Sarga 116

Verse 1

इतिप्रतिसमादिष्टोहनूमान्मारुतात्मजः ।प्रविवेशपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचरैः ।।6.116.1।।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਾਰੁਤਾਤਮਜ ਹਨੂਮਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਲੰਕਾ-ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 2

प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: ।ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।।सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः ।ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।।वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् ।निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

ਲੰਕਾ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼-ਵਾਟਿਕਾ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ। ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠਾਂ ਆਨੰਦ-ਰਹਿਤ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਬੈਠੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨੁਮਾਨ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜਾ ਰਹਿਆ।

Verse 3

प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: ।ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।।सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः ।ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।।वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् ।निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

ਲੰਕਾ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼-ਵਾਟਿਕਾ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ। ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠਾਂ ਆਨੰਦ-ਰਹਿਤ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਬੈਠੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨੁਮਾਨ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜਾ ਰਹਿਆ।

Verse 4

प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: ।ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।।सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः ।ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।।वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् ।निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

ਲੰਕਾ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼-ਵਾਟਿਕਾ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ। ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠਾਂ ਆਨੰਦ-ਰਹਿਤ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਬੈਠੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨੁਮਾਨ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜਾ ਰਹਿਆ।

Verse 5

दृष्टवासमागतंदेवीहनूमन्तंमहाबलम् ।तूष्णीमास्ततदादृष्टवास्मृत्वासृष्टाभवत्तदा ।।6.116.5।।

ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹੀ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਛਾਣਿਆ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।

Verse 6

सौम्यंतस्यामुखंदृष्टवाहनुमान्प्लवगोत्तमः ।रामस्यवचनंसर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ।।6.116.6।।

ਉਸਦਾ ਸੁਭਾਉਕ ਮਿੱਠਾ ਮੁਖ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।

Verse 7

वैदेही कुशलीरामस्सहसुग्रीवलक्ष्मणः ।वभीषणसहायश्चहरीणांसहितोबलैः ।।6.116.7।।

“ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਮ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ—ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ; ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਹੈ।”

Verse 8

कुशलंचाहसिद्धार्थोहतशत्रुरिमत्रजित् ।विभीषणसहायेनरामेणहरिभिस्सह ।।6.116.8।।निहतोरावणोदेविलक्ष्मणेन च वीर्यवान् ।

“ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਸ਼ਤਰੂ-ਹੰਤਾ, ਅਮਿਤ੍ਰ-ਜਿਤ; ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ। ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 9

प्रियमाख्यामितेदेविभूयश्चत्वांसभाजये ।।6.116.9।।तवप्रभावाद्धर्मजेमहान् रामेणसंयुगे ।लब्धोऽयंविजयस्सीतेस्वस्थाभवगतज्वरा ।।6.116.10।।

“ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੀਤੇ, ਧਰਮ-ਜਾਣਣ ਵਾਲੀਏ—ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋਵੋ; ਦੁੱਖ ਦਾ ਜ੍ਵਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।”

Verse 10

प्रियमाख्यामितेदेविभूयश्चत्वांसभाजये ।।6.116.9।।तवप्रभावाद्धर्मजेमहान् रामेणसंयुगे ।लब्धोऽयंविजयस्सीतेस्वस्थाभवगतज्वरा ।।6.116.10।।

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞੇ ਸੀਤੇ! ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ, ਜ੍ਵਰ ਵਰਗੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ।

Verse 11

रावणश्चहतश्शत्रुर्लङ्कचैववशीकृता ।मयाह्यलब्न्दिद्रेणधृतेनतवनिर्जये ।।6.116.11।।प्रतिज्ञैषाविनिस्तीर्णाबद्ध्वासेतुंमहोदधौ ।

ਸ਼ਤਰੂ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਵੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਰਹਿ ਕੇ ਧੀਰਜ ਧਾਰਿਆ; ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਸੇਤੁ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

Verse 12

सम्भ्रमश्च न कर्तव्योवर्तन्त्यारावणालये ।।6.116.12।।विभीषणविधेयंहिलङ्कैश्वर्यमिदंकृतम् ।

ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਘਬਰਾਉ ਨਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਕਾ ਦਾ ਇਹ ਰਾਜ ਹੁਣ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 13

तदाश्वसिहिविस्रब्धंस्वगृहेपरिवर्तसे ।।6.116.13।।अयंचाभ्येतिसम्हृष्टस्त्वद्धर्शनसमुत्सुकः ।

ਇਸ ਲਈ ਨਿਡਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵੀ ਹರ್ಷਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Verse 14

एवमुक्तासमुत्पत्यसीताशशिनिभानना ।।6.116.14।।प्रहर्षेणावरुद्धासाव्याहर्तुं न शशाक ह ।

ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲਾ ਰੁੱਝ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕੀ।

Verse 15

ततोऽब्रवीद्धरिवरःसीतामप्रतिजल्पतीम् ।।6.116.15।।किंत्वंचिन्तयसेदेविकिं च मांनाभिभाषसे ।

ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਕੀ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ?”

