Sukta 165

Mantra 1

कया शुभा सवयसः सनीळाः समान्या मरुतः सं मिमिक्षुः । कया मती कुत एतास एतेऽर्चन्ति शुष्मं वृषणो वसूया ॥

ਕਿਹੜੀ ਸ਼ੁਭ ਸੁਰਤਾਲ ਨਾਲ—ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਦੇ, ਇੱਕੋ ਨਿਵਾਸ ਵਾਲੇ—ਮਰੁਤ ਇਕੱਠੇ ਰਲ ਗਏ ਹਨ? ਕਿਹੜੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਤੀ ਨਾਲ, ਕਿੱਥੋਂ ਇਹ ਆਏ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਸ਼ੂਸ਼ਮ (ਵੀਰਯ-ਬਲ) ਗਾਂਦੇ ਹਨ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਵੀਰਯਵਾਨ—ਸੱਚੇ ਵਸੁ (ਧਨ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ?

Mantra 2

कस्य ब्रह्माणि जुजुषुर्युवानः को अध्वरे मरुत आ ववर्त । श्येनाँ इव ध्रजतो अन्तरिक्षे केन महा मनसा रीरमाम ॥

ਕਿਸ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾਣਿ (ਪਵਿੱਤਰ ਸ্তুਤੀ-ਵਚਨ) ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਅਪਣਾਏ ਹਨ? ਅਧਵਰ ਵਿੱਚ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਮੋੜਿਆ ਹੈ? ਅੰਤਰિક્ષ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ—ਕਿਹੜੇ ਮਹਾ-ਮਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਝਾਈਏ?

Mantra 3

कुतस्त्वमिन्द्र माहिनः सन्नेको यासि सत्पते किं त इत्था । सं पृच्छसे समराणः शुभानैर्वोचेस्तन्नो हरिवो यत्ते अस्मे ॥

ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਸਤਪਤੇ, ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ? ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ? ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਹਰਿਵੋ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੇਰਾ ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਦੱਸ।

Mantra 4

ब्रह्माणि मे मतयः शं सुतासः शुष्म इयर्ति प्रभृतो मे अद्रिः । आ शासते प्रति हर्यन्त्युक्थेमा हरी वहतस्ता नो अच्छ ॥

ਮੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾਣਿ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਤੁਤੀ-ਵਚਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਮਤੀਆਂ—ਸ਼ੁਭ ਲਈ ਹਨ; ਸੁਤਾਸਃ—ਪਿਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਤਿਆਰ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਸ਼ੁਸ਼ਮ—ਵੀਰਯ ਉੱਠਦਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਅਦ੍ਰਿ—ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਥਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਕਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੀ—ਉਹ ਦੋ ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਅਸ਼ਵ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲਿਆਉਣ।

Mantra 5

अतो वयमन्तमेभिर्युजानाः स्वक्षत्रेभिस्तन्वः शुम्भमानाः । महोभिरेताँ उप युज्महे न्विन्द्र स्वधामनु हि नो बभूथ ॥

ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ—ਆਪਣੀ ਅਧਿਕਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਨੁ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਧਾ—ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ-ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈਂ।

Mantra 6

क्व स्या वो मरुतः स्वधासीद्यन्मामेकं समधत्ताहिहत्ये । अहं ह्युग्रस्तविषस्तुविष्मान्विश्वस्य शत्रोरनमं वधस्नैः ॥

ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ੍ਵਧਾ—ਆਪਣਾ ਨਿਯਮ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਨੂੰ ਅਹਿਹਤ੍ਯੇ—ਸਰਪ-ਵਧ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ—ਉਗ੍ਰ, ਤਵਿਸ਼, ਤੁਵਿਸ਼ਮਾਨ—ਸਾਰੇ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਧਸ੍ਨੈਃ—ਵਧਕਾਰੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 7

भूरि चकर्थ युज्येभिरस्मे समानेभिर्वृषभ पौंस्येभिः । भूरीणि हि कृणवामा शविष्ठेन्द्र क्रत्वा मरुतो यद्वशाम ॥

ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ! ਤੂੰ ਜੁੜੀਆਂ (ਯੁਜ੍ਯ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ—ਸਾਡੇ ਸਮਾਨ ਤੇ ਸਗੇ ਪੌਂਸ੍ਯਾਂ ਨਾਲ—ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਵੀ ਅਨੇਕ ਕੰਮ ਸਿਧ ਕਰਨੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਹੇ ਅਤਿਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ! ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਵਸ਼ਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਸਚੇਤ ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਧਿਪਤ੍ਯ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 8

