Rig Veda 7.2.6: Mandala 7, Sukta 2, Mantra 6

Sukta 7.2

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas and Naktā (Dawn & Night) as paired powers supportive of yajña

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उत योषणे दिव्ये मही न उषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । बर्हिषदा पुरुहूते मघोनी आ यज्ञिये सुविताय श्रयेताम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.2.6

Transliteration

utá yóṣaṇe divyé mahī́ na uṣásā-náktā su-dúgheva dhenúḥ | barhi-ṣádā puru-hūté maghónī ā́ yajñíye suvitā́ya śrayetām ||

Translation

ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਦਿਵ੍ਯ ਕੁਆਰੀਆਂ—ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਕਤਾ (ਰਾਤ)—ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨ, ਸੁਦੂਘਾ ਧੇਨੂ ਵਾਂਗ, ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ; ਪੁਰੁਹੂਤ (ਬਹੁਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਈਆਂ) ਮਘੋਨੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਦਾਤਰੀਆਂ) ਹੋ ਕੇ ਯਜ੍ਞੀਏ ਕਰਮ ਵੱਲ ਸੁਵਿਤਾਯ—ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਲਿਆਣ ਲਈ—ਝੁਕਣ/ਆਸਰਾ ਲੈਣ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• योषणे: O young woman / maiden (voc./loc. sg.)
• योषणे: Adhikaraṇa (सम्बोधन/संबन्ध-स्थल)
• Type: Noun
• Root: योषण (स्त्रीप्रा.)

• दिव्ये: in the heavenly (realm) / heavenly
• दिव्ये: Adhikaraṇa (विशेषण-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (विशेषण) < दिव्

• मही: the great one
• मही: Kartā (समुच्चित-विषयः) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: मही (स्त्रीप्रा.)

• नः: of us, our
• नः: Sampradāna/सम्बन्ध (our)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• उषासा: Dawn (and)
• उषासा: Kartā (समुच्चित-विषयः)
• Type: Noun
• Root: उषस् (स्त्री) द्विवचन-प्रा.

• नक्ता: Night (and)
• नक्ता: Kartā (उषासा-सह)
• Type: Noun
• Root: नक्त्/नक्तम् (स्त्री) द्विवचन-प्रा.

• सुदुघा: well-milking, bountiful
• सुदुघा: Kartā-विशेषण (उषासा-नक्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु-दुघा (विशेषण) < दुह्

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• धेनुः: a cow
• धेनुः: उपमान (comparison-base)
• Type: Noun
• Root: धेनु (स्त्री)

• बर्हिषदौ: sitting on the sacred grass
• बर्हिषदौ: Kartā-विशेषण (उषासा-नक्ता)
• Type: Adjective
• Root: बर्हिषद् (कृदन्त/बहुव्रीहि) < बर्हिस् + सद्

• पुरुहूते: much-invoked
• पुरुहूते: Kartā-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पुरुहूत (विशेषण) < पुरु + हूत (√ह्वा/हू)

• मघोनी: bountiful (givers)
• मघोनी: Kartā-विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघोनी (स्त्री) < मघवन्/मघ

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• यज्ञिये: to the sacrificial (place/act), worthy of sacrifice
• यज्ञिये: Karma (गमनस्य लक्ष्यः) / प्रयोजन
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (विशेषण) < यज्ञ

• सुविताय: for good fortune, for well-being
• सुविताय: Sampradāna/प्रयोजन (for welfare)
• Type: Noun
• Root: सुवित (नपुंसक) < सु + √विद्/वित् (वेदे ‘good course/prosperity’)

• श्रयेताम्: may the two resort/approach/lean (towards)
• श्रयेताम्: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √श्रि (श्रय्)