Verse 16

एवमुक्ताहनुमतासीताधर्मपथेस्थिता ।।6.116.16।।अब्रवीत्परमप्रीताबाष्पगद्गदयागिरा ।

ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਧਰਮ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀਤਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ; ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਗਦਗਦ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।

Verse 17

प्रियमेतदुपश्रुत्यभर्तुर्विजयसंश्रयम् ।।6.116.17।।प्रहर्षवशमापन्नानिर्वाक्यास्मिक्षणान्तरम् ।

“ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ—ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦੇਸ਼। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹರ್ಷ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਨਿਰਵਾਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।”

Verse 18

न हिपश्यामिसदृशंचिन्तयन्तीप्लवङ्गमा ।।6.116.18।।मप्रतियाब्यानकस्येहदातुंप्रत्यभिनन्दनम् ।

ਹੇ ਪਲਵੰਗਮ ਵਾਨਰ! ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਸ਼ੁਭ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਦਾਨ ਵਜੋਂ ਇੱਥੇ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਯੋਗ ਭੇਟ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀ।

Verse 19

नहिपश्यामिततसौम्यपृथिव्यामपिवानर ।।6.116.19।।सदृशंयत्प्रियाख्यानेतवदत्त्वाभवेत्सुखम् ।

ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ ਵਾਨਰ! ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਐਸੀ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀ ਜੋ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਲ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਮਿਲੇ।

Verse 20

हिरण्यंवासुवर्णंवारत्नानिविविधानिच ।।6.116.20।।राज्यंवात्रिषुलोकेषुनैतदर्हतिभाषितम् ।

ਸੋਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉੱਤਮ ਧਨ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰਤਨ—ਅਥਵਾ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਵੀ—ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਬੋਲ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।

Verse 21

एवमुक्तस्तुवैदेह्याप्रत्युवाचप्लवङ्गमः ।।6.116.21।।प्रगृहीताञ्जलिर्हर्षासतीतायाःप्रमुखेस्थितः ।

ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਦੇ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਉਪਰੰਤ, ਹर्ष ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਪਲਵੰਗਮ (ਹਨੁਮਾਨ) ਉੱਤਰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 22

भर्तुःप्रियहितेयुक्तेभर्तुर्विजयकाङ्क्षिण: ।।6.116.22।।स्निग्धमेवंविधंवाक्यंत्वमेवार्हस्यनिन्दिते ।

ਹੇ ਅਨਿੰਦਿਤੇ! ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਹਿਤਕਰ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਪਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਕਾਂਖਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ—ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨੇਹ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਬੋਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਹੈ।

Verse 23

तवैतद्वचनंसौम्येसारवत् स्निग्धमेव च ।।6.116.23।।रत्नौघाद्विविधाच्चापिदेवराज्याद्विशिष्यते ।

ਹੇ ਸੌਮ੍ਯੇ! ਤੇਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਅਰਥਭਰੇ ਅਤੇ ਸਨੇਹ-ਸਨਿਗਧ ਹਨ; ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਤੇ ਦੇਵਰਾਜ੍ਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ।

Verse 24

अर्थतश्चमयाप्राप्तादेवरज्यादयोगुणाः ।।6.116.24।।हतशत्रुंविजयिनंरामंपश्यामिसुस्थितम् ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸ਼ਤਰੂ-ਸੰਹਾਰਕ, ਵਿਜੇਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸਥਿਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦੇਵਰਾਜ੍ਯ ਦੀ ਸਰਬਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।

Verse 25

तस्यतद्वचनंश्रुत्वामैथिलीजनकात्मजा ।।6.116.25।।ततःशुभतरंवाक्यमुवाचपवनात्मजम् ।

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 26

अतिलक्षणसम्पन्नंमाधुर्यगुणभूषितम् ।।6.116.26।।बुद्ध्याह्यष्टाङ्गयायुक्तंत्वमेवार्हसिभाषितुम् ।

ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰ੍ਯ-ਗੁਣ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਹੈ; ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੂੰ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੋਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।

Verse 27

श्लाघनीयोऽनिलस्यत्वंसुतःपरमधार्मिकः ।।6.116.27।।बलंशौर्यंश्रुतंसत्त्वंविक्रमोदाक्ष्यमुत्तमम् ।तेजःक्षमाधृतिस्स्थैर्यंविनीतत्वं न संशयः ।।6.116.28।।एतेचान्ये च बहवोगुणास्त्वय्येवशोभनाः ।