वधीं वृत्रं मरुत इन्द्रियेण स्वेन भामेन तविषो बभूवान् । अहमेता मनवे विश्वश्चन्द्राः सुगा अपश्चकर वज्रबाहुः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਇੰਦਰ-ਬਲ) ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ—ਆਵਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਨੂੰ ਵਧ ਕੀਤਾ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਣਿਆ। ਵਜ੍ਰ-ਧਾਰੀ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਮੈਂ, ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇਹ ਜਲ—ਵਿਸ਼ਵਚੰਦਰ, ਸਭ ਥਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ—ਸੁਗਮ ਚਾਲ ਵਾਲੇ, ਆਨੰਦਮਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਰਾਹ ਬਣਾਕੇ ਰਚੇ।

Mantra 9

अनुत्तमा ते मघवन्नकिर्नु न त्वावाँ अस्ति देवता विदानः । न जायमानो नशते न जातो यानि करिष्या कृणुहि प्रवृद्ध ॥

ਹੇ ਮਘਵਨ! ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਅਨੁੱਤਮ ਹੈ; ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਤੇਰੇ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਕੋਈ, ਨਾ ਜਨਮਿਆ ਕੋਈ—ਤੂੰ ਜੋ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਹੇ ਸਦਾ ਵਧਣ ਵਾਲੇ! ਉਹ ਕਰਮ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਕਰ।

Mantra 10

एकस्य चिन्मे विभ्वस्त्वोजो या नु दधृष्वान्कृणवै मनीषा । अहं ह्युग्रो मरुतो विदानो यानि च्यवमिन्द्र इदीश एषाम् ॥

ਇੱਕੇ ਦੇ ਹੀ ਅੰਦਰੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਬਲ-ਤੇਜ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਨੀਸ਼ਾ (ਵਿਚਾਰ-ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਘੜ ਸਕਾਂ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਗ੍ਰ ਹਾਂ, ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਜੋ ਮੈਂ ਚਲਾਂਦਾ/ਉਤਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।

Mantra 11

अमन्दन्मा मरुतः स्तोमो अत्र यन्मे नरः श्रुत्यं ब्रह्म चक्र । इन्द्राय वृष्णे सुमखाय मह्यं सख्ये सखायस्तन्वे तनूभिः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇੱਥੇ ਸਤੋਤਰ-ਗਾਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਹੇ ਨਰੋ (ਵੀਰੋ), ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਣਨ-ਯੋਗ ਬ੍ਰਹਮ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਚਨ) ਰਚਿਆ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਸੁਮੁਖ ਲਈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ—ਸਖੀ ਸਖੇ ਬਣ ਕੇ—ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਤਨੂਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਤਨੂ ਕੋਲ ਆਏ।

Mantra 12

एवेदेते प्रति मा रोचमाना अनेद्यः श्रव एषो दधानाः । संचक्ष्या मरुतश्चन्द्रवर्णा अच्छान्त मे छदयाथा च नूनम् ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ (ਮਰੁਤ) ਮੇਰੀ ਵੱਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸ਼੍ਰਵ (ਯਸ਼) ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਚੰਦਰ-ਵਰਨ ਮਰੁਤੋ, ਇਕੱਠੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਨੇੜੇ ਆਏ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋ—ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।

Mantra 13

को न्वत्र मरुतो मामहे वः प्र यातन सखीँरच्छा सखायः । मन्मानि चित्रा अपिवातयन्त एषां भूत नवेदा म ऋतानाम् ॥

ਇੱਥੇ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਮਹਿਮਾ-ਗਾਨ ਕਰ ਸਕੇ? ਹੇ ਸਖਿਓ, ਆਪਣੇ ਸਖਿਆਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਮੇਰੇ ਚਿਤ੍ਰ-ਵਰਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਵਹਾ ਦਿਓ; ਋ਤ ਦੇ ਸਤਿਆਂ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਵ-ਵਿਦ (ਨਵੇਂ ਜਾਣਨਹਾਰ) ਬਣੋ।

Mantra 14

आ यद्दुवस्याद्दुवसे न कारुरस्माञ्चक्रे मान्यस्य मेधा । ओ षु वर्त्त मरुतो विप्रमच्छेमा ब्रह्माणि जरिता वो अर्चत् ॥

ਜਦੋਂ ਗਾਇਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਮਾਨ੍ਯ (ਯੋਗ੍ਯ) ਦੀ ਮੇਧਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਘੜਿਆ ਹੈ (ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਾਂਗ)। ਤਾਂ ਹੁਣ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਿਸ਼ੀ) ਵੱਲ ਮੁੜੋ; ਜਰਿਤਾ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ) ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾਣਿ—ਵਾਣੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਉਚਾਰੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 15

एष वः स्तोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸਤੋਮ ਹੈ; ਇਹ ਮਾਨ੍ਯ ਮਾਂਦਾਰ੍ਯ ਗਾਇਕ ਦੀ ਗੀਰ (ਗੀਤ) ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਤਨੁ (ਦੇਹਧਾਰੀ ਅਸਤਿਤ੍ਵ) ਵੱਲ ਆਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਲਵਾਨ ਗਣ ਨੂੰ—ਝੱਟ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ—ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕੀਏ।