Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.163

Rishi: Kṣema (traditional; variable)
Devata: Yakṣmanāśana (healing-removal power)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

मेहनाद्वनंकरणाल्लोमभ्यस्ते नखेभ्यः । यक्ष्मं सर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वृहामि ते ॥

मेह॑नाद्वनं॒कर॑णा॒ल्लोम॑भ्यस्ते न॒खेभ्य॑: । यक्ष्मं॒ सर्व॑स्मादा॒त्मन॒स्तमि॒दं वि वृ॑हामि ते ॥

méhanād vanaṃkáraṇāl lómabhyas te nakhébhyaḥ | yakṣmáṃ sárvasmād ātmánas tám idáṃ ví vṛhāmi te ||

ਤੇਰੇ ਮੇਹਨ ਤੋਂ, ਸੰਤਾਨ-ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਕਰਣ ਤੋਂ, ਤੇਰੇ ਰੋਮਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਖਾਂ ਤੋਂ—ਯਕ੍ਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਆਤਮਨ ਤੋਂ—ਇਹੀ ਇਸ ਨੂੰ—ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਜੜ੍ਹੋਂ ਸਮੇਤ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

मेह॑नात् । व॒न॒म्ऽकर॑णात् । लोम॑ऽभ्यः । ते॒ । न॒खेभ्यः॑ । यक्ष्म॑म् । सर्व॑स्मात् । आ॒त्मनः॑ । तम् । इ॒दम् । वि । वृ॒हा॒मि॒ । ते॒ ॥मेहनात् । वनम्करणात् । लोमभ्यः । ते । नखेभ्यः । यक्ष्मम् । सर्वस्मात् । आत्मनः । तम् । इदम् । वि । वृहामि । ते ॥mehanāt | vanam-karaṇāt | loma-bhyaḥ | te | nakhebhyaḥ | yakṣmam | sarvasmāt | ātmanaḥ | tam | idam | vi | vṛhāmi | te

मेह॑नात्from the bladder/urinary organ
मेह॑नात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootमेहन् (प्रातिपदिक) < √मिह्/√मेह् (मूत्रोत्सर्गे)
अवdown, away
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव
अनंकरणात्from the non-causing (part), from what does not produce (it)
अनंकरणात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअनंकरण (प्रातिपदिक; a-नं-करण ‘not-making/without causing’)
लोमभ्यःfrom the hairs
लोमभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootलोमन् (प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
नखेभ्यःfrom the nails
नखेभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
यक्ष्मम्consumption/disease (yakṣma)
यक्ष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootयक्ष्म (प्रातिपदिक)
सर्वस्मात्from every (part)
सर्वस्मात्:
Apādāna
TypeAdjective/Pronoun
Rootसर्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
आत्मनःfrom the body/self
आत्मनः:
Apādāna
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
तम्that (disease)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
इदम्this (here)
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
वृ॑हामिI tear out / uproot
वृ॑हामि:
Kartā
TypeVerb
Root√वृह् (उन्मूलने/उत्क्षेपे ‘to tear out, uproot’)
तेfor you, from you (dative)
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)