ਤੂੰ ਵਾਯੁਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀਯ ਪੁੱਤਰ, ਪਰਮ ਧਾਰਮਿਕ ਹੈਂ। ਬਲ, ਸ਼ੌਰਯ, ਸ਼੍ਰੁਤਿ-ਵਿਦਿਆ, ਸੱਤਵ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦੱਖਤਾ; ਤੇਜ, ਖ਼ਿਮਾ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਸਥੈਰਯ ਅਤੇ ਵਿਨਯ—ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।

Verse 28

श्लाघनीयोऽनिलस्यत्वंसुतःपरमधार्मिकः ।।6.116.27।।बलंशौर्यंश्रुतंसत्त्वंविक्रमोदाक्ष्यमुत्तमम् ।तेजःक्षमाधृतिस्स्थैर्यंविनीतत्वं न संशयः ।।6.116.28।।एतेचान्ये च बहवोगुणास्त्वय्येवशोभनाः ।

ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੋਲੇ।

Verse 29

अथोवाचपुनस्सीतामसम्भ्रान्तोविनीतवत् ।।6.116.29।।प्रगृहीताञ्चलिर्हर्षात्सीतायाःप्रमुखेस्थितः ।

ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੋਲੇ।

Verse 30

इमास्तुखलुराक्षस्योयदित्वमनुमन्यसे ।।6.116.30।।हन्तुमिच्छामितास्सर्वायाभिस्त्वंतर्जितापुरा ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਤੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੰਹਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 31

क्लिश्यन्तीम् पतिदेवांत्वामशोकवनिकांगताम् ।।6.116.31।।घोररूपसमाचाराःक्रूराःक्रूरतरेक्षणाः ।इहश्रुतामयादेवि राक्षस्योविकृताननाः ।।6.116.32।।असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वद्नत्योरावणाज्ञया ।

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਤੁਸੀਂ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿ ਰਹੇ ਸੀ, ਤਦ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਮੁਖ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ—ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਤਿ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ—ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਰੜੇ ਬਚਨ ਬੋਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।

Verse 32

क्लिश्यन्तीम् पतिदेवांत्वामशोकवनिकांगताम् ।।6.116.31।।घोररूपसमाचाराःक्रूराःक्रूरतरेक्षणाः ।इहश्रुतामयादेवि राक्षस्योविकृताननाः ।।6.116.32।।असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वद्नत्योरावणाज्ञया ।

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਇੰਨੇ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲ ਰਹੇ ਸੀ।

Verse 33

विकृताविकृताकाराःक्रूराःक्रूरकचेक्षणाः ।।6.116.33।।इच्छामिविविधैराघतैर्हन्तुमेतास्सुदारुणाः ।राक्षस्योदारुणकथावरमेतत्प्रयच्छमे ।।6.116.34।।

ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਬਦਸੂਰਤ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਾਲਮ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ।

Verse 34

विकृताविकृताकाराःक्रूराःक्रूरकचेक्षणाः ।।6.116.33।।इच्छामिविविधैराघतैर्हन्तुमेतास्सुदारुणाः ।राक्षस्योदारुणकथावरमेतत्प्रयच्छमे ।।6.116.34।।

ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰਦਾਨ ਦਿਓ।

Verse 35

मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः ।जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।।भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा ।भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।।विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः ।निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

ਮੈਂ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਅੱਡੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਗੋਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਵਾਂਗਾ।

Verse 36

मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः ।जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।।भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा ।भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।।विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः ।निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਨੱਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ, ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਕੇ, ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਕਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਕੇ।

Verse 37

मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः ।जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।।भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा ।भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।।विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः ।निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਗਰਦਨ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।

Verse 38

एवंप्रहारैर्बहुभिःसंप्प्रहार्ययशस्विनि ।घातयेतीव्ररूपाभिर्याभिस्त्वंतर्जितापुरा ।।6.116.38।।

ਹੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ! ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਡਰਾਇਆ ਸੀ।

Verse 39

इत्युक्तासाहनुमताकृपणादीनवत्सला ।हनूमन्तमुवाचेदंचिन्तयित्वाविमृश्य च ।।6.116.39।।

ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਦੁਖੀਆਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।

Verse 40

राजसंश्रयवश्यानांकुर्वतीनांपराज्ञया ।विधेयानां च दासीनांकःकुप्यद्वानरोत्तम ।।6.116.40।।

ਹੇ ਵਾਨਰੋਤਮ! ਜੋ ਦਾਸੀਆਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਬੱਝੀਆਂ ਹਨ, ਪਰਾਈ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰੇ?

