Sukta 43

Mantra 1

आ धेनवः पयसा तूर्ण्यर्था अमर्धन्तीरुप नो यन्तु मध्वा । महो राये बृहतीः सप्त विप्रो मयोभुवो जरिता जोहवीति ॥

ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀਆਂ ਧੇਨੂਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ—ਬਿਨਾ ਰੋਕ—ਮਧੁਰ ਮਧੁ-ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ। ਮਹਾਨ ਰਯਿ (ਵਿਪੁਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ ਜਰਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਯੋਭੁਵ (ਆਨੰਦਦਾਇਕ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 2

आ सुष्टुती नमसा वर्तयध्यै द्यावा वाजाय पृथिवी अमृध्रे । पिता माता मधुवचाः सुहस्ता भरेभरे नो यशसावविष्टाम् ॥

ਹੇ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਵਾਜ (ਬਲ-ਵਿਜੈ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ਟੁਤੀ (ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ্তুਤੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਹੋਣ ਦਿਓ—ਹੇ ਅਮ੍ਰਿਧ੍ਰੇ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਜੋੜੇ। ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ, ਮਧੁਵਚਾਃ (ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਵਾਲੇ) ਅਤੇ ਸੁਹਸਤਾਃ (ਕੁਸ਼ਲ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ), ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਭਰੇ-ਭਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਯਸ਼ (ਕੀਰਤੀ) ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

Mantra 3

अध्वर्यवश्चकृवांसो मधूनि प्र वायवे भरत चारु शुक्रम् । होतेव नः प्रथमः पाह्यस्य देव मध्वो ररिमा ते मदाय ॥

ਹੇ ਅਧਵਰ੍ਯੂਓ, ਮਧੁਰ ਹਵੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਇਹ ਸੁੰਦਰ, ਚਮਕਦਾ ਪਾਨ ਅੱਗੇ ਲਿਆਓ। ਹੇ ਦੇਵ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਹੋਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਮਦ (ਆਨੰਦ) ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਧੁ ਅਰਪਿਆ ਹੈ।

Mantra 4

दश क्षिपो युञ्जते बाहू अद्रिं सोमस्य या शमितारा सुहस्ता । मध्वो रसं सुगभस्तिर्गिरिष्ठां चनिश्चदद्दुदुहे शुक्रमंशुः ॥

ਸੋਮ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿ (ਪੀਸਣ-ਪੱਥਰ) ਨਾਲ ਦਸ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ—ਕੁਸ਼ਲ, ਸੁਹਸਤ ਸ਼ਮਿਤਾਰ। ਮਧੁਰ ਰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਗਭਸਤੀ ਅੰਸ਼ੁ ਗਿਰਿਸ਼ਠ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀ ਧਾਰ ਦੋਹ ਕੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਹਿੰਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 5

असावि ते जुजुषाणाय सोमः क्रत्वे दक्षाय बृहते मदाय । हरी रथे सुधुरा योगे अर्वागिन्द्र प्रिया कृणुहि हूयमानः ॥

ਹੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੋਮ ਪੀਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਕ੍ਰਤੁ ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਦ (ਆਨੰਦ) ਲਈ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੁਧੁਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਹਰੀ (ਦੋ ਹਰਿਤ ਅਸ਼ਵ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ; ਬੁਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਇਸ ਹਵਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਸਿੱਧਿਕਾਰਕ ਬਣਾ।

Mantra 6

आ नो महीमरमतिं सजोषा ग्नां देवीं नमसा रातहव्याम् । मधोर्मदाय बृहतीमृतज्ञामाग्ने वह पथिभिर्देवयानैः ॥

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਹਾਨ ਅਰਮਤੀ ਨੂੰ—ਸਜੋਸ਼ਾ, ਇਕ-ਮਨ ਹੋ ਕੇ—ਲਿਆਓ; ਦੇਵੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਹਵਿ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਮਧੁਰ ਮਧੁ ਦੇ ਆਨੰਦ-ਮਦ ਲਈ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਯਾਨ ਪਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਹ ਕੇ ਲਿਆ—ਵਿਸਾਲ, ਋ਤਜ੍ਞਾ (਋ਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ)।

Mantra 7

अञ्जन्ति यं प्रथयन्तो न विप्रा वपावन्तं नाग्निना तपन्तः । पितुर्न पुत्र उपसि प्रेष्ठ आ घर्मो अग्निमृतयन्नसादि ॥

ਜਿਸ ਜਵਾਲਾ ਨੂੰ ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਕੇ ਵਿਸਤਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਾਲਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਹਵਿ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਤਪਾ ਕੇ ਉਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਤਾਪਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਪਿਆਰਾ ਘਰਮ (ਉਸ਼ਮਾ) ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਋ਤ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

अच्छा मही बृहती शंतमा गीर्दूतो न गन्त्वश्विना हुवध्यै । मयोभुवा सरथा यातमर्वाग्गन्तं निधिं धुरमाणिर्न नाभिम् ॥

ਮਹਾਨ, ਵਿਸਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਦਾਇਕ ਗੀਰ (ਵਾਣੀ) ਦੂਤ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧੀ ਜਾ ਕੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਹੂਵਧ੍ਯੈ—ਆਹਵਾਨ ਕਰਨ ਲਈ—ਪਹੁੰਚੇ। ਹੇ ਮਯੋਭੂਵੋ, ਸੁਯੋਜਿਤ ਰਥ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆਓ; ਗੁਪਤ ਨਿਧੀ ਵਾਂਗ ਆ ਪਹੁੰਚੋ, ਅਤੇ ਧੁਰਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਭਿ (ਅਕਸ-ਨਾਭਿ) ਵਾਂਗ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਥਿਰ ਰੱਖੋ।

