Dashati 8
Indra’s swift, bull-like approach to the Soma-seat and his sure hearing of the stotra
Indra
Invocatory and triumphant with a forward-driving ‘arrival’ energy
R̥ṣi attribution is not supplied in the input; this decad is treated here as an Aindra (Indra-centered) chant-unit without a fixed seer identification.
ਇਸ ਦਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਰੂਪ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸਵਨ ਦੇ ਸੋਮ-ਆਸਨ ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਆਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ (ਕਪਿਲ ਘੋੜਿਆਂ) ਦਾ ਜੋਤਣਾ ਉਸ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੂਤ ਸੋਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਸੋਮ ਰਾਹੀਂ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਇਸ਼—ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਲਾਭ, ਆਯੁ ਅਤੇ ਜੈ-ਬਲ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਇਹੀ ਮੁੱਖ ਫਲ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
सत्यमित्था वृषेदसि वृषजूतिर्नो ऽविता वृषा ह्युग्र शृण्विषे परावति वृषो अर्वावति श्रुतः
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਉਂ ਹੀ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ (ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ) ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਜ੍ਯੂਤੀ (ਬਲਵਾਨ ਸਹਾਇਤਾ) ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਅਵਿਤਾ (ਰੱਖਿਆਕ) ਹੈਂ। ਹੇ ਉਗ੍ਰ ਵ੍ਰਿਸ਼! ਤੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਸ্তুਤੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈਂ—ਪਰਾਵਤੀ (ਦੂਰੋਂ) ਅਤੇ ਅਰਵਾਵਤੀ (ਨੇੜੇੋਂ) ਵੀ ਸ਼੍ਰੁਤ (ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼੍ਰੋਤਾ) ਹੈਂ।
Mantra 2
यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् अतस्त्वा गीर्भिर्द्युगदिन्द्र केशिभिः सुतावां आ विवासति
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧਕ) ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਪਰਾਵਤੀ (ਦੂਰ ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਰਵਾਵਤੀ (ਨੇੜੇ ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ ਸੋਮਪਾਵਕ/ਸੋਮਪੇਸ਼ਕ ਯਜਮਾਨ ਤੈਨੂੰ ਦਿਨੋਂਦਿਨ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਕੇਸ਼ਿਭਿਃ (ਕਿਰਣਮਯ/ਤੇਜਸਵੀ) ਗੀਰਭਿਃ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤਾਂ) ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
अभि वो वीरमन्धसो मदेषु गाय गिरा महा विचेतसम् इन्द्रं नाम श्रुत्यं शाकिनं वचो यथा
ਸੋਮ ਦੇ ਮਦਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਅੰਧਸੋ (ਸੋਮਰਸ) ਪੀਣ ਵਾਲਿਓ, ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੀਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਗਾਓ; ਮਹਾਨ ਸਤੁਤੀ-ਬਾਣੀ ਗਾਓ—ਵਿਸ਼ਾਲ-ਚਿੱਤ, ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਮਰੱਥ ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਯੋਗ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ।
Mantra 4
इन्द्र त्रिधातु शरणं त्रिवरूथं स्वस्तये छर्दिर्यच्छ मघवद्भ्यश्च मह्यं च यावया दिद्युमेभ्यः
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਧਾਤੁ ਆਧਾਰ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਵਰੂਥ ਸ਼ਰਨ-ਸਰੂਪ ਹੈਂ। ਸਾਡੀ ਸਵਸਤੀ ਲਈ ਰੱਖਿਆ-ਛਤਰ ਵਰਗਾ ਆਸਰਾ ਬਖ਼ਸ਼; ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਯਜਮਾਨ-ਸਤੁਤਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ। ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦੇ।
Mantra 5
श्रायन्त इव सूर्यं विश्वेदिन्द्रस्य भक्षत वसूनि जातो जनिमान्योजसा प्रति भागं न दीधिमः
ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਭ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ) ਇੰਦਰ ਦਾ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਓਜਸ ਨਾਲ ਵਸੂ—ਧਨ ਅਤੇ ਉਪਜ—ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਨਿਯਤ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘਟਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।
Mantra 6
न सीमदेव आप तदिषं दीर्घायो मर्त्यः एतग्वा चिद्या एतशो युयोजत इन्द्रो हरी युयोजते
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਦੇਵ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਆਹਾਰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਦੀਰਘਾਯੂ ਮਰਤ੍ਯ (ਜੋ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਉਹਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਜੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰਿ (ਬਯ) ਘੋੜੇ ਜੋਤਦਾ ਹੈ (ਆਉਣ ਲਈ)।
Mantra 7
आ नो विश्वासु हव्यमिन्द्रं समत्सु भूषत उप ब्रह्माणि सवनानि वृत्रहन्परमज्या ऋचीषम
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸਭ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਹਵ੍ਯ (ਆਹੁਤੀ) ਵੱਲ ਆ; ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਜਾਈਏ। ਰਿਚਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ) ਅਤੇ ਸਵਨ (ਸੋਮ-ਦਬਾਉ/ਸੋਮ-ਪ੍ਰੈੱਸਿੰਗ) ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਉਪਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਪਰਮ ਅਜ੍ਯ (ਸਰਵੋਚ ਬਲ) ਵਾਲੇ, ਰਿਚੀਸ਼ਮ (ਰਿਚਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ)!
Mantra 8
तवेदिन्द्रावमं वसु त्वं पुष्यसि मध्यमम् सत्रा विश्वस्य परमस्य राजसि न किष्ट्वा गोषु वृण्वते
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਧਨ ਵੀ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਮੱਧਮ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਪਰਮ ਹੈ, ਉਸ ਸਭ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਗੋਆਂ (ਪਸ਼ੁਧਨ) ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ।
Mantra 9
क्वेयथ क्वेदसि पुरुत्रा चिद्धि ते मनः अलर्षि युध्म खजकृत्पुरन्दर प्र गायत्रा अगासिषुः
ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ? ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਾਪਕ ਹੈ। ਹੇ ਯੁੱਧਵੀਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪੁਰੰਦਰ (ਨਗਰ-ਵਿਨਾਸਕ)! ਤੂੰ ਸਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ; ਗਾਇਤ੍ਰ-ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਸ্তুਤੀ ਉਚਾਰ ਕੇ ਗਾਈ ਹੈ।
Mantra 10
वयमेनमिदा ह्योपीपेमेह वज्रिणम् तस्मा उ अद्य सवने सुतं भरा नूनं भूषत श्रुते
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ, ਹੁਣ ਵੀ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਸਵਨ ਵੇਲੇ ਪਿਸ਼ਿਤ ਸੋਮ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆਓ; ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੁਤਿ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ।
Frequently Asked Questions
It proclaims that Indra truly hears the priests’ praise and therefore comes swiftly to the Soma-seat, bringing strength and invigorating gain (iṣ) to the worshipper.
The yoking of the harī is a ritual-sign of readiness and arrival: Indra is pictured as harnessing his steeds to reach the pressing and accept the offered Soma.
It functions as an invitation and confirmation chant at the savana: having ‘propitiated’ Indra by stotra, the singers prompt the act of bringing and presenting the pressed Soma to him.