Verse 41

भाग्यवैषम्यदोषेणपुरस्ताद्धुष्कृतेन च ।मयैतत्प्राप्यसर्वंस्वकृतंह्युपभुज्यते ।।6.116.41।।

ਭਾਗ੍ਯ ਦੇ ਵਿਸ਼ਮਤਾ-ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਿਆ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 42

मैवंवदमहाबाहो दैवेह्येषापरागतिः ।प्राप्तव्यंतुदशायोगान्मयैतदितिनिश्चितम् ।।6.116.42।।दासीनांरावणस्याहंमर्षयामीहदुर्बला ।

“ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੋ; ਇਹ ਤਾਂ ਦੈਵੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੈ। ਦਸ਼ਾ-ਯੋਗ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭੋਗਣਾ ਹੀ ਪਿਆ—ਇਹ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਿਮਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।”

Verse 43

आज्ञप्ताराक्षसेनेहराक्षस्यस्तर्जयन्तिमाम् ।।6.116.43।।हतेतस्मिन्नकुर्वन्तितर्जनंमारुतात्मज ।

“ਇੱਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਧਮਕਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ; ਹੁਣ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਰੁਤਾਤਮਜ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਧਮਕਾਉਣਗੀਆਂ।”

Verse 44

अयंव्याघ्रसमीपेतुपुराणोधर्मसंहितः ।।6.116.44।।ऋक्षेणगीतःश्लोकोऽस्तितंनिबोधप्लवङ्गम ।

“ਹੇ ਪਲਵੰਗਮ! ਬਿਆਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਰਿੱਛ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ-ਸੰਹਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣ।”

Verse 45

न पर: पापमादत्तेपरेषांपापकर्मणाम् ।।6.116.45।।समयोरक्षितव्यस्तुसप्तश्चारित्रभूषणाः ।

ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਂਦਾ। ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਦਾਚਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸੱਚਾ ਚਰਿੱਤਰ ਹੀ ਅਸਲ ਗਹਿਣਾ ਹੈ।

Verse 46

पापानांवाशुभानांवावधार्हाणांप्लवङ्गम ।।6.116.46।।कार्यंकरुण्यमार्येण न कश्चिन्नापराध्यति ।

ਹੇ ਪਲਵੰਗਮ! ਪਾਪੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪੁੰਨਵਾਨ, ਮਰਨ-ਯੋਗ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹੋਣ—ਆਰਯ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 47

लोकहिंसाविहाराणांरक्षसांकामरूपिणाम् ।।6.116.47।।कुर्वतामपिपापानिनैवकार्यमशोभनम् ।

ਜੋ ਰਾਖਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵੀ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਭਨ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਕਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

Verse 48

एवमुक्तस्तुहनुमान् सीतयावाक्यकोविदः ।।6.116.48।।प्रत्युवाचततस्सीतांरामपत्नीयशश्विनीम् ।

ਸੀਤਾ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਰਾਮ-ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 49

युक्तारामस्यभवतीधर्मपत्नीयशश्विनी ।।6.116.49।।प्रतिसन्दिशमांदेवि गमिष्येयत्रराघवः ।

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਦੀ ਯਥਾਰਥ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਧਰਮ-ਪਤਨੀ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਵੋ; ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਰਾਘਵ ਹਨ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।

Verse 50

एवमुक्ताहनुमतावैदेहिजनकात्मजा ।।6.116.50।।साब्रवीद्ध्रष्टुमिच्छामिभर्तारंवानरोत्तम ।

ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੈਦੇਹੀ ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਬੋਲੀ: “ਹੇ ਵਾਨਰੋਤਮ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।”

Verse 51

तस्यास्तद्वचनंश्रुत्वाहनुमान्पवनात्मजः ।।6.116.51।।हर्षयन्मैथिलींवाक्यमुवाचेदंमहामतिः ।

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਮਹਾਮਤੀ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

Verse 52

पूर्णचन्द्राननंरामंद्रक्ष्यस्यार्येसलक्ष्मणम् ।।6.116.52।।स्थिरमित्रंहतामित्रंशचीवत्रिदशेश्वरम् ।

“ਹੇ ਆਰਿਆ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਂਗੀ; ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਅਡੋਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਹਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।”

Verse 53

तामेवमुक्त्वाराजन्तींसीतांसाक्षादिवश्रियम् ।।6.116.53।।आजगाममहावेगोहनूमान्यत्रराघवः ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸ਼੍ਰੀਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਵੇਗੀ ਹਨੂਮਾਨ ਜਿੱਥੇ ਰਾਘਵ ਸਨ ਉੱਥੇ ਦੌੜ ਗਿਆ।

Verse 54

ਤਦ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇੰਦਰ-ਸਮ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦਾ ਉੱਤਰ, ਉਸ ਦੇ ਕਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਓਸੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ-ਬ-ਸ਼ਬਦ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ।