Dashati 3
Aindra praise of Indra as the Soma-empowered remover of obstruction and giver of victory and welfare
Indra
Heroic and propulsive (vīrya-rasa) with a confident victory-seeking uplift
Rṣi not identifiable from the provided dashati excerpt; the selection reflects an Aindra hymn-stream with occasional cosmogonic brahman/vena material used in Sāman adaptation.
ਇਹ ਆਇੰਦਰ ਦਸ਼ਤੀ ਹੈ: ਸੋਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੋਮ-ਪੀੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ (ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰ) ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਕਰੇ—ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ–ਦਾਨਵ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜ ਚੀਰ ਕੇ ਜਲ ਛਡਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਵੀਰਯ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਾਜ (ਬਲ/ਇਨਾਮ) ਅਤੇ ਸੁਵਿਤ (ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਸੁਗਮ ਗਤੀ) ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤਨਾਃ ਤਮਨਾ—ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਆਪ—ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਿਰਘ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਨ/ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਆਦਿ-ਤੱਤਵ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਮੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਹੀ ਮੰਤਰ-ਗਾਨ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
असावि देवं गोऋजीकमन्धो न्यस्मिन्निन्द्रो जनुषेमुवोच बोधामसि त्वा हर्यश्व यज्ञैर्बोधा न स्तोममन्धसो मदेषु
ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੋਮਰਸ ਦੇਵ ਲਈ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ (ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ) ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰੀਅਸ਼ਵ! ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਸੋਮ ਦੇ ਮਦਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਸਤੋਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ।
Mantra 2
योनिष्ट इन्द्र सदने अकारि तमा नृभिः पुरूहूत प्र याहि असो यथा नो ऽविता वृधश्चिद्ददो वसूनि ममदश्च सोमैः
ਇੰਦਰ! ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ! ਅੱਗੇ ਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆਕ ਬਣੇਂ; ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਬਖ਼ਸ਼; ਸੋਮ ਪਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ।
Mantra 3
अदर्दरुत्समसृजो वि खानि त्वमर्णवान्बद्बधानां अरम्णाः महान्तमिन्द्र पर्वतं वि यद्वः सृजद्धारा अव यद्दानवान्हन्
ਤੂੰ ਚਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ, ਤੂੰ ਨਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਸਮੁੰਦਰ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ! ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ (ਜਲਾਂ) ਲਈ ਤੂੰ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਫਾੜਿਆ, ਧਾਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਵਹਿ ਪਈਆਂ—ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
Mantra 4
सुष्वाणास इन्द्र स्तुमसि त्वा सनिष्यन्तश्चित्तुविनृम्ण वाजम् आ नो भर सुवितं यस्य कोना तना त्मना सह्यामा त्वोताः
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਸੁਸ਼੍ਵਾਣ—ਯਥਾਵਿਧਿ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ—ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਇੱਛੁਕ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਬਲ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਸੁਵਿਤ (ਕਲਿਆਣ) ਲਿਆ ਦੇ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਤਮ-ਬਲ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈਏ।
Mantra 5
जगृह्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिन्दाः
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਸੁਪਤੇ, ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ! ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਗੋਪਤੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰ—ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ—ਪ੍ਰਚੁਰ ਰਯਿ (ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ) ਬਖ਼ਸ਼।
Mantra 6
इन्द्रं नरो नेमधिता हवन्ति यत्पार्या युनजते धियस्ताः शूरो नृषाता श्रवसश्च काम आ गोमति व्रजे भजा त्वं नः
ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਿਧਿ ਬੈਠੇ ਨਰ, ਜਦੋਂ ਸਤੁਤੀ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਧਿਯਾਂ (ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਚਾਂ) ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਨ੍ਰਿਸਾਤਾ (ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ), ਸ਼੍ਰਵਸ (ਯਸ਼) ਦੀ ਕਾਮਨਾ! ਗੋਮਤੀ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਦੇ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਵੰਡ ਕਰ।
Mantra 7
वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः अप ध्वान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्या3स्मान्निधयेव बद्धान्
ਸੁਪਰਣ—ਚੰਗੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਿਯਮੇਧਾ (ਪ੍ਰਿਯ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ) ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਦ ਕਰਦੇ (ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ) ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰ; ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਭਰ; ਅਤੇ ਨਿਧੀ ਲਈ ਬੱਝੇ ਹੋਇਆਂ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਛੁਡਾ ਦੇ।
Mantra 8
नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तं हृदा वेनन्तो अभ्यचक्षत त्वा हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनं भुरण्युम्
ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੁਪਰਨ (ਸੁੰਦਰ-ਪੰਖੀ) ਨੇੜੇ ਉੱਡਦਾ ਦਿੱਸੇ, ਤਾਂ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਵੇਕੀ ਤੈਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ; ਹਿਰਣ੍ਯਪੱਖ—ਵਰੁਣ ਦਾ ਦੂਤ—ਯਮ ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ, ਚੁਸਤ ਸ਼ਕੁਨ।
Mantra 9
ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्ताद्वि सीमतः सुरुचो वेन आवः स बुध्न्या उपमा अस्य विष्ठाः सतश्च योनिमसतश्च विवः
ਬ੍ਰਹਮ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਚਨ) ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਿਆ; ਦੋ ਸીમਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾ ਵੇਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਗਹਿਰੇ ਆਧਾਰ ਹਨ; ਉਸ ਨੇ ਸਤ ਅਤੇ ਅਸਤ—ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਯੋਨੀ-ਸਰੋਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
Mantra 10
अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय विरप्शिने वज्रिणे शन्तमानि वचांस्यास्मै स्थविराय तक्षुः
ਅਪੂਰਵ, ਅਤਿ-ਪ੍ਰਚੁਰ—ਉਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਘੜੇ: ਮਹਾਵੀਰ, ਮਹਾਤਵਸਵੀ, ਤੁਰ, ਦੂਰ-ਵਿਆਪੀ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ—ਉਸ ਲਈ ਅਤਿ-ਸ਼ਿਵ ਵਚਨ; ਉਸ ਸਥਵਿਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰਚੇ।
Frequently Asked Questions
It celebrates Indra as the deity who, strengthened by Soma and praise, breaks obstructions (like the mountain holding back waters) and grants strength, victory, and welfare to the worshippers.
It highlights the theological foundation of the rite: sacred utterance (brahman) is portrayed as a primordial power of revelation, supporting the idea that the sung stotra itself helps disclose and obtain prosperity.
As a sung stotra by the Sāmavedic singers, it invites Indra to the Soma, recalls his archetypal victory over blockage, and turns that myth into a present request for vāja (prize/strength) and suvita (well-being).