Sukta 9
Sukta 10.9
Sindhudvīpa Āmbara (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.9, Āpaḥ-sūkta)
Āpaḥ (Waters)
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables)
ਰਿਗਵੇਦ 10.9 ਜਲਾਂ (ਆਪਃ) ਲਈ ਇੱਕ ਸਤੁਤੀ-ਸੂਕਤ ਹੈ। ਕਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ, ਪੋਸ਼ਣ, ਬਲ, ਸਾਫ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਲਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸ (ਸਾਰ) ਨਾਲ ਘਨਿਸ਼ਠ ਸਾਂਝ/ਏਕਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਵੀਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
आपो हि ष्ठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन । महे रणाय चक्षसे ॥
ਹੇ ਆਪಃ (ਜਲੋ), ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਨੰਦ-ਦਾਤਾ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪੋਸ਼ਕ ਊਰਜਾ ਧਰੋ—ਮਹਾ ਰਣ ਲਈ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ (ਚਕ੍ਸ਼ੁ) ਲਈ।
Mantra 2
यो वः शिवतमो रसस्तस्य भाजयतेह नः । उशतीरिव मातरः ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ (ਮੰਗਲ) ਰਸ ਹੈ—ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੰਡੋ; ਹੇ ਮਾਤਾਵੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਤਸੁਕ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 3
तस्मा अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जनयथा च नः ॥
ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਅਸੀਂ ਯੋਗ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਾਈਏ—ਜਿਸ ਦੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਘਰ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਅਤੇ ਹੇ ਆਪಃ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਨਮ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।
Mantra 4
शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये । शं योरभि स्रवन्तु नः ॥
ਦੇਵੀ ਆਪੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਭੀਸ਼ਟ-ਸਹਾਇ ਬਣਨ—ਪਾਨ ਲਈ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਯੋਗਖੇਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਨੰਦ-ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਵਹਿਣ।
Mantra 5
ईशाना वार्याणां क्षयन्तीश्चर्षणीनाम् । अपो याचामि भेषजम् ॥
ਹੇ ਆਪੋ, ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤਿਓ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਓ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਭੇਸ਼ਜ—ਉਪਚਾਰ, ਆਰੋਗ੍ਯ-ਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ—ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 6
अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवम् ॥
ਆਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਭ ਭੇਸ਼ਜ ਹਨ; ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵੀ—ਵਿਸ਼ਵਸ਼ੰਭੁ, ਸਭ ਦਾ ਕਲਿਆਣਕਰਤਾ।”
Mantra 7
आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे ॥
ਹੇ ਆਪਃ (ਜਲ-ਦੇਵੀਆਂ), ਮੇਰੀ ਤਨੂ ਲਈ ਭੇਸ਼ਜ—ਚਿਕਿਤਸਕ ਸ਼ਕਤੀ—ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਰਿਪੂਰਨ ਕਰੋ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰੂਥ—ਰੱਖਿਆ—ਬਣੋ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ (ਸਪਸ਼ਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ) ਇਹ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
Mantra 8
इदमापः प्र वहत यत्किं च दुरितं मयि । यद्वाहमभिदुद्रोह यद्वा शेप उतानृतम् ॥
ਹੇ ਆਪਃ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਹਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਓ—ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਦੁਰਿਤ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਕ੍ਰਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਅਭਿਦ੍ਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਪ ਅਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤ—ਝੂਠ—ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੋਵਾਂ।
Mantra 9
आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा ॥
ਹੇ ਆਪਃ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਹਾਂ; ਰਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਮਗ—ਸੁਰਤਾਲ—ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਯਸਵਾਨ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਆ; ਆਪਣੇ ਵਰਚਸ—ਤੇਜ—ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜ ਦੇ।
Frequently Asked Questions
It praises the Waters as living divine powers that bring joy, nourishment, and purification, and it asks them for strength, clear perception, and healing.
Because water is seen not only as physically cleansing but also as restoring wholeness—washing away impurity and imbalance and returning health and vitality.
It is commonly recited during purification (ācamana/prokṣaṇa), before worship or fire-rituals, and in prayers for health—using clean water as the ritual support for the mantra’s intent.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.