Dashati 10
Agni kindled as Hotṛ: invoking the gods, securing wealth, and protecting the sacrifice
Agni
Bright urgent and protective—moving from kindling/praise to forceful warding-off
Bharadvāja (probable requires concordance verification)
ਹੋਤ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਦਾਨ/ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ। ਦੇਵ-ਆਹਵਾਨਕ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞ-ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ; ਦ੍ਯਾਵਾ–ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਹੋਤ੍ਰ-ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਘ੍ਰਿਤਪ੍ਰੁਸ਼ ਹਵੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਧਰਿਆ (ਸ੍ਵਧ੍ਵਰ) ਯਜ੍ਞ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਯਾਤੁਧਾਨ/ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਦਿ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਰਕ੍ਸ਼ੋਹਾ’ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੰਹਾਰ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
सोमं राजानं वरुणमग्निमन्वारभामहे आदित्यं विष्णुं सूर्यं ब्रह्मानं च बृहस्पतिम्
ਅਸੀਂ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ ਸੋਮਰਾਜਾ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸੂਰਜ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਭੀ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 2
इत एत उदारुहन्दिवः पृष्ठान्या रुहन् प्र भूर्जयो यथा पथोद्यामङ्गिरसो ययुः
ਇੱਥੋਂ ਉਹ (ਅੰਗਿਰਸ) ਦਿਵ੍ਯ ਉੱਚਾਈਆਂ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹੇ; ਜੇਤੂ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਗਏ, ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਭੀ ਚੜ੍ਹੀਏ—ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ।
Mantra 3
राये अग्ने महे त्वा दानाय समिधीमहि ईडिष्वा हि महे वृषं द्यावा होत्राय पृथिवी
ਹੇ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ, ਧਨ ਲਈ, ਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸਤੁਤ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮਹਾਨ, ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੈਂ। ਹੋਤ੍ਰ-ਸੇਵਾ ਲਈ ਦ੍ਯੌ ਅਤੇ ਪૃਥਿਵੀ (ਸਹਾਇਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਉਪਸਥਿਤ ਰਹਿਣ।
Mantra 4
दधन्वे वा यदीमनु वोचद्ब्रह्मेति वेरु तत् परि विश्वानि काव्या नेमिश्चक्रमिवाभुवत्
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਬ੍ਰਹਮ’ (ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰ) ਕਹਿ ਕੇ ਉਚਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਇਹ ਸਭ ਕਾਵ੍ਯ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਉਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਦੀ ਨੇਮੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਹੈ।
Mantra 5
प्रत्यग्ने हरसा हरः शृणाहि विश्वतस्परि यातुधानस्य रक्षसो बलं न्युब्जवीर्यम्
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਜਵਾਲਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ (ਸਾਡੀ) ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ: ਯਾਤੁਧਾਨ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇ।
Mantra 6
त्वमग्ने वसूंरिह रुद्रां आदित्यां उत यजा स्वध्वरं जनं मनुजातं घृतप्रुषम्
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਵਸੂਆਂ ਨੂੰ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜ; ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਜਾਤ ਦਾ ਸੁਧਵਰ (ਸੁਵਿਉਂਤ) ਯਜ੍ਞ—ਘ੍ਰਿਤਪ੍ਰੁਸ਼ (ਘੀ ਨਾਲ ਸਿੰਚਿਆ) ਵਿਧਿ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਯਜ।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the kindled Hotṛ who brings wealth and successful offerings, summons the divine groups (Vasus, Rudras, Ādityas), and protects the sacrifice by crushing obstructive forces.
They represent major classes of gods invited to the yajña; Agni is asked to worship and bring them to the rite so the sacrifice becomes complete and effective (svadhvara).
It is a protective prayer: Agni’s flame is invoked to overthrow hostile powers that cause ritual obstacles, ensuring the chant and offerings proceed without disruption.