Rig Veda 2.36.3: Mandala 2, Sukta 36, Mantra 3

Sukta 2.36

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Tvaṣṭṛ (explicit), within a Soma-invitation context

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अमेव नः सुहवा आ हि गन्तन नि बर्हिषि सदतना रणिष्टन । अथा मन्दस्व जुजुषाणो अन्धसस्त्वष्टर्देवेभिर्जनिभिः सुमद्गणः ॥

Transliteration

améva naḥ su-havā́ ā́ hí gántana ní barhíṣi sadatanā ráṇiṣṭana | áthā mandasva jujuṣāṇó ándhasaḥ tváṣṭar devébhir jáni-bhiḥ sumád-gaṇaḥ ||

Translation

ਹੇ ਸੁਹਵਾ (ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ) ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤਿਓ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਘਰ ਵਾਂਗ ਆ ਜਾਓ; ਬਰ੍ਹਿ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਰਮੋ। ਫਿਰ ਪਿਸ਼ਿਤ ਅੰਧਸ (ਰਸ) ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਹੇ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟ੍ਰ, ਦੇਵਜਨਿਭਿਃ (ਦਿਵ੍ਯ ਜਨਮਾਂ) ਨਾਲ, ਸੁਮਦ੍-ਗਣ (ਸੁਚਿੰਤਨ ਦਾ ਸਮੂਹ) ਬਣ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਰੂਪ ਘੜ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अमेव: not indeed; not at all
• अमेव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अमेव (प्रातिपदिक; अव्यय-प्रयोग) < अ- (निषेध) + मेव (एव)

• नः: to us / our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• सुहवाः: easy to invoke (O ones)
• सुहवाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-हव (प्रातिपदिक) < √ह्वे (ह्वयति ‘आह्वान’)

• आ: hither; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• हि: indeed; for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• गन्तन: come (you all)!
• गन्तन: —
• Type: Verb
• Root: √गम्

• नि: down; upon
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग)

• बर्हिषि: on the sacred grass (barhis)
• बर्हिषि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्

• सदतना: sit down (you all)
• सदतना: —
• Type: Verb
• Root: √सद् (सीदति ‘उपवेशन’)

• रणिष्टन: rejoice / resound (you all)
• रणिष्टन: —
• Type: Verb
• Root: √रन्/√रण् (ध्वन्यर्थ/स्तुत्यर्थ; वैदिक) अथवा √रि (गत्यर्थ) + -इष्ट (तीव्र/श्रेष्ठ) + लोट्-बहु

• अथा: then
• अथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथा (निपात)

• मन्दस्व: be exhilarated / rejoice
• मन्दस्व: —
• Type: Verb
• Root: √मन्द् (मन्दते ‘हर्ष/मद’)

• जुजुषाणः: enjoying; taking pleasure in
• जुजुषाणः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √जुष् (जोषयति/जुषते ‘सेव्, प्री’)

• अन्धसः: of the soma-juice / of the draught
• अन्धसः: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्धस्

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ (the divine artisan)
• त्वष्टा: Kartā
• Type: Noun
• Root: त्वष्टृ (देवनाम; प्रातिपदिक)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: देव

• जनिभिः: with (his) births / by generations
• जनिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: जनि (प्रातिपदिक; ‘जन्म/उत्पत्ति/जाति’)

• सुमद्गणः: having a joyous troop / of good exhilaration (in his company)
• सुमद्गणः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुमद्गण (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास) < सु- + मद् (मद ‘हर्ष/मद’) + गण