Mantra 9

प्र तव्यसो नमउक्तिं तुरस्याहं पूष्ण उत वायोरदिक्षि । या राधसा चोदितारा मतीनां या वाजस्य द्रविणोदा उत त्मन् ॥

ਮੈਂ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ (ਦੇਵਾਂ) ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ-ਵਾਣੀ ਅੱਗੇ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ—ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਵੀ—ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਮਤੀਆਂ (ਚਿੰਤਨਾਂ) ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਜ (ਵਿਜੈ-ਬਲ) ਦਾ ਦ੍ਰਵਿਣ, ਧਨ-ਸਰੂਪ ਤੱਤ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਹਨ।

Mantra 10

आ नामभिर्मरुतो वक्षि विश्वाना रूपेभिर्जातवेदो हुवानः । यज्ञं गिरो जरितुः सुष्टुतिं च विश्वे गन्त मरुतो विश्व ऊती ॥

ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ—ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ, ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆ। ਯਜ੍ਞ ਵੱਲ, ਜਰਿਤਾ ਦੀਆਂ ਗਿਰੋ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬੋਲੀਆਂ) ਵੱਲ ਅਤੇ ਸੁਘੜ ਸਤੁਤੀ ਵੱਲ ਉਹ ਆਉਣ; ਸਰਵ-ਸਹਾਇਕ ਮਰੁਤ ਸਰਵ-ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਆਉਣ।

Mantra 11

आ नो दिवो बृहतः पर्वतादा सरस्वती यजता गन्तु यज्ञम् । हवं देवी जुजुषाणा घृताची शग्मां नो वाचमुशती शृणोतु ॥

ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਵ ਤੋਂ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੋਂ, ਯਜਨੀਯ ਸਰਸਵਤੀ ਸਾਡੇ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆਵੇ। ਸਾਡਾ ਹਵਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦੇਵੀ—ਵਹਿੰਦੀ ਨਿਰਮਲਤਾ-ਸਰੂਪ—ਇੱਛਾਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣੇ।

Mantra 12

आ वेधसं नीलपृष्ठं बृहन्तं बृहस्पतिं सदने सादयध्वम् । सादद्योनिं दम आ दीदिवांसं हिरण्यवर्णमरुषं सपेम ॥

ਵੇਧਸ—ਜਾਣ-ਵਿਧਾਤਾ, ਨੀਲ-ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ—ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਓ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਯੋਨੀ-ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਹਿਰਣ੍ਯ-ਵਰਨ, ਬਲ ਨਾਲ ਅਰੁਣ—ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੰਗਤ ਕਰੀਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ।

Mantra 13

आ धर्णसिर्बृहद्दिवो रराणो विश्वेभिर्गन्त्वोमभिर्हुवानः । ग्ना वसान ओषधीरमृध्रस्त्रिधातुशृङ्गो वृषभो वयोधाः ॥

ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਯੌ ਤੋਂ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਧਰਣਸਿ, ਸਭ ਸਤੁਤੀ-ਘੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਥੇ ਆਵੇ। ਦੇਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਚੂਤ—ਤ੍ਰਿਧਾਤੁ-ਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਥਾਮਣ ਵਾਲਾ ਵਯੋਧਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਰੂਪ—ਉਹ ਪਹੁੰਚੇ।

Mantra 14

मातुष्पदे परमे शुक्र आयोर्विपन्यवो रास्पिरासो अग्मन् । सुशेव्यं नमसा रातहव्याः शिशुं मृजन्त्यायवो न वासे ॥

ਮਾਤ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪਰਮ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਆਯੁ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਵਿਪਨ੍ਯਵ ਰਾਸਪਿਰਾਸੋ—ਉਤਸੁਕ ਯਾਤਰੀ—ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਰਾਤਹਵ੍ਯ (ਅਰਪਿਤ ਹਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ) ਬਣ ਕੇ, ਸੁਸ਼ੇਵ੍ਯ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਣ-ਯੋਗ—ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਜਨ੍ਤੀ (ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਸ਼ਿਸ਼ੁ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੇ, ਤਿਵੇਂ ਆਯੁ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 15

बृहद्वयो बृहते तुभ्यमग्ने धियाजुरो मिथुनासः सचन्त । देवोदेवः सुहवो भूतु मह्यं मा नो माता पृथिवी दुर्मतौ धात् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ; ਧੀ (ਧਿਆਨ) ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਕਰਮੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਹਵ—ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ—ਹੋ ਜਾ; ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ ਪૃਥਵੀ ਸਾਨੂੰ ਟੇਢੀ ਮਤਿ ਵਿੱਚ ਨਾ ਧਾਰੇ।

Mantra 16

उरौ देवा अनिबाधे स्याम ॥

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਅਨਿਬਾਧ—ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ—ਅਵਕਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ; ਹਰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੀਏ।

Mantra 17

समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥

ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਮਯੋਭੂ—ਆਨੰਦ-ਦਾਤਾ—ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਣੀਤੀ—ਸਹੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ—ਹੇਠ ਅਸੀਂ ਸਮਰਸਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀਏ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਯਿ—ਅੰਤਰਿਕ ਸੁਖ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਅਤੇ ਵੀਰ (ਆਤਮਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਵੀ ਲਿਆਓ; ਸਾਡੇ ਅਸਤਿਤਵ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸੌਭਾਗਾਂ ਲਿਆਓ।