Shloka 9

सिद्धाश्रम-प्रसङ्गः

Siddhashrama and the Vāmana Narrative

Devanagari script

स त्वं सुरहितार्थाय मायायोगमुपागत:।वामनत्वं गतो विष्णो कुरु कल्याणमुत्तमम्।।1.29.9।।

Transliteration

sa tvaṃ surahitārthāya māyāyogam upāgataḥ |

vāmanatvaṃ gato viṣṇo kuru kalyāṇam uttamam ||1.29.9||

Translation

ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਹਿਤ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਤੂੰ ਮਾਯਾ-ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਮ ਮੰਗਲਮਈ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰ।

Word by Word

• सः: he/that (one)
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)

• त्वम्: you
• त्वम्: Sambodhyapratipadika (सम्बोधनार्थ-प्रयोगः)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• सुरहितार्थाय: for the welfare of the gods
• सुरहितार्थाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सुर + हित + अर्थ (प्रातिपदिकानि)
• Form: समासः: सुराणां हितार्थाय इति षष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्

• मायायोगम्: the union/means of illusion (māyā)
• मायायोगम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माया + योग (प्रातिपदिकानि)
• Form: समासः: मायायाः योगः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• उपागतः: having assumed/attained
• उपागतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: उप + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थः: प्राप्तः/आगतः (having assumed/attained)

• वामनत्वम्: dwarfhood
• वामनत्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वामन + त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; भाववाचक-तद्धितान्त (state of being a dwarf)

• गतः: having become/assumed
• गतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थः: प्राप्तः/गतः (having gone/assumed)

• विष्णो: O Viṣṇu
• विष्णो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• कुरु: do/perform
• कुरु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• कल्याणम्: auspicious act/good
• कल्याणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कल्याण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• उत्तमम्: supreme/best
• उत्तमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying कल्याणम्)

Context

"O Visnu! perform this supreme, auspicious act assuming the form of a dwarf through, the power of illusion for the welfare of the devatas'.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Vāmana
• devas (suras)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is the protection of cosmic welfare through appropriate means: Viṣṇu’s intervention is requested in a form that restores balance with minimal disruption, aiming at loka-hita (world/gods’ welfare).

What is the narrative situation?

The devas explicitly request Viṣṇu to take the Vāmana form via māyā-yoga to resolve the Bali crisis.

Which character virtue is emphasized?

Protective compassion and skill-in-means (upāya): the divine act is framed as ‘kalyāṇa’—an auspicious, welfare-oriented intervention.