Shloka 12

अनसूयोपदेशः तथा सीताया स्वयंवरकथा

Anasuya’s Counsel and Sita’s Swayamvara Narrative

Devanagari script

एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः।देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा।।2.118.12।।

Transliteration

evaṃvidhāś ca pravarāḥ striyo bhartṛdṛḍhavratāḥ | devaloke mahīyante puṇyena svena karmaṇā ||

Translation

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ—ਜੋ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ—ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Word by Word

• एवं-विधाः: such (of this kind)
• एवं-विधाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एवं-विध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अव्ययीभाव-समासः (एवं इति अव्ययपूर्वकः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• प्रवराः: excellent
• प्रवराः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘स्त्रियः’ इत्यस्य विशेषणम्

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• भर्तृ-दृढ-व्रताः: firm in vows to their husbands
• भर्तृ-दृढ-व्रताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भर्तृ-दृढ-व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि-समासः (यासां भर्तरि दृढं व्रतम् अस्ति)

• देव-लोके: in the world of the gods
• देव-लोके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव-लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां लोकः)

• महीयन्ते: are honored
• महीयन्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• पुण्येन: by merit
• पुण्येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• स्वेन: by their own
• स्वेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कर्मणा’ इत्यस्य विशेषणम्

• कर्मणा: by (their) deeds
• कर्मणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

Context

Execellent women such as these, firm in their vows to their husband are highly revered in the world of gods through their own meritorious deeds.

Characters & Entities

• Devaloka (world of the gods)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Accountability of one’s own karma: honour arises from one’s meritorious actions and steadfast adherence to vowed duty.

What is the narrative situation?

Anasūyā concludes a teaching segment by stating the spiritual esteem gained through firm, righteous conduct.

Which character virtue is emphasized?

Steadfastness (dṛḍha-vrata) and integrity in action (karma aligned with dharma).