Dashati 8
Aindra praise: Indra’s primordial heroic act and his empowering presence in the sacrifice
Indra
Vīra-stuti with ritual urgency—exultant praise moving toward assured invocation
R̥gvedic seer-attribution is not provided in the input; identification requires concordance with the corresponding RV hymn sources for these mantras.
ਐਂਦ੍ਰ ਸ্তুਤੀ: ਇੰਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੀਰ-ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਯਜ્ઞ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ-ਦਾਇਕ ਹਾਜ਼ਰੀ। ਉਹ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਕੇ ūrj (ਪੋਸ਼ਕ ਬਲ) ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਹੋ ਕੇ iṣa (ਇੱਛਿਤ ਲਾਭ) ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਯਜ्ञ ਦੇ ਨਾਭਿ-ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਧੀਤੀਆਂ (ਹਿਮਨੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਗਨੀ ਹੋਤ੍ਰ-ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਹਵਿ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ–ਵਾਯੁ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼, ਸਮਨਵਿਤ ਦਿਵ੍ਯ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਤੱਤ ਕਿ ṛta ਨਾਲ ਸੁਰਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਉਪਕਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मस्तृम्पत्सोममपिबद्विष्णुना सुतं स ईं ममाद महि कर्म कर्त्तवे महामुरुं सैनं सश्चद्देवो देवं सत्य
ਤ੍ਰਿਕਦ੍ਰੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਹਿਸ਼-ਸਮਾਨ ਇੰਦਰ—ਅਤਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਲ ਵਾਲਾ—ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ; ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੌ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਸੋਮ ਉਸ ਨੇ ਪਾਨ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਸਤ੍ਯ ਦੇਵ ਉਸ ਦੇਵ (ਆਹਵਾਨਿਤ ਦੇਵਤਾ) ਕੋਲ ਮਹਾਨ ਵਰਦਾਨ ਲਈ ਨੇੜੇ ਆਇਆ।
Mantra 2
अयं सहस्रमानवो दृशः कवीनां मतिर्ज्योतिर्विधर्म ब्रध्नः समीचीरुषसः समैरयदरेपसः सोचेतसः स्वसरे मन्युमन्तश्चिता
ਇਹ (ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ) ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ-ਗੁਣਾ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ—ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਮਤਿ, ਜੋਤਿ, ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਕ—ਸੁਸੰਯਤ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੇਜਸਵੀ-ਚੇਤਨ, ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
एन्द्र याह्युप नः परावतो नायमच्छा विदथानीव सत्पतिरस्ता राजेव हवामहे त्वा प्रयस्वन्तः सुतेष्वा पुत्रासो न पितरं वाजसातये मंहिष्ठं
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨੇੜੇ ਆ; ਜਿਵੇਂ ਸਤਪਤੀ ਵਿਦਥਾਂ (ਯਜਨ-ਵਿਧੀਆਂ) ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ-ਸੁਤਾਂ ਵੇਲੇ, ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਮਹਾਦਾਨੀ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਜਸਾਤਿ (ਲਾਭ/ਸੰਪੱਤੀ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ।
Mantra 4
तमिन्द्रं जोहवीमि मघवानमुग्रं सत्रा दधानमप्रतिष्कुतं श्रवांसि मंहिष्ठो गीर्भिरा च यज्ञियो ववर्त्त राये नो विश्वा सुपथा कृणोतु वज्री
ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਮਘਵਾਨ, ਉਗ੍ਰ, ਸਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਪ੍ਰਤਿਸ਼ਕੁਤ (ਅਪ੍ਰਤਿਹਤ/ਅਜੇਯ)—ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਦਾਨੀ, ਗੀਰਭਿਃ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤਾਂ) ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ; ਯਜ੍ਞਯੋਗ੍ਯ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਸਾਡੇ ਧਨ ਲਈ (ਸਾਡੇ ਪਾਸੇ) ਵੱਲ ਅਤੇ ਸਭ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਥ (ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗ) ਬਣਾ।
Mantra 5
अस्तु श्रौष्ट्पुरो अग्निं धिया दध आ नु त्यच्छर्धो दिव्यं वृणीमह इन्द्रवायू यद्ध क्राणा विवस्वते नाभा सन्दाय नव्यसे अध प्र नूनमुप यन्ति धीतयो देवांअच्छा न धीतयः
ਸ਼੍ਰੌਸ਼ਟੀ (ਕਿਰਪਾ/ਸ਼੍ਰਵਣ-ਅਨੁਕੂਲਤਾ) ਹੋਵੇ; ਧੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਚਾਰ) ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਹੁਣ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਰਧ (ਦੇਵ-ਸਮੂਹ) ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ-ਵਾਯੂ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕਰਤਵ੍ਯ ਸਿਧ ਕੀਤਾ, ਨਾਭਾ (ਕੇਂਦਰ) ਵਿੱਚ ਸੰਧਾਇ ਨਵ੍ਯ (ਨਵੇਂ ਯਜ੍ਞ) ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ—ਤਦ ਹੁਣ ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਤਯਃ (ਭਕਤੀ-ਵਿਚਾਰ/ਸਤੁਤੀਆਂ) ਦੇਵਾਂ ਵੱਲ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਤਯਃ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 6
