੌਂ ਅਤੇ ਨਿਨਾਨਵੇਂ ਵਰਗੀ ਅਪਾਰਤਾ) ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਪਵਿੱਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਓਜਸ) ਨੂੰ ਨਿਖਾਰ ਕੇ ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਯੋਗ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
उपो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङ्गं परिष्कृतम् इन्दुं देवा अयासिषुः
ਦੇਵ ਨਵਜਾਤ, ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸੋਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ ਹਨ—ਗੋਦੂਧ ਨਾਲ ਅਭਿਸੁਤ, ਪਰਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਜਸਵੀ ਇੰਦੂ।
Mantra 2
पुनानो अक्रमीदभि विश्वा मृधो विचर्षणिः शुम्भन्ति विप्रं धीतिभिः
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਉਸ ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ) ਸੋਮ ਨੂੰ ਉਹ ਧੀਤਿਭਿਃ—ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ—ਉਜਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 3
आविशन्कलशं सुतो विश्वा अर्षन्नभि श्रियः इन्दुरिन्द्राय धीयते
ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਧਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੀ-ਪ੍ਰਭਾ ਵੱਲ ਵਹਿ ਗਈਆਂ; ਇੰਦੂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਅਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
असर्जि रथ्यो यथा पवित्रे चम्वोः सुतः कार्ष्मन्वाजी न्यक्रमीत्
ਰਥ-ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਉਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ; ਪਵਿਤ੍ਰ (ਛਾਣਨੀ) ਰਾਹੀਂ ਚਮਵੋ (ਪਿਆਲੇ) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਲਵਾਨ ਸੋਮ ਪਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
Mantra 5
प्र यद्गावो न भूर्णयस्त्वेषा अयासो अक्रमुः घ्नन्तः कृष्णामप त्वचम्
ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੀਖੀਆਂ ਤੇ ਅਥੱਕ ਧਾਰਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਕਾਲੇ ਆਵਰਨ-ਚਮੜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 6
अपघ्नन्पवसे मृधः क्रतुवित्सोम मत्सरः नुदस्वादेवयुं जनम्
ਹੇ ਸੋਮ! ਪਵਮਾਨ, ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਮਿਟਾਂਦਾ ਵਹਿ; ਕ੍ਰਤੁ-ਵਿਤ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ—ਦੇਵ-ਵਿਮੁਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦੇ।
Mantra 7
अया पवस्व धारया यया सूर्यमरोचयः हिन्वानो मानुषीरपः
ਇਸ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ—ਇਸੇ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਆਪਃ (ਜਲਧਾਰਾਂ) ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ।
Mantra 8
स पवस्व य आविथेन्द्रं वृत्राय हन्तवे वव्रिवांसं महीरपः
ਹੇ ਉਹ ਸੋਮ! ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ—ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਆਵਰਨਕਰਤਾ, ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਪਃ (ਪ੍ਰਬਲ ਜਲ) ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ।
Mantra 9
अया वीती परि स्रव यस्त इन्दो मदेष्वा अवाहन्नवतीर्नव
ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਵਹਿ, ਹੇ ਇੰਦੂ (ਸੋਮ), ਯਜਨ ਦੇ ਮਦ-ਭੋਜਨ ਵੱਲ ਪਰਿਵਹਿ; ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਿਨਾਨਵੇਂ ਵਰ-ਦਾਨ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ।
Mantra 10
परि द्युक्षं सनद्रायिं भरद्वाजं नो अन्धसा स्वानो अर्ष पवित्र आ
ਹੇ ਸੋਮ! ਦਿਪਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਤੀ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ—ਅੰਧਸ (ਨਿਚੋੜਿਆ ਰਸ) ਨਾਲ, ਦੌੜਦਿਆਂ ਧੁਨੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਚੌਫੇਰੇ ਵਹਿ; ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ (ਛਾਣਨੀ/ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਣ) ਵੱਲ ਇੱਥੇ ਵਹਿ ਆ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he flows swiftly to the pavitra (filter), casting off impurity and becoming fit to bless the sacrificer with strength, joy, and abundance.
Following Sāyaṇa’s line, it signifies impurity (mala) removed during filtration—an image of Soma becoming ritually and spiritually purified.
They are sung by the Sāmavedic singing priests—Prastotṛ, Udgātṛ, and Pratihartṛ—during the Soma purification/pressing context where Soma is prepared for offering.