Rig Veda 5.33.2: Mandala 5, Sukta 33, Mantra 2

Sukta 5.33

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स त्वं न इन्द्र धियसानो अर्कैर्हरीणां वृषन्योक्त्रमश्रेः । या इत्था मघवन्ननु जोषं वक्षो अभि प्रार्यः सक्षि जनान् ॥

Transliteration

sá tvaṃ na indra dhiyasāná arkáiḥ hárīṇāṃ vṛṣan yóktram aśreḥ | yā́ itthā́ maghavann ánu jóṣaṃ vákṣo abhí prá aryáḥ sákṣi jánān ||

Translation

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਰਕਾਂ (ਸਤੁਤੀ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ) ਨਾਲ ਧਿਆਨ-ਨਿਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰਿ (ਅਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ੍ਯ ਯੋਕਤ੍ਰ—ਬਲਵਾਨ ਜੂਆ—ਕੱਸਦਾ ਹੈਂ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਘਵਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਅਨੁਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਕਸ਼ ਉੱਤੇ ਧਾਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲ; ਪ੍ਰਾਰ੍ਯ (ਆਕਾਂਖੀ) ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਜੈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• धियसानः: impelled/strengthened by insight (thought)
• धियसानः: Kartā
• Type: Adjective (participle)
• Root: धि/धी (प्रातिपदिक) + सान (कृदन्त-प्रत्यय; ‘सन्/सान’)

• अर्कैः: with hymns/songs
• अर्कैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• हरीणाम्: of the two bay steeds
• हरीणाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• वृषण्य: vigorous, bull-like
• वृषण्य: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वृषण्/वृष (प्रातिपदिक; ‘bull-like, vigorous’)

• उक्त्रम्: praise-song / laudation
• उक्त्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उक्त्र (प्रातिपदिक)

• अश्रेः: you have set/placed (you have directed)
• अश्रेः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रि (धातु) with preverb आ-; aorist/preterite form

• याः: which (those)
• याः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्था: thus, in this way
• इत्था: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय)

• मघवन्: O bountiful one
• मघवन्: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; epithet of Indra)

• अनु: along, according to
• अनु: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• जोषम्: favor / gracious acceptance
• जोषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: जोष (प्रातिपदिक; ‘pleasure, favor, willing acceptance’)

• वक्षः: breast, chest
• वक्षः: Karma
• Type: Noun
• Root: वक्षस् (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• आर्यः: the noble one / Arya
• आर्यः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)

• सक्षि: may you be able / may you accompany
• सक्षि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सह्/सच् (धातु; ‘to accompany, to be able’) → सक्षि (विधिलिङ्/आशीर्लिङ् type form)

• जनान्: people, men
• जनान्: Karma
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)