प्र वो महे मतयो यन्तु विष्णवे मरुत्वते गिरिजा एवयामरुत् प्र शर्धाय प्र यज्यवे सुखादये तवसे भन्ददिष्टये धुनिव्रताय शवसे
ਸਾਡੇ ਮਹਾਨ ਸਤੁਤਿਗੀਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲ ਜਾਵਣ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਹਾੜ-ਜਨਮੇ (ਗਿਰਿਜ) ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ। ਹੇ ਮਰੁਤ, ਇੱਥੇ ਆ; (ਇਹ ਸਤੁਤੀ) ਗਣ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਯਜ੍ਯ (ਯਜ੍ਞ-ਯੋਗ੍ਯ) ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਸੁਖ-ਦਾਤਾ ਵੱਲ, ਮਹਾਬਲੀ ਵੱਲ, ਅਤਿ-ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ ਵੱਲ; ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਤ (ਵਿਧਾਨ) ਉਤਾਵਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼ੌਰ੍ਯ-ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲ।
Mantra 7
अया रुचा हरिण्या पुनानो विश्वा द्वेषांसि तरति सयुग्वभिः सूरो न सयुग्वभिः धारा पृष्ठस्य रोचते पुनानो अरुषो हरिः विश्वा यद्रूपा परियास्यृक्वभिः सप्तास्येभिरृक्वभिः
ਇਸ ਸੁਵਰਨ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪੁਨਾਨ (ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ) ਸੋਮ ਸਭ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸੁਯੁਗ੍ਵ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੀਆਂ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸੁਯੁਗ੍ਵ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ। ਪਵਿਤ੍ਰ (ਛਾਣਨੀ) ਉੱਤੇ ਧਾਰਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਪੁਨਾਨ, ਅਰੁਸ਼-ਹਰਿ (ਲਾਲੀ-ਸੁਨਹਿਰੀ) ਸੋਮ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਯ (ਸੱਤ-ਮੁਖੀ) ਚਾਂ ਨਾਲ।
Mantra 8
अभि त्यं देवं सवितारमोण्योः कविक्रतुमर्चामि सत्यसवं रत्नधामभि ऊर्ध्वा यस्यामतिर्भा अदिद्युतत्सवीमनि हिरण्यपाणिरमिमीत सुक्रतुः कृपा
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦਾ ਅਰਚਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਸਲਾਹ ਵਿੱਚ ਕਵੀ, ਸਤ੍ਯਸਵ (ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਾਲਾ), ਰਤ੍ਨਧਾਮ (ਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ)। ਉੱਚੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮਤਿ; ਉਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀ ਹੈ। ਹਿਰਣ੍ਯਪਾਣਿ, ਸੁਕ੍ਰਤੁ (ਸ਼ੁਭ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲਾ) ਸਵਿਤ੍ਰ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 9
अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसोः सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न य ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा घृतस्य विभ्राष्टिमनु शुक्रशोचिष आजुह्वानस्य सर्पिषः
ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਹੋਤ੍ਰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ—ਦਾਸਵੰਤ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ), ਵਸੂ ਦਾ ਸੂਨੁ (ਧਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ), ਸਹਸ ਤੋਂ ਜਾਤਵੇਦਸ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਊਰਧਵ ਜਵਾਲਾ ਨਾਲ, ਸੁਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਧਵਰ, ਦੇਵ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਘ੍ਰਿਤ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਅਨੁਸਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ-ਸ਼ੋਚਿਸ (ਉਜਲੀ ਜਵਾਲਾ ਵਾਲਾ), ਸਰਪਿਸਾ (ਮੱਖਣ) ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
Mantra 10
तव त्यन्नर्यं नृतो ऽप इन्द्र प्रथमं पूर्व्यं दिवि प्रवाच्यं कृतम् यो देवस्य शवसा प्रारिणा असु रिणन्नपः भुवो विश्वमभ्यदेवमोजसा विदेदूर्जं शतक्रतुर्विदेदिषम्
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੇਰਾ ਇਹ ਵੀਰ-ਕਰਮ—ਨ੍ਰਿਤ੍ਯਮਾਨ ਜਿੱਤ—ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ; ਜੋ ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬੰਧੇ ਹੋਏ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ; ਓਜਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਿਆ। ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਵਾਲਾ) ਤੂੰ ਪੋਸ਼ਣ/ਊਰਜਾ ਵੀ ਲੱਭੀ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਵੀ ਲੱਭਿਆ।
Frequently Asked Questions
It celebrates Indra’s most ancient heroic act—freeing the waters and restoring nourishment—and shows how that same power is invoked and made effective through the ordered sacrifice.
Agni is the Hotṛ and messenger who carries offerings to the gods, while Indra–Vāyu represent swift, coordinated divine arrival and support within the ritual, complementing Indra’s main sovereignty.
It points to the central organizing point of the rite—often understood as the altar/pressing-center—where the components of worship are ‘joined’ so that prayers (dhītis) effectively reach the gods.