Mantra 15
Sukta 1.46
Rishi: Kaṇva
Devata: Aśvinau
Chandas: Trishtubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
उभा पिबतमश्विनोभा नः शर्म यच्छतम् । अविद्रियाभिरूतिभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒भा पि॑बतमश्विनो॒भा न॒: शर्म॑ यच्छतम् । अ॒वि॒द्रि॒याभि॑रू॒तिभि॑: ॥
Transliteration
ubhā́ pibatam aśvinobhā́ naḥ śárma yacchatam | avidríyābhir ūtíbhiḥ ||
Translation
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪੀਓ—ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀਓ; ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਨ-ਸ਼ਾਂਤੀ (ਸ਼ਰਮ) ਬਖ਼ਸ਼ੋ—ਆਪਣੀਆਂ ਅਵਿਦ੍ਰਿਯ, ਅਵਿਰੋਧਿਤ, ਰੋਕੀਆਂ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ (ਊਤਿਭਿਃ) ਨਾਲ।
Padapatha (Word Analysis)
उ॒भा । पि॒ब॒त॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ । उ॒भा । नः॒ । शर्म॑ । य॒च्छ॒त॒म् । अ॒वि॒द्रि॒याभिः॑ । ऊ॒तिभिः॑ ॥उभा । पिबतम् । अश्विना । उभा । नः । शर्म । यच्छतम् । अविद्रियाभिः । ऊतिभिः ॥ubhā | pibatam | aśvinā | ubhā | naḥ | śarma | yacchatam | avidriyābhiḥ | ūtibhiḥ
Word by Word
उभाboth (of you two)
उभा:
सम्बोधन-विशेषण (अश्विनोः) / कर्म-विशेषण (पिबतम्)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय-
पिबतम्drink (you two)!
पिबतम्:
क्रिया (आह्वान)
TypeVerb
Rootपा (पिबति) ‘पान’
अश्विनोO Aśvins (you two)
अश्विनो:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (proper)
Rootअश्विन् (देवता-नाम)
उभाboth (of you two)
उभा:
सम्बोधन-विशेषण (अश्विनोः) / कर्म-विशेषण (यच्छतम्)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय-
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (अर्थे ‘अस्मभ्यं’) / सम्बन्ध (अर्थे ‘अस्माकं’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म (यच्छतम्)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यच्छतम्grant (you two)!
यच्छतम्:
क्रिया (आह्वान)
TypeVerb
Rootयम् (यच्छति) ‘प्रदान/नियमन’
अविद्रियाभिःwith un-failing / unhindered
अविद्रियाभिः:
करण (ऊतिभिः सह)
TypeAdjective
Rootअविद्रिय (प्रातिपदिक; न-विद्रिय ‘अविघ्न/अदोष/अविप्लव’ इत्यर्थे)
ऊतिभिःhelps, aids, protections
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; √अव/√ऊ ‘रक्षण-सहाय्य’ भाव)