Dashati 2
Agni as the bountiful, ṛta-sustaining fire who makes the sacrifice auspicious and protects the rite
Agni
Bright propitiatory and protective—an opening-fire (Agneya) confidence that turns praise into safeguarding power
R̥ṣi not provided in input; these Agni verses commonly circulate across multiple RV families in Sāmavedic selection with emphasis on ritual utility rather than explicit lineage in this excerpt.
ਇਸ ਦਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤਾਵਾਨ—ਪਵਿੱਤਰ ਕ੍ਰਮ (ਤ) ਦਾ ਧਾਰਕ—ਵਜੋਂ ਯਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰ-ਸ਼ੋਚਿਸ਼ (ਚਮਕਦਾਰ ਜਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਹਵਿਸ, ਦਾਨ, ਯਾਗ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਸਭ ਕੁਝ ਭਦ੍ਰ/ਸ਼ਿਵ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਮੰਗਲ-ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਨਾਲ ਯਜ ਨੂੰ ‘ਮੋਹਰ’ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਪਤੀ—ਘਰ/ਵੇਦੀ-ਸਥਾਨ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਤੇ ਰਖਵਾਲਾ—ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਅਤੇ ਆਹਵਾਨਿਤ ਅਗਨੀ ਰਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਯਜ-ਸਥਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਉਪਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਵਿਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਗਨੀ ਤ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ, ਅਧ੍ਵਰ ਨੂੰ ਭਦ੍ਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਅਰਪਣਾਂ ਤੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे उपस्तुतासो अग्नये
ਅਤਿ ਦਾਤਾ, ਤਾਵਨ (ਤ ਦਾ ਧਾਰਕ), ਮਹਾਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼ੋਚਿਸ (ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ) ਅਗਨੀ ਲਈ ਗਾਇਨ ਕਰੋ; ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਪਸਤੁਤ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ (ਗਾਓ)।
Mantra 2
प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तरति वाजकर्मभिः यस्य त्वं सख्यमाविथ
ਹੇ ਅਗਨੇ! ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਊਤੀਆਂ (ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਜਕਰਮਾਂ (ਵਿਜੈ ਜਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਖ੍ਯ (ਮਿੱਤਰਤਾ) ਬਖ਼ਸ਼ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Mantra 3
तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे देवत्रा हव्यमूहिषे
ਉਸ ਨੂੰ—ਸੁਵਰਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ (ਸਵਰ੍ਣਰੰ)—ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਘੋਸ਼-ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਦਿਵ੍ਯ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦੇਵਤ੍ਰਾ ਹਵ੍ਯ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ (ਹਵ੍ਯਮੂਹਿਸ਼ੇ) ਹੈਂ।
Mantra 4
मा नो हृणीथा अतिथिं वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एशः यः सुहोता स्वध्वरः
ਹੇ ਵਸੁ (ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ) ਅਤਿਥੀ ਅਗਨੇ! ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰੁੱਸ ਨਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ (ਪੁਰੁਪ੍ਰਸ਼ਸਤ) ਏਸ਼ਃ—ਸੁਹੋਤਾ, ਸ੍ਵਧ੍ਵਰ (ਸੁਵਿਧਿਤ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਕਰਤਾ) ਹੈ।
Mantra 5
भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः भद्रा उत प्रशस्तयः
ਸੱਦੇ ਹੋਏ ਅਗਨੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਦ੍ਰ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਸੁਭਗ, ਭਦ੍ਰ ਹੋਵੇ ਦਾਨ; ਭਦ੍ਰ ਹੋਵੇ ਅਧਵਰ (ਯਜਨ); ਅਤੇ ਭਦ੍ਰ ਹੋਣ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀਆਂ (ਸਤੁਤੀਆਂ) ਵੀ।
Mantra 6
यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्
ਹੇ ਯਜਿਸ਼ਠ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵਰਦੇ ਹਾਂ—ਦੇਵ, ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਹੋਤ੍ਰ, ਅਮਰ; ਇਸ ਯਜਨ ਲਈ ਸੁਕ੍ਰਤੁ (ਸੁਕਾਰਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ)।
Mantra 7
तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासाहा सदने कं चिदत्रिणम् मन्युं जनस्य दूढ्यम्
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਹ ਦਿਉਮਨ (ਤੇਜਸਵੀ ਯਸ਼) ਇੱਥੇ ਲਿਆ—ਜੋ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਤ੍ਰਿਣ (ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ) ਨੂੰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੂਢ੍ਯ (ਦਮਨਕਾਰੀ) ਮਨ੍ਯੁ (ਕ੍ਰੋਧ) ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 8
यद्वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विशे विश्वेदग्निः प्रति रक्षांसि सेधति
ਜਦੋਂ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਸੁਆਮੀ (ਵਿਸ਼ਪਤੀ) ਤੀਖੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ਵਾਲਾ, ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਅਗਨੀ ਸਰਬਥਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਹਤ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
It teaches that when Agni is properly praised and invoked, he upholds ṛta (right ritual order), makes the sacrifice auspicious, and protects the rite from obstruction.
Because the verses function as ritual affirmations: they declare the oblation, the gift, the adhvara (sacrifice), and the praises as ritually ‘propitious,’ ensuring correctness and success.
In Vedic ritual language, rakṣas are forces that disrupt sacrifice. A well-kindled, well-pleased Agni—established as viśpati (guardian)—is said to prevent such